1973 Afgan darbesi

Savunma Bakanı General Resuli, darbenin birinci yıldönümünde Afgan subaylarla Attan yapıyor.
Tarih17 Temmuz 1973
Bölge
Sonuç
  • Darbe girişimi neredeyse kan dökülmeden başarıyla sonuçlandı.
Taraflar
Afganistan Cumhuriyetçi subaylar
ADHP
Afganistan Krallığı Afganistan Krallığı
Komutanlar ve liderler
Afganistan Muhammed Davud Han
Afganistan Abdülkerim Mustaghni
Faiz Muhammed
Abdül Kadir
Hiç kimse1[›]
Çatışan birlikler

Afgan Kraliyet Hava Kuvvetleri

Afgan Bölgesel Jandarması
Güçler
2.200 askerî personel
Kayıplar
1 tank imha edildi, 4 asker öldürüldü 7 polis öldürüldü

1973 Afgan darbesi, (Afganlar tarafından 26 Saratan Darbesi olarak da anılır (Darice: کودتای ۲۶ سرطان)) ve 26 Saratan 1352 Devrimi olarak ilan edilen bir darbedir. 17 Temmuz 1973'te General ve Prens Muhammed Davud Han tarafından kuzeni Muhammed Zahir Şah'a karşı yapılmış ve Davud Han'ın tek partili rejimi Afganistan Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla sonuçlanmıştır.

Zahir Şah tedavi görmek amacıyla İtalya'nın Ischia kentinde bir seyahatte iken kuzeni Davud Han monarşiyi devirmek amacıyla Genelkurmay Başkanı General Abdülkerim Mustağni ile beraber darbe yapmıştır. Davud Han'a, Hava Kuvvetleri Albayı Abdül Kadir de dahil olmak üzere ADHP'nın Perşem fraksiyonundan ordu subayları destek vermişlerdir. Davud Han ayrıca, Kâbil Uluslararası Havalimanı ve Bagram Hava Üssü'nde konuşlanan, Teğmen Abdülhamid Muhtaat ve Teğmen Paşagül Vadafar komutasındaki hava kuvvetlerinin de desteğini almıştır. Ancak darbe esnasında bu kuvvetler aktif bir rol üstlenmemişlerdir.

Dönemin Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Güvenlik Konseyi tarafından "iyi planlanmış ve hızla gerçekleştirilmiş bir darbe" olarak tanımlanan olayda Zahir Şah'a sadık yedi polis memuru ve dört darbeci (bir tank komutanı ve üç tank personeli) öldürülmüştür.

Zahir Şah misilleme yapmamaya karar vererek ve 24 Ağustos'ta resmen tahttan feragat ederek İtalya'da gönüllü sürgünde kalmıştır. Böylece 1747'de Dürrânî İmparatorluğu'nun kuruluşundan bu yana iki yüzyılı aşkın monarşi sona ermiştir. Davud Han'ın kendisi de 1978'deki Sevr Devrimi'nde devrilmiş ve idam edilmiştir.

Notlar

  1. ^ 26 Saratan 1352, Celali takviminde darbenin gerçekleştiği günü ifade eder ve bu da Milâdî takviminde 17 Temmuz 1973'e denk gelir. Ayrıca Peştuca karşılığı olan 26 Čungāx̌ 1352 olarak da anılabilir. (د چنګاښ ۲٦-۱۳٥۲).

Kaynakça

  1. ^ a b Azimi, General Nabi (11 Nisan 2019). The Army and Politics: Afghanistan: 1963-1993 (İngilizce). AuthorHouse. ISBN 978-1-7283-8701-7. 1 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Aralık 2025. 
  2. ^ a b c d Arnold, Anthony (June 1985). Afghanistan: The Soviet Invasion in Perspective. Hoover Press. ISBN 9780817982133. 
  3. ^ "کودتای ۲۶ سرطان در افغانستان؛ نظام شاهی چگونه سرنگون شد". طلوع‌نیوز (Farsça). 17 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ocak 2023. 
  4. ^ "CONTENTdm". content.library.arizona.edu. 17 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ocak 2023. 
  5. ^ "Afghan King Overthrown; A Republic Is Proclaimed". The New York Times. 18 Temmuz 1973. 29 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2020. 
  6. ^ "The Once and Future King?". nsarchive2.gwu.edu. 23 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Aralık 2025. 
  7. ^ "Afghanistan - Daoud's Republic, July 1973 - April 1978". countrystudies.us. 25 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2018. 
Komünizm
Anarşizm
OrganizasyonlarPropaganda
YarışlarCasuslukAyrıca bakınız