Apkar Tebir | |
|---|---|
 | |
| Doğum | 1520? Tokat, Osmanlı Devleti |
| Ölüm | 1572? |
| Milliyet | Ermeni |
| Diğer ad(lar)ı | Apkar Tıbir, Abgar Tıbir |
| Uğraş | Papaz, Kolonici |
| Tanınma nedeni | Matbaa bilgisi |
| Mezhep | Ermeni Apostolik Kilisesi |
Apkar Tıbir ya da Abgar Tıbir, Apkar Tebir (Tokat, Osmanlı Devleti - ?), 16. yüzyıl'da yaşamış ve İstanbul'da ilk Ermeni matbaasını kurmuş kişidir. Kral Senekerim'in soyundan gelmektedir. İstanbul'da beş-altı eser bastıktan sonra Eçmiadzin'e giderek izini kaybettirmiştir.
Matbaacılık
İtalya'da matbaacılık öğrenimi yapmış olan Apkar Tıbir, 1567'de Karagümrük, Kefe Mahallesi'nde, Surp Nigoğayos Kilisesi'nin bodrum katında ilk Ermeni matbaasını kurmuştur. İtalya'da basım konusunda baskıların artması üzerine İstanbul'a gelerek gerekli malzemeyi beraberinde getirmiştir. Şehre ayak basması ile önce tutuklanır, kısa bir süre sonra ise serbest bırakılır. II. Selim döneminde İstanbul'da basım sıkı bir denetim altındadır ve genelde ya gizli ya da padişahın özel izin ve himayeleri ile yapıldığı için Tıbir, matbaasını Surp Nigoğayos Kilisesi'nin bodrum katına kurmuştur. 1567-1569 yıllarında burada dil bilgisi, takvim ve ayin kitaplarından oluşmak üzere beş eser basılmıştır.
Konuyla ilgili yayınlar
- Teotig, Baskı ve Harf Ermeni Matbaacılık Tarihi, çev. Sirvart Malhasyan ve Arlet İncidüzen, İstanbul, Birzamanlar Yayıncılık, 2012.
Kaynakça
- ^ The Journal of Modern History - Page 437
- ^ a b c d Atalay, Elif (15 Temmuz 2014). "Apkar Tıbir'le Karagümrük'te başlayan matbaacılık tarihi". Agos. 22 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2017.
- ^ Kemal, Beydilli. "MATBAA" (PDF). İslâm Ansiklopedisi. Cilt Cilt 28. s. 106. 23 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)21 Nisan 2017.