Aris Veluhiotis | |
|---|---|
| Dosya:Aris Velouchiotis 1944 Aris Veluhiotis | |
| Doğum | 27 Ağustos 1905 Lamya, Yunanistan |
| Ölüm | 15 Haziran 1945 (39 yaşında) Arta, Yunanistan |
Athanasios Klaras (Yunanca: Αθανάσιος Κλάρας; 27 Ağustos 1905 - 15 Haziran 1945). kod adı Aris Velouchiotis. (Yunanca: Άρης Βελουχιώτης), Yunan gazeteci, politikacı, Yunanistan Komünist Partisi (KKE) üyesi. 1942-45 arasında Yunanistan İşgali'ne karşı Yunan Direnişi'nin en önemli gücü olan Yunan Halk Kurtuluş Ordusu'nun (ELAS) ve onun askeri kolu Ulusal Kurtuluş Cephesi'nin (EAM) en önde gelen lideridir. Yunan toplumunun büyük bir kısmı onu ihanete uğramış bir kahraman olarak görmektedir. Bir diğer kısmı ise onu şiddet yanlısı bir suçlu olarak değerlendirir.
Lamia'da varlıklı bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi; babası Lamia'lı avukat Dimitrios Klaras'tı. Larisa'daki Averofia Tarım Okulu'nda eğitim gördü ve kısa bir süre ziraat mühendisi olarak çalıştıktan sonra Atina'ya taşındı. Burada komünist ideolojiyle tanıştı ve 1924'te Yunanistan Komünist Gençlik Federasyonu üyesi oldu. 1925 yılında KKE üyesi oldu. Askerlik hizmeti sırasında, solcuların gönderildiği ve askerlere yönelik zulümler ile anılan "Kalpaki Disiplin Taburları"na gönderildi. KKE saflarında yoğun bir faaliyet gösterdi ve 1928'in sonunda partinin resmi yayın organı Rizospastis'in baş editörlüğüne getirildi.. Syngrou, Aegina ve Gyaros'ta hapsedildi ve KKE yetkilisi olarak Trakya'da görev yaptı. Metaxas Diktatörlüğü sırasında Aegina ve Korfu'da hapsedildi ve burada serbest kalması için bir tövbe bildirisi imzaladı.
İkinci Dünya Savaşı Yılları
İkinci Dünya Savaşının başında Yunan-İtalyan Savaşı'nda topçu birliklerinde görev yaptı ve cephenin çöküşünden Atina'ya geldi. Almanların işgali sırasında Atina'da bulunuyordu; burada Temmuz 1941'de Merkez Komitesi ile yeniden bağlantı kurdu ve Merkez Komitesi onu Partiye yeniden kabul etti. İşgalcilere karşı bir gerilla gücü örgütlemesi için parti saflarında çalıştı. Aynı yılın Ağustos ayında, ona bir gerilla ordusu kurması görevi verildi. Şubat 1942'de Yunan Halk Kurtuluş Ordusu'nun (ELAS) kurulmasının ardından bir silahlı grubun başına getirildi ve ismini "Aris Velouchiotis" olarak değiştirdi. Kendi eylemleri sayesinde birliği etkileyici bir şekilde büyüdü ve orta Yunanistan'daki ELAS'ın çekirdeğini oluşturdu.
Kasım 1942'de, II. Dünya Savaşı'nın en büyük sabotaj operasyonlarından biri olan Gorgopotamos köprüsünün havaya uçurulmasında Napoleon Zervas ve İngiliz sabotajcılarla işbirliği yaptı. Mart 1943'te Rumeli Genel Karargahı'nın kaptanı (Genel Komutanı) oldu ve aynı yılın Mayıs ayında ELAS Genelkurmay Başkanlığı'na atandı ve ELAS dağıtılana kadar bu görevde kaldı. Ekim 1943'te EDES ile iç çatışmaların başlamasıyla birlikte Velouchiotis, Epir'de Zervas ve Almanlara karşı iki cephede savaşan ELAS birliklerine komuta etti. Nisan 1944 ortalarında, Kralcı direniş örgütü EKKA'nın 5/42. Evzone Alayı'na saldırdı ve onları imha etti. Nisan-Eylül 1944 döneminde Mora Yarımadası'na gönderildi ve burada Almanlara ve Nazi Almanyası'nı desteklemek amacıyla kurulan silahlı işbirlikçi grup Güvenlik Taburlarına karşı operasyonları yönetti. Katkılarından dolayı, Yunan Halk Kurtuluş Ordusu'nun (PEEA) Dağ Hükümeti, Mayıs 1944'te ona Tümgeneral rütbesini verdi. Aralık Savaşı'nda Stefanos Sarafis ile birlikte Epir'e gönderildi ve burada Yunan Halk Kurtuluş Ordusu'nun (EDES) güçlerini kolayca yok etti.
Eylül 1944'te, Almanların çekilmesinden sonra, teslim olmayı reddeden Güvenlik Taburlarına karşı ELAS güçlerinin başında savaştı. ELAS, Peloponez'in çeşitli şehirlerinde (Pyrgos, Kalamata, Gargalianoi, Meligalas, Pylos) tahkim edilmiş olan Güvenlik Taburlarını dağıttı. Almanların Lamia'dan çekilmesinden birkaç gün sonra şehre zaferle girdi. Kahraman Athanasios Diakos'un heykeline çelenk koydu ve ELAS'ın uzun süredir devam eden kanlı mücadelesine, devlete, ulusal bağımsızlığa ve kurtuluştan sonra bunun pekiştirilmesi için olası mücadelelere özel olarak değindiği ünlü konuşmasını (29 Ekim) yaptı.
İç Savaş Yılları
Aralık ayında ELAS'ın yenilgisinden ve ardından gelen Varkiza Anlaşması'ndan sonra, adamlarının terhis ve silahsızlandırılması emrini imzaladı. Ancak terhis kararı sadece komünistlere değil, aynı zamanda EAM-ELAS'ın sıradan üyelerine ve sempatizanlarına karşı da zulüm ve misillemelerin başlangıcına yol açtı. Aris, EAM'ın siyasi liderliğini, kendi görüşüne göre "İngilizlerin Yunanistan'da yerleşmesine ve EAM savaşçılarının zulmüne " yol açan hatalı taktikleri nedeniyle sert bir şekilde suçladı. Mart 1945'de KKE Merkez Komitesi üyelerine bir mektup gönderdi: "Varkiza anlaşmasının 'gerekliliği' konusunda halkın, EAM taraftarlarının ve KKE taraftarlarının ve üyelerinin 'aydınlanması' kelimenin tam anlamıyla gülünçtür ve KKE'nin hiçbir üyesi buna inanmaz. Ama ne tür bir aydınlanma yapılmalı? Beyaz nasıl sihirli bir şekilde siyah olabilir?" Bu süreçte parti ile açık bir çatışmaya ve kopuşa girdi ve anlaşmayı "sıradan gerillalara ihanet" olarak değerlendirdi.
Dağlık orta Yunanistan'da faaliyetlerine devam ederek, İngilizlere, yeni Yunan hükümetine ve kırsal kesimde faaliyet gösteren yarı devlet çetelerine karşı savaşmak amacıyla Ulusal Bağımsızlık Cephesi (MEA) ve yeni ELAS'ı kurdu. Ona, Pelopidas, Thanos, Chrysiotis, Nestoras gibi ELAS'ın kaptanları ve Tzavelas ile Hector önderliğindeki bazı yakın arkadaşları katıldı. Bu adımın ardından Yunanistan Komünist Partisi tarafından dışlandı "terörizme boyun eğdiği" ve "parti kararlarına ve disiplinine uymayarak KKE'ye ihanet ettiği" gerekçeleriyle partiden ihraç edildi. Nisan 1945'de toplanan KKE Merkez Komitesi 11. Genel Kurulu'nda Aris'i partiden ihraç etme kararı aldı ancak bu kararı kamuoyuna açıklamadı.
Ölümü
Aris Velouchiotis Mart ayının ortalarında, hükümet güçlerinden aldığı ağır darbelerin ardından, kontrol ettiği askeri güçlerle Arnavutluk'a geçmeye çalıştı. Hükümet, silahlarını bırakmazsa yetkililer tarafından ihbar edileceğini ve " kamu güvenliği için tehlike oluşturduğu" gerekçesiyle derhal yargılanacağını açıkladı. 25 Nisan 1945'te Kastoria Bölgesi'ndeki Kali Vrisi köyü yakınlarında, Velouchiotis'in 50 kişilik askeri grubu, İngiliz askerleriyle takviye edilmiş bir ulusal muhafız birliğiyle çatıştı. Velouchiotis sağ kalan 40 gerillasıyla birlikte Arnavutluk'a geçti, Mayıs ortasında, çevre köylerden asker topladıktan sonra Larissa bölgesine geri döndü. Ancak hükümet güçlerine karşı başarı gösteremediler. 15 Haziran 1945'te Arta'nın Mesounta kırsalında tabancası ile intihar etti.
Aris Velouchiotis'in cesedinin tanınmaması için gerillalar tarafından kesilen başı bir süre sonra hükümet güçlerinin eline geçti, önce Myrofyllo köyüne, ardından Trikala'ya götürüldü ve halka gösterildi. Riga Feraios Meydanı'ndaki bir lamba direğine asılan Aris Velouchiotis'ın cesesi Atina'ya gönderildi, bundan sonra ne olduğu bilinmiyor.
Kötü bir tesadüf olarak 16 Haziran 1945'te, Aris'in intihar ettiği gün, partinin yayın organı Rizospastis gazetesinde, 11. Genel Kurul'un kararına da atıfta bulunarak Aris Velouchioti’yi kınayan Genel Kurul'un bildirisi yayınlandı.İntiharından üç gün sonra, 19 Haziran 1945'te, Rizospastis baş makalesinde Aris hakkında şöyle yazdı: "Aris Velouchiotis'in bu kadar trajik ölümü, gerçek vatanseverler ve ulusal fikrin mücadelecileri arasında üzüntü uyandırıyor. Çünkü Varkiza Anlaşmasından sonra aldığı tutum ne olursa olsun, objektif olarak muhalefete hizmet eden bir tutum olsa da, Aris Velouchiotis'in Direniş mücadelesinin öncülerinden ve gerilla hareketinin örgütlenmesinde öncü isimlerden biri olduğunu kimse unutamaz ve unutulmasına izin verilemez."
İtibarının iadesi ve Parti üyeliği
1962'de, KKE'nin yayın organı "Neos Kosmos" dergisinde KKE Merkez Komitesi üyesi tarafından yazılan bir makalede ve KKE radyo istasyonu "Gerçeğin Sesi"nin yayınlarından Aris Velouchiotis bir direniş kahramanı olarak övüldü.
2011 yılında, parti yönetimi Aris Velouchiotis'in siyasi itibarının iadesini önerdi. Temmuz 2011'deki ulusal bir konferans, Velouchiotis'in " Varkiza Anlaşması hakkındaki değerlendirmesinde haklı olduğu" gerekçesiyle siyasi itibarının iadesine karar verdi, ancak parti üyeliğini iade etmedi. Bu kararın gerekçesi Parti disiplinini ihlal ettiği, "ELAS kaptanı ve KKE üyesi olarak önceki dönemde kazandığı şöhret ve saygıdan yararlandığı" için " demokratik merkeziyetçiliğin temel ilkesiyle bir anlaşmazlığa düştüğünü " ve bu tutumun "ölümünden sonra parti üyeliğinin iadesini mümkün kılmadığını" belirterek parti üyeliğinin iade edilmemesinin gerekçesi olarak açıklandı.
Haziran 2018'de Panhellenik Konferans, Velouchiotis'e ölümünden sonra parti üyeliği verilmesine karar verdi. Kararda, 2011'den o zamana kadar olan dönemde, geçmişin "daha derinlemesine incelendiğinin", savaş sırasında ve kurtuluştan sonra parti liderliğinin kolektif işleyişinin yetersiz olduğu ve Varkiza Anlaşması'nın imzalanmasının ve Velouchiotis'e KKE Merkez Komitesi tarafından uygulanan muamelenin bu yetersizliğin bir sonucu olduğu sonucuna yol açtığı belirtildi.
- ^ a b c d Άρης Βελουχιώτης (Yunanca), 18 Haziran 202624 Haziran 2026
- ^ a b c "KKE - Για την πολιτική αποκατάσταση του Αρη Βελουχιώτη (Θανάση Κλάρα)". www.kke.gr (Yunanca). 21 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Haziran 2026.
- ^ Epochi, Rizospastis-Synchroni (30 Haziran 2018). "rizospastis.gr - ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗΣ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΜΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΡΗ ΒΕΛΟΥΧΙΩΤΗ". ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ (Yunanca). 16 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Haziran 2026.
