Aort yırtılması

Diğer adlar	Aort kesilmesi
	Aortun kesitleri; torasik aort yeşil renkle gösterilmiştir.
Olağan başlangıcı	Ani
Uzmanlık	Vasküler cerrahi, kalp cerrahisi
Belirtiler	Karın ağrısı, göğüs ağrısı, sırt ağrısı, nefes darlığı, yutma güçlüğü
Nedenleri	Aort anevrizması, ciddi travma
Tedavi	Ameliyat
Prognoz	Düşük
Ölüm	Vakaların %80 ila %90'ı

Aort yırtılması veya aort rüptürü, vücuttaki en büyük atardamar olan aortun duvarının tamamen yırtılmasıdır. Belirtiler arasında ani ve şiddetli karın ağrısı, göğüs ağrısı veya sırt ağrısı yer alır. Diğer belirtileri ise baş dönmesi, nefes darlığı veya yutma güçlüğüdür.

Nedenleri, travma (künt veya delici) ya da aort anevrizmasının (karın veya göğüs) bir komplikasyonu sayılabilir. Tanı, genellikle BT taraması gibi tıbbi görüntüleme yöntemleriyle konur. Bu durum, aortun yalnızca iç duvarının yırtılması olan aort diseksiyonundan farklıdır.

Önleme tedbirleri arasında, anevrizmaların yırtılmadan önce onarılması yer alır. Yırtılma meydana geldikten sonra, hayatta kalma şansı için derhal ameliyat gereklidir. Hastaların çoğu (%85) olay yerinde hayatını kaybederken, hastaneye ulaşmayı başaranların yaklaşık %30’u tedaviye olsa da hayatını kaybetmektedir.

Aort yırtılması nispeten yaygın bir durumdur. Motorlu taşıt kazalarına bağlı ölümlerin %20si kadarını oluşturmaktadır. İlk tanımlamalar Andreas Vesalius tarafından 1557'de yapılmıştır.

Kaynakça

^ ^a ^b ^c ^d "Abdominal aortic aneurysm". www.nhsinform.scot (İngilizce). 6 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2023.
^ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g ^h ⁱ ^j ^k Lotfollahzadeh, S; Seligson, MT; Marx, WH (January 2023). "Aortic Rupture". Statpearls. PMID 29083613.
^ ^a ^b ^c ^d O'Conor, CE (July 2004). "Diagnosing traumatic rupture of the thoracic aorta in the emergency department". Emergency medicine journal : EMJ. 21 (4): 414-9. PMID 15208221.
^ "Aortic Dissection: Causes, Symptoms & Treatments". Cleveland Clinic (İngilizce). 23 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2023.
^ Jeanmonod, D; Yelamanchili, VS; Jeanmonod, R (January 2023). "Abdominal Aortic Aneurysm Rupture". StatPearls. PMID 29083705.
^ "Ruptured Aortic Aneurysm Information Page. Causes". patient.info (İngilizce). 28 Haziran 2020. 8 Mart 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2023.
^ "Aortic aneurysm, dissection and rupture". British Heart Foundation (İngilizce). 8 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2023.

Toplardamarlar

Arterler veya damarlar

Tansiyon

İlgili

Kardiyovasküler fizyoloji
Konjenital kalp defektleri
Konjenital damar defektleri
Kalp hastalıkları

[NHS2023-1] "Abdominal aortic aneurysm". www.nhsinform.scot (İngilizce). 6 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2023.

[Stat2023-2] ^ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g ^h ⁱ ^j ^k Lotfollahzadeh, S; Seligson, MT; Marx, WH (January 2023). "Aortic Rupture". Statpearls. PMID 29083613.

[Oc2004-3] O'Conor, CE (July 2004). "Diagnosing traumatic rupture of the thoracic aorta in the emergency department". Emergency medicine journal : EMJ. 21 (4): 414-9. PMID 15208221.

[4] "Aortic Dissection: Causes, Symptoms & Treatments". Cleveland Clinic (İngilizce). 23 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2023.

[5] Jeanmonod, D; Yelamanchili, VS; Jeanmonod, R (January 2023). "Abdominal Aortic Aneurysm Rupture". StatPearls. PMID 29083705.

[6] "Ruptured Aortic Aneurysm Information Page. Causes". patient.info (İngilizce). 28 Haziran 2020. 8 Mart 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2023.

[7] "Aortic aneurysm, dissection and rupture". British Heart Foundation (İngilizce). 8 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2023.