Akad, MÖ 3. binyılın son çeyreğinde, yaklaşık 150 yıllık bir dönem boyunca Mezopotamya'da egemen siyasi güç olan Akkad İmparatorluğu'nun başkentiydi.Mezopotamya'nın Güney Merkez kesiminde, Dicle ve Fırat nehirlerinin birbirlerine en çok yaklaştıkları yerde bulunan tarihsel bölgede yer alıyordu. Antik Babil medeniyetlerinin ana yurdu olan Akad'ın kuzeyinde Asur bölgesi, güneyinde ise Sümer bölgesi yer alıyordu. Akad isminin yerini zamanla Babil kelimesi almıştır.
Akad ismi, Sami kökenli I. Sargon'nun (Akad dilinde Şarrukin) MÖ 2300'lerde kurduğu Agade şehrinin isminden gelmektedir. Bu dönemden itibaren tüm Güney Mezopotamya hükümdarları kendilerini Sümer ve Akad kralı diye isimlendirmişlerdir. Akad, yeryüzünün ilk güçlü imparatorluğu olan Akad İmparatorluğu'nun merkez topraklarını oluşturuyordu.
Günümüzde şehrin tam konumu bilinmemektedir. Araştırmaların ilk zamanlarında çeşitli tanımlanamayan höyükler Akad'ın yeri olarak değerlendirildi. Modern zamanlarda dikkatlerin çoğu, kabaca 1) Eshnunna yakınlarında, 2) Sippar yakınlarında, 3) Kiş ve Babil yakınlarında, 4) Dicle Nehri yakınlarında ve 5) Diyala Nehri yakınlarında – hepsi de Irak'ın merkezindeki modern Bağdat'a yaklaşık 30 kilometre (20 mil) mesafede bulunan bir alana odaklanmıştır. Ayrıca Irak'ın kuzeyindeki Musul bölgesi kadar uzak yerlerde de konum önerileri bulunmaktadır.
Akad'ın ana tanrıçası İştar-Annunitum veya ‘Aštar-annunîtum (Savaşçı İştar) idi, ancak farklı bir tanrıça olan İştar-Ulmašītum'a da şehrin ana tanrıçası olabilir. Kocası İlaba da saygı görüyordu. İştar ve İlaba daha sonra Eski Babil döneminde Girsu'da ve muhtemelen Sippar'da da tapınılan tanrılardı.
Şehrin, Tevrat'ta (Yaratılış 10:10) Sümer'deki (Şinar) Nimrod şehirleri listesinde אַכַּד (ʾAkkaḏ, klasik transliterasyonda Accad) olarak geçtiği tahmin ediliyor.
Asuroloji çalışmalarının ilk dönemlerinde, Agade adının Akkadca kökenli olmadığı öne sürülmüştü. Öneriler arasında Sümerce, Hurrice veya Lullubice (ancak bu kanıtlanmamıştır) yer almaktadır. Şehrin adının Akadca kökenli olmaması, bölgenin Sargon öncesi dönemlerde yerleşim yeri olarak kullanılmış olabileceğini düşündürmektedir.
Akad Kralları
- Sargon MÖ 2334-MÖ 2279
- Rimush MÖ 2279-MÖ 2270
- Maniştusu MÖ 2270-MÖ 2254
- Naramsin MÖ 2254-MÖ 2218
- Şarkali Şarri MÖ 2218-MÖ 2193
Ayrıca
Kaynakça
- ^ Ana Britannica
- ^ Unger, Eckhard (1928), "Akkad", Ebeling, Erich; Meissner, Bruno (Ed.), Reallexikon der Assyriologie (Almanca), 1, Berlin: W. de Gruyter, s. 62, OCLC 23582617
- ^ Westenholz, C. F., "The Old Akkadian Period: History and Culture", in Mesopotamien: Akkade-Zeit und Ur III-Zeit (Orbis Biblicus et Orientalis 160/3), Universitätsverlag Freiburg Schweiz, Freiburg, Schweiz, pp. 11-110, 1999
- ^ Wall-Romana, Christophe "An areal location of Agade", Journal of Near Eastern Studies 49.3, pp. 205–245, 1990
- ^ Harvey Weiss, "Kish, Akkad and Agade", Review of "McGuire Gibson, The city and area of Kish", Journal of the American Oriental Society, vol. 95, no. 3, pp. 434–53, 1975
- ^ Meador, Betty De Shong (2001), Inanna, Lady of the Largest Heart. Poems by the Sumerian High Priestess Enheduanna, Austin: University of Texas Press, ISBN 978-0-292-75242-9
- ^ Sharlach, T. M., "Belet-šuhnir and Belet-terraban and Religious Activities of the Queen and the Concubine(s)", in An Ox of One's Own: Royal Wives and Religion at the Court of the Third Dynasty of Ur, Berlin, Boston: De Gruyter, pp. 261-286, 2017
- ^ Westenholz, C. F., "The Old Akkadian Period: History and Culture", in Mesopotamien: Akkade-Zeit und Ur III-Zeit (Orbis Biblicus et Orientalis 160/3), Universitätsverlag Freiburg Schweiz, Freiburg, Schweiz, pp. 11-110, 1999
- ^ Speiser, Ephraim Avigdor, "Elam And Sumer In The Epigraphical Sources", in Mesopotamian Origins: The Basic Population of the Near East, Philadelphia: University of Pennsylvania Press, pp. 26-58, 1930