| metre | |
|---|---|
 Uluslararası Ağırlıklar ve Ölçüler Bürosu (BIPM-International Bureau of Weights and Measures) mührü – Ölçü kullanın (Yunanca: Grekçe: ΜΕΤΡΩ ΧΡΩ) | |
| Genel bilgi | |
| Birim sistemi | SI |
| Neyin birimi | uzunluk |
| Sembol | m |
| Birim dönüşümleri | |
| 1 m ... | ... eşittir ... |
| SI birimleri | |
| Imperial/US birimleri | |
| Denizcilik birimleri | ≈ 0,00053996 nmi |
Metre (Fransızca birim mètre ve Yunancadaki ölçüm anlamındaki μετρούν isminden gelir), Uluslararası Birimler Sistemi'nce uzunluğun temel birimi olarak belirlenmiştir. Genellikle kısaltması olan m harfi ile gösterilir.
1 metre, ışığın vakumlu bir ortamda 1 299 , 792 , 458 {\displaystyle {1 \over 299,792,458}} saniyede aldığı yol olarak tanımlanmıştır.
Metre, ilk kez 1793 yılında, (büyük çember çizgisi üzerinde) ekvatordan kuzey kutbuna kadar olan mesafenin (dünyanın çevresinin dörtte biri) on milyonda biri olarak tanımlanmıştır ki o yıllarda dünyanın çevresinin uzunluğu yaklaşık 40.000 km olarak biliniyordu. 1799 yılında, metre prototip çubuk baz alınarak yeniden tanımlanmıştır (Günümüzde kullanılan metre 1899 yılında değiştirilmiştir). 1960 yılında metre tanımı, krypton-86 elementinin belirli bir elektromanyetik radyasyon dalgasının (salım çizgisi), belirli sayıdaki dalgalarının toplam uzunluğu temel alınarak yeniden tanımlanmıştır. 1983 yılında günümüzde kullanılagelen tanım kabul edilmiştir.
Üsleri
| Adı | Sembol |
|---|---|
| Metre | m |
| Metrekare | m² |
| Metreküp | m³ |
| Metre üssü dört | m4 |
| Metre üssü beş | m5 |
| Metre üssü altı | m6 |
| Metre üssü yedi | m7 |
| Metre üssü sekiz | m8 |
| Metre üssü dokuz | m9 |
| Metre üssü on | m10 |
| Metre üssü on bir | m11 |
| Metre üssü on iki | m12 |
| Metre üssü on üç | m13 |
Dönüşümler
1 metre aşağıdaki büyüklüklere eşittir.
- Kesin olarak 1/0,9144 yarda (yaklaşık 1,0936 yarda)
- Kesin olarak 1/0,3048 foot (yaklaşık 3,2808 ayak)
- Kesin olarak 10000/254 inç (yaklaşık 39,37 inç)
| Alt katlar | Katlar | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Değer | SI sembolü | Adı | Değer | SI sembolü | Adı |
| 10−1 m | dm | desimetre | 101 m | dam | dekametre |
| 10−2 m | cm | santimetre | 102 m | hm | hektometre |
| 10−3 m | mm | milimetre | 103 m | km | kilometre |
| 10−6 m | µm | mikrometre | 106 m | Mm | megametre |
| 10−9 m | nm | nanometre | 109 m | Gm | gigametre |
| 10−12 m | pm | pikometre | 1012 m | Tm | terametre |
| 10−15 m | fm | femtometre | 1015 m | Pm | petametre |
| 10−18 m | am | attometre | 1018 m | Em | ekzametre |
| 10−21 m | zm | zeptometre | 1021 m | Zm | zettametre |
| 10−24 m | ym | yoktometre | 1024 m | Ym | yottametre |
| 10−27 m | rm | rontometre | 1027 m | Rm | ronnametre |
| 10−30 m | qm | kuektometre | 1030 m | Qm | kuettametre |
Tarihçe
- 8 Mayıs 1790 - Fransız Ulusal Meclisi yeni metrenin, yarım-periyodu 1 saniye olan bir sarkaçın uzunluğuna eşit olmasına karar vermiştir.
- 30 Mayıs 1791 - Fransız Ulusal Meclisi metrenin yeni tanımı olarak Fransız Bilimler Akademisi'nin önerisini kabul etmiştir. Bu öneriye göre 1 metre Paris'ten geçen meridyenin dörtte bir uzunluğunun 10 milyonda biridir.
- 1795 - Pirinç geçici metre çubuk yapılmıştır.
- 10 Aralık 1799 - Fransız Ulusal Meclisi, 23 Haziran 1799'da yapılan ve Ulusal Arşivler'de saklanan platin metre çubuğu en son standart olarak belirtmiştir.
- 28 Eylül 1889 - İlk Ağırlıklar ve Ölçüler Genel Konferansı, metreyi %10'u iridyum'dan oluşan platin alaşımı standard bir çubuğun üzerindeki iki çizgi arasındaki mesafenin buzun erime noktasında ölçülen değeri olarak tanımlamıştır.
- 6 Ekim 1927 - Yedinci Ağırlıklar ve Ölçüler Genel Konferansı, platin-iridyum alaşımı standard çubuğun üzerindeki iki merkezî çizginin eksenleri arasındaki 0 °C'deki uzaklığın, bu çubuk 1 atmosfer standard basınç altındayken ve birbirinden 571 milimetre mesafedeki iki silindirin üzerinde yatay duruyorken yapılan ölçümünü metrenin tanımı olarak düzeltmiştir.
- 20 Ekim 1960 - Onbirinci Ağırlıklar ve Ölçüler Genel Konferansı, metreyi kripton-86 atomunun 2p10 ve 5d5 kuantum seviyeleri arasındaki geçişteki ışımanın boşluktaki dalgaboyunun 1.650.763,73'te biri olarak tanımlamıştır.
- 21 Ekim 1983 - Onyedinci Ağırlıklar ve Ölçüler Genel Konferansı, metrenin tanımını ışığın boşlukta 1/299.792.458 saniyede aldığı mesafe olarak yapmıştır.
Kaynakça
- ^ "Base unit definitions: Meter". National Institute of Standards and Technology. 2 Eylül 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Eylül 2010.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 9 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Şubat 2020.