Agop Kazazyan Paşa
Agop Kazazyan Paşa'nın portresi
Maliye Nazırı
Görev süresi
1887-1891
Hükümdar II. Abdülhamid
Yerine geldiği Ahmed Zühdü Paşa
Yerine gelen Hüseyin Tevfik Paşa
Hazîne-i Hâssa nâzırı
Görev süresi
1887-1891
Hükümdar II. Abdülhamid
Yerine geldiği Makam kuruldu
Yerine gelen Mikail Portakal Paşa
Meclis-i Mebûsan
2. Dönem Mebusu
Görev süresi
13 Aralık 1877 - 14 Şubat 1878
Seçim bölgesi 1877 (2) – İstanbul
Kişisel bilgiler
Doğum 1836
Pera, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm 1891
Kalender Kasrı, Tarabya, Sarıyer, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Defin yeri Şişli Ermeni Mezarlığı, İstanbul, Türkiye

Agop Ohannes Kazazyan Paşa (Ermenice: Յակոբ Փաշան Գազազեան, Hagop Paşa Kazazyan; 1836, Pera – 1891, Kalender Kasrı), Ermeni asıllı Osmanlı mâliyecisi ve devlet adamıdır. Sultan II. Abdülhamid'in 1880'den 1908'deki İkinci Meşrutiyet'e kadar şahsî servetini emânet ettiği üç Ermeni'den birincisidir.

Hayatı

Agop Kazazyan Efendi, 1836 yılında İstanbul, Pera'da doğmuştur. Birinci Meşrutiyet döneminde Meclis-i Mebûsan'da Dersaadet (İstanbul) mebusu olarak görev yapmıştır. İlk önemli görevi Osmanlı Bankası tercüme odası şefliğidir. 1872-1873 yılları arasında Galata Kaymakamlığı görevinde bulunmuştur. 1884 yılında Sadrazam Mehmed Said Paşa kabinesinde, 1888 yılında Sadrazam Kâmil Paşa'nın kurduğu kabinede, Maliye Nazırlığı yapmıştır. 1890 yılında yine Kâmil Paşa kabinesinde Hazine-i Hassa Nazırlığı'na atanmıştır. Ayrıca Agop Kazazyan Efendi, 29 Haziran 1892 tarihinde kurulan Darülaceze'nin on altı kişilik kurucuları arasında da yer almıştır. Kendisine Papa IX. Pius tarafından Aziz Büyük Gregorius Nişanı verilmiştir.

Sultan II. Abdülhamid'e olan bağlılığıyla ünlüydü. 1891'de Tarabya'daki Kalender Kasrı arazisinde, padişahın hediye ettiği ata binerken geçirdiği bir kaza sonucu ölmüştür. Beyoğlu'ndaki Üç Horan Ermeni Kilisesi'ndeki ruhanî törenin ardından devlet töreniyle Şişli Ermeni Mezarlığı'na defnedilmiştir. Cenaze törenine aralarında bürokrat, diplomat ve finans çevrelerinden 10 bini aşkın bir kalabalık katılmıştır. Onun ölümünden sonra II. Abdülhamid şahsî servetinin idaresini Ermeni Katolik cemaatinden Mikail Portakal Paşa'ya emanet etmiştir.

Kaynakça

  1. ^ Tunç, Şafak (2017). Son Evrensel Hükümdar: Sultan 2. Abdulhamid Han. İstanbul: Motto. ss. 146-147. ISBN 978-605-82577-0-2. 
  2. ^ Bayraktar, Kaya (Ekim 2010). "Osmanlı Devleti'nde Ermeni Kökenli Bir Bürokrat: Agop Kazazyan", 58. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi. ss. 59-877 Mayıs 2021. 
  3. ^ Koç, Yılmaz (2009). Osmanlı Mebusan Meclisinde Görev Yapan Ermeni Mebuslar ve Faaliyetleri (PDF) (Yüksek Lisans). Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstütüsü Tarih Anabilim Dalı. s. 104. 12 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 12 Ağustos 2021. 
  4. ^ Çarkçıyan, Yervant Gomidas (2006). Türk Devleti Hizmetinde Ermeniler. İstanbul: Kesit Yayınları. ss. 111-2. ISBN 978-9944-321-04-4. 
  5. ^ Ünlü, Ferhat. "Osmanlı'nın Gözde Ermenileri". Bolsohays-Istanbul Armenians. 13 Haziran 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2007. 
  6. ^ Saro Dadyan (27 Aralık 2016). "Abdülhamid'in servetini yöneten Ermeni: Agop Paşa". Derin Tarih. 27 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ağustos 2021.