El-Âsârü'l-Bâkıye

El-Âsârü'l-Bâkıye
کتاب الآثار الباقية عن القرون الخالية
	Ali'nin Gadîr-i Hum'da (Kuzey Irak veya Kuzeybatı İran) tahta çıkışı, 1307-08 (Edinburgh University Library, MS Or. 161, fol. 162r)
Yazar	Birûni

Kitâbu'l-Âsâru'l-bâḳıyye ʿani'l-Ḳurûni'l-Ḫâliyye (Arapça: کتاب الآثار الباقية عن القرون الخالية Kitāb al-āthār al-bāqiyah ʿan al-qurūn al-khāliyah Türkçe: Geçmiş Yüzyılların Kalan İzleri), kısaca el-Âsâru'l-bâkıyye (Arapça: الآثار الباقية), Birûni'nin 1000 yılında tamamladığı ilk büyük eseridir.

Biruni bu eserini 20'li yaşlarının sonlarında yazmıştır. Arapça kaleme aldığı kitabı Gürgan'da derleyip, Ziyarîler'in hükümdarı Kabûs bin Vuşmgîr'e ithaf etmiştir.

Eser Asyalı milletler hakkında bilgi verip, onların takvimlerini, hukuk ve dinlerini, matematiksel, astronomik ve tarihsel bilgilerini kronolojik anlatırken farklı kültürler ve medeniyetler arasında karşılaştırmalar da yapmaktadır. Eser kronolojiye ve çeşitli milletlerin takvimlerine dair bilgiler ihtiva etmesi yanında eski Soğdya, Harezm ve İran kültürü hakkında da çok önemli bir kaynaktır.Birûni’nin bu kitabı ayrıca Orta Asya Hristiyan mezheplerinin tarihi, dinî âdet ve gelenekleri konusunda da değerli bir eser kabul edilir. Eserde İbrani takvimi ile ilgili ayrıntılı bilgiler vardır. Bunların yanında namaz vakitleri, Paraklit, Zülkarneyn, Ye'cüc ve Me'cüc ile sahte peygamberlerden çeşitli din, bölge ve şahsiyetler hakkındaki mâlûmata, kronoloji cetvellerinden karşılaştırmalara kadar muhtelif konulara yer verilmiştir.

Kaynakça

^ Plate IV in Foundation, Encyclopaedia Iranica. "Encyclopaedia Iranica IL-KHANIDS". iranicaonline.org. 4 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Haziran 2026.
^ Seyyed Hossein Nasr, An Introduction to Islamic Cosmological Doctrines (1993), ISBN 0791415155, p. 108.
^ M. S. Khan (1976). "al-Biruni and the Political History of India", Oriens 25, p. 86-115.
^ Albiruni. The Chronology Of Ancient Nations, trans.Edward Sachau. London: Elibron Classics, 2005.
^ Tümer, Günay (1991). "El-Âsârü'l-Bâkıye". TDV İslâm Ansiklopedisi. 3. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı. s. 462. 20 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Haziran 2026.

Ekipmanlar

Kavramlar

Kuruluşlar

Etkilendikleri

Etkiledikleri

[1] Plate IV in Foundation, Encyclopaedia Iranica. "Encyclopaedia Iranica IL-KHANIDS". iranicaonline.org. 4 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Haziran 2026.

[Seyyed_Hossein_Nasr_1993_p._108-2] Seyyed Hossein Nasr, An Introduction to Islamic Cosmological Doctrines (1993), ISBN 0791415155, p. 108.

[Khan-3] M. S. Khan (1976). "al-Biruni and the Political History of India", Oriens 25, p. 86-115.

[4] Albiruni. The Chronology Of Ancient Nations, trans.Edward Sachau. London: Elibron Classics, 2005.

[TDV1-5] Tümer, Günay (1991). "El-Âsârü'l-Bâkıye". TDV İslâm Ansiklopedisi. 3. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı. s. 462. 20 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Haziran 2026.