Bilgi Merkezi / Rehber
Andriyan Nikolayev
Andriyan Grigoryeviç Nikolayev Çuvaş kökenli Sovyet kozmonotu.
Son gözden geçirme: 22.10.2026
- Doğum
- 5 Eylül 1929
- Vefat
- 3 Temmuz 2004
- Alan
- Havacılık ve Uzay: uzaya çıkan Türkler
- Dönem
- 20.–21. yüzyıl
- Kabri / türbesi
- Şorşel (Sorseli), Çuvaşistan
- Not
- Uzaya çıkan ilk Türk kökenli kişi · Çuvaş · Vostok 3, 1962
Hayatı
Andriyan Grigoryeviç Nikolayev, 5 Eylül 1929 tarihinde doğmuş ve 3 Temmuz 2004 tarihinde vefat etmiştir. Çuvaş kökenli olan Nikolayev, Sovyet kozmonotu olarak tarihe geçmiştir. Uzay uçuşu adaylığı sürecinde, mutlak sessizlik içindeki yalıtma odalarında yalnızlığa dayanıklılık testine tabi tutulmuştur. Bu testte dört gün boyunca dayanarak en uzun süreyi elde etmiş ve bu başarısı nedeniyle Demir Adam lakabını almıştır. 3 Kasım 1963 tarihinde ilk kadın kozmonot Valentina Tereşkova ile evlenmiş ve Elena Andrionova adında bir kız çocukları olmuştur. Çift, 1982 yılında boşanmıştır. Nikolayev, 2004 yılında kalp krizi sonucu Çuvaşistan'ın başkenti Şupaşkar'da hayatını kaybetmiştir. Defin yeri konusunda kızı ile Çuvaşistan başkanı arasında görüş ayrılığı yaşanmış ve sonunda doğduğu köy olan Sorseli'de toprağa verilmiştir.
Tarihî önemi ve başarıları
Nikolayev, uzaya çıkan üçüncü insan ve Türk kökenli ilk kozmonot olma özelliğini taşımaktadır. Vostok 3 ve Soyuz 9 görevlerinde iki kez uzaya gitmiş ve her iki uçuşta da en uzun süre uzayda kalma rekorlarını kırmıştır. Ağustos 1962'deki Vostok 3 görevinde, Pavel Popoviç komutasındaki Vostok 4 ile birlikte iki araçlı ilk uzay uçuşunu gerçekleştirmiştir. Bu görevlerde şahin anlamına gelen çağrı kodunu kullanmıştır. Vostok 2 ve Soyuz 8 görevlerinde ise yedek kozmonot olarak görev almıştır. 22 Ocak 1969 tarihinde, Viktor İlyin tarafından Leonid Brejnev'e yönelik gerçekleştirilen suikast girişiminden sağ olarak kurtulmuştur. 26 Ocak 1982 tarihinde kozmonotluk görevinden ayrılmıştır.
Eserleri ve mirası
Nikolayev, Lenin Nişanı ve Kızıl Yıldız Nişanı dahil olmak üzere çeşitli madalyalar ve yabancı ülkelerin nişanlarıyla ödüllendirilmiştir. Bulgaristan Sosyalist İşçi Kahramanı, Vietnam İşçi Kahramanı ve Moğolistan Kahramanı unvanlarına layık görülmüştür. Ay yüzeyindeki Nikolayev kraterine onun adı verilmiştir.
Haritada ve ilgili kayıtlar
Benzer / İlgili Türk büyükleri
Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.
Bu sayfa, Vikipedi'deki «Andriyan Nikolayev» maddesinden yararlanılarak yapay zekâ destekli editörlük ile özgün cümlelerle yeniden yazılmıştır; Vikipedi metinleri CC BY-SA 4.0 lisanslıdır. Kesin bilgi için resmî ve akademik kaynaklara başvurun; bir hata görürseniz bize bildirin.
Kaynaklar
- Vikipedi: Andriyan Nikolayev (sürüm 38099904, CC BY-SA 4.0; yapay zekâ editör desteğiyle özetlenmiş ve uyarlanmıştır, değişiklik yapılmıştır) ↗
- Madde yazarları ve sürüm geçmişi (Vikipedi) ↗
- Lisans: Creative Commons Atıf-AynıLisansla Paylaş 4.0 (CC BY-SA 4.0) ↗
- Vikiveri: Q312474 (CC0) — tarihler ve konum ↗
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî ve bağlayıcı metin için kaynaklara bakın. Hukuki, mali veya tıbbi tavsiye değildir.