Ali Nazif Sururi (1865, İbradı - 14 Mart 1935, Kızıltoprak), Türk bürokrat.
Babası, Osmanlı devrinde kadılık ve valilik görevlerinde bulunmuş ve Mithat Paşa'yı yargılayan mahkeme heyetinin başkanlığını yapmış olan hukukçu Ali Sururi Paşa'dır. Ali Sururi Paşa, (1827-1890) Kadı Abdurrahman Paşa'nın kızının oğludur. 1865 yılında Antalya'nın İbradı kazasında doğmuştur. İstanbul'da özel eğitim aldıktan sonra Gülhane Askeri Rüştiyesinde eğitimine devam etmiştir. Bunun yanı sıra Müderris İsmail Efendi’den İslamî ilimler üzerine eğitim almış ve iyi derecede Arapça ve Farsça öğrenmiştir. Fransızcasını geliştirmek amacıyla Lisan Mektebine kaydolmuştur.
Sâdullah Paşa'nın yeğeni Faika Hanım ile yaptığı evliliğinden altı çocuğu olmuştur: Manzume, Yusuf, Osman, Celal, Lütfullah ve Ali. Tek kızı Manzume Hanım 18 yaşında ölmüş, oğullarından ise hukukçu olan Osman dışındakiler tiyatrocu olmuşlardır. Ünlü tiyatrocu Gülriz Sururi oğlu Lütfullah Sururi'nin kızıdır.
1881 tarihinde Adliye Nezareti Mektubî Odasında memurluk hayatına başlamış, çeşitli görevler aldıktan sonra 4 Ekim 1901 tarihinde Şura-yı Devlet Tanzimat Dairesi üyeliğine getirilmiştir.
Eserleri
- İcmâl-ı Kavâid
- Cemâl-i İcmâl
- Zînetü’l-Kelâm
- Numûne-i Edebiyât-ı Adliye
- Menâzır-ı Kalemiyye
- Gencine-i Servet
- Mecmûʻa-ı Maʻlûmât-ı Adliye
- Hilâfet-i Muʻazzama-ı İslâmiyye
- Mev‘iza-ı Maʻlûmât
- Ticaret-i Bahriyye Kuyudat ve Çarhçı Mekteb-i Âlisi Ticaret-i Bahriyye Kanûn-ı Tedrisatı
- İnsan ve Ahlâk
- Şerh-i Kânûn-ı Tâbiiyet
- Terbiye-i İslâmiyye
- Son Fırsat
- Millet Mi Mesul Vekilleri Mi?
- Dört Büyük Harika Dört Büyük Vazife
- İzahlı Hukuk Usûlü Muhakemeler Kanunu
- Kânûn-ı Medenî’nin Para Alışverişine Dair Maddelerinin Şerhi
- Lozan Mu‘âhedenâmesi, Asıl Kurtuluş Günü Kapitülasyonların İlgâsı
- Fihrist-i Tevarih
- Miftâhü’l-Bedâyi
- Miʻyârü’l-Eşʻâr
Kaynakça
- ^ "Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Tartışmalı Bir Bürokrat: Sururizâde Ali Nazif Bey (1865-1935)". dergipark.org.tr. 20 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mayıs 2026.
- ^ "Terbiye-i İslâmiyye (İSLAM AHLAKI ÜZERİNE BİR İNCELEME)" (PDF). iksadyayinevi.com. 14 Aralık 2025 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mayıs 2026.
