Depersonalizasyon

Depersonalizasyon, kişinin kendi içinde, zihniyle ya da bedeniyle ilgili bir kopukluğu ya da kendisinin bağımsız bir gözlemcisi hissidir. Denekler değiştiklerini ve içeri bakarken dünyanın belirsiz, rüya gibi, daha az gerçek, anlamsız veya gerçekliğin dışında olduğunu hissederler. Kronik depersonalizasyon, DSM-5 tarafından dissosiyatif bozukluk disosiyatif kimlik bozukluğu gibi diğer dissosiyatif bozukluklarda depersonalizasyon ve derealizasyonun yaygın olduğu bulgularına dayanan depersonalizasyon / derealizasyon bozukluğunu ifade eder.

• Toplumsal yabancılaşma
• Derealizasyon
• Halüsinojen kalıcı algı bozukluğu == Belirtiler ==

Derealizasyon ile ilişkili belirtiler şunlardır:

• Çevrenin rüya gibi veya sisli algılanması

• Nesnelerin veya insanların gerçek dışı görünmesi

• Görsel algıda bozulmalar (bulanıklık, renk solması)

• Seslerin uzak veya yapay algılanması

• Zaman algısında değişiklik

• Duygusal kopukluk hissi

Derealizasyonun kesin nedeni bilinmemekle birlikte çeşitli biyopsikososyal faktörlerle ilişkilidir:

• Yoğun stres ve travma

• Çocukluk çağı olumsuz deneyimleri

• Anksiyete ve depresyon

• Psikoaktif madde kullanımı

Bazı kuramlar, derealizasyonun aşırı stres durumlarında gelişen bir savunma mekanizması olabileceğini öne sürmektedir.

Derealizasyonun nörobiyolojik temelleri tam olarak bilinmemekle birlikte prefrontal korteks aktivitesinde artış ve limbik sistem aktivitesinde azalma ile ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Fonksiyonel görüntüleme çalışmaları, duygusal işlemleme ile ilişkili beyin bölgelerinde değişiklikler olduğunu göstermektedir.

Geçici derealizasyon deneyimleri oldukça yaygındır ve bireylerin yaşamlarının bir döneminde bu durumu deneyimleyebildiği bildirilmiştir. Kronik derealizasyon ise daha nadir görülür ve yaklaşık %1–2 oranında olduğu tahmin edilmektedir.

Tanı klinik değerlendirme ile konur. Tanı kriterleri şunlardır:

• Sürekli veya tekrarlayan derealizasyon deneyimi

• Gerçeklik değerlendirmesinin korunmuş olması

• Günlük işlevsellikte bozulma

• Başka bir nörolojik veya psikiyatrik durumla açıklanamaması

Tedavi genellikle semptomların yönetimine odaklanır:

• Bilişsel davranışçı terapi (CBT)

• Eşlik eden anksiyete veya depresyon için ilaç tedavisi

• Stres yönetimi ve gevşeme teknikleri

Derealizasyon aşağıdaki durumlardan ayırt edilmelidir:

• Psikotik bozukluklar

• Panik bozukluk

• Nörolojik hastalıklar

Derealizasyonda bireyin içgörüsü korunur, yani yaşadığı durumun gerçek dışı olduğunu fark eder.

• Depersonalizasyon

• Dissosiyatif bozukluklar

• Anksiyete bozuklukları