Doğu Türkistan Şehirleri: Korla
Mehmet Akif Erdoğru
Korla, Alatağ veya Han Hura Sıradağlarının eteklerindeki bir sonraki yerdir. Yarısından fazlası bataklık ve sazlıklarla kaplı küçük bir tarım ve mera ülkesidir. Nüfusu 2.000 hane veya ev başına yedi kişi kabul edilirse, 14.000 kişi olduğu ortaya çıkar. Başkent, 700 evden oluşan bir açık pazar kasabasıdır. Kasabanın üç mil uzağında, Karaşehr’e giden kuzeydoğu yol üzerinde, Say Bağ’da Emir Yakup Bey tarafından yaptırılan bir kaleden yönetilmektedir. Yengi Hissar’dan daha küçük olduğu söylenen kasabanın içinden Kaydu veya Karaşehr nehrinin bir kolu olan Kalğa nehri akıyor. Kuça yolu üzerinde batıdaki banliyöleri, Kongrat, Lenger ve Şinaği-Durvul’dur. Kuzeydoğuda Karaşehr yolu üzerinde Ukat, Saybağ ve Lampti-Taş tepesinde Yenikale, Doğuda Kuruğ Tağ yolu üzerinde, Tuvunki, Çarçu ve Şanko; Karakoçun yolu üzerinde, Coş Arık, Tobraçi, Taskan, Doğar, Çambola, Lenger, Şah Kalender ve Uzan. Sınırları batıda Durvul, doğuda kömür işletilen Tolaman tepelerinden çıkan Karaşehr nehrinin sağ kıyısındaki Baş Ayğur; kuzeyde dağlar ve güneyde Tarım nehrinden Konçi’ye kadar, Kuça ve Kurla nehirlerinin birleşik nehrinin birleştiği yerin altına kadardır. Bu, Kaşgar ve Yarkent’teki Türk boylarının doğudaki sınırıdır. Kaydu veya Karaşehr nehrinin ötesinde Tatar ırkı, Kalmak ve Hıtay unsuru (Çinli) çoğunluktadır. Kurla’dan Karaşehr’e giden yol nehrin sağ kıyısı boyunca nehirle dağlar arasında geçiyor ve Kutyağan harabelerinin bulunduğu sazlık bataklıktaki Dangzil’in ötesinde, oradan tekneyle şehre ulaşılır.