Doğum sonrası psikozu

Doğum sonrası psikoz
Doğum sonrası psikoz
	İsveçli ilk kez anne olan kadınlarda psikozların görülme sıklığı ve başlangıç zamanı
Olağan başlangıcı	2 hafta içinde
Uzmanlık	Doğum bilimi, psikiyatri
Belirtiler	Halüsinasyonlar, sanrılar, duygudurum dalgalanmaları, kafa karışıklığı, huzursuzluk, kişilik değişiklikleri
Komplikasyon	İntihar, bebek öldürme
Süre	1 ila 12 ay
Nedenleri	Belirsiz
Risk faktörü	İlk hamilelikler, ileri yaş, uyku yoksunluğu, bu rahatsızlığın kişisel veya aile öyküsü ya da bipolar bozukluk
Tanı	Diğer olası nedenler elendikten sonra görülen belirtilere dayanarak
Ayırıcı tanı	Doğum sonrası normal uyum süreci, doğum sonrası depresyon, doğum sonrası kanama, endometrit, ilaç zehirlenmesi, ilaç yoksunluğu, otoimmün tiroidit, otoimmün ensefalit, doğum sonrası obsesif-kompulsif bozukluk
Tedavi	Antipsikotikler, lityum, benzodiazepinler, elektrokonvülsif terapi (ECT)
Sıklık	Her 1000 doğumda 1 ila 2

Doğum sonrası psikoz (İngilizce: Postpartum psychosis (PPP)), doğumdan kısa bir süre sonra, genellikle doğumdan sonraki iki hafta içinde ancak 4 haftadan daha kısa bir sürede psikotik belirtilerin aniden ortaya çıkmasıyla karakterize bir durumdur.

Belirtiler arasında olmayan şeyleri görmek veya koklamak (halüsinasyonlar), gerçek olma ihtimali düşük düşünceler (sanrılar), anormal derecede yüksek ruh hali (mani), depresyon, anksiyete veya kafa karışıklığı sayılabilir. Diğer belirtiler arasında düzensiz düşünceler, uyku güçlüğü ve değişken ruh hali ve bilinç durumu sayılabilir. Genellikle hasta, durumun ciddiyetinin pek farkında değildir. Etkilenen kişilerin yarısından fazlasına daha sonra bipolar bozukluk tanısı konur.

Nedeni bilinmemekle birlikte, hormonal değişiklikler, bağışıklık sistemi sorunları ve genetik faktörlerle ilişkili olabilir. Risk faktörleri arasında ilk hamilelikler, ileri yaş, uyku yoksunluğu ve kişinin kendisinde veya ailesinde PPP ya da bipolar bozukluk öyküsü yer almaktadır. Yaşam stresi bir rol oynamıyor gibi görünmektedir; hamilelikle ilgili komplikasyonlara dair kanıtlar da net değildir. Tanı için herhangi bir tarama veya değerlendirme aracı bulunmamaktadır; tanı, diğer olası nedenler elendikten sonra DSM-V’deki kriterler rehberliğinde görülen semptomlara dayanılarak konur. Ruhsal Bozuklukların Tanı ve İstatistik El Kitabı, Cilt V (DSM-V TR)’de bu durum, ayrı bir hastalık olarak değil, “peripartum başlangıçlı” belirteciyle birlikte kısa süreli psikotik bozukluk başlığı altında yer almaktadır.

Bu durum, acil hastaneye yatış gerektiren bir psikiyatrik acil durum olarak kabul edilir. Tedavide, lityum, benzodiazepinler ve antipsikotikler gibi ilaçların yanı sıra elektrokonvülsif terapi (ECT) gibi bir yöntem de kullanılabilir. Daha önce lityum tedavisi görmüş bir kadın söz konusu olduğunda, doğumdan hemen sonra önleyici olarak lityum tedavisine başlanabilir. Psikotik belirtiler, özellikle de yanlış kimlik algılamaya dayalı sanrılar, bebek ve anne için güvenlik endişelerine yol açar; bu durum vakaların %4’ünde çocuğun ölümüne ve annenin intihar riskine neden olur. Bu durumunardından boşanma oranı %20’ye kadar çıkmaktadır.

Doğum sonrası psikoz, her 1000 doğumda 1 ila 2 vakada görülür. Oranlar farklı kültürlerde ve sosyal sınıflarda benzer görünmektedir. Daha sıklıkla, doğum sonrası bipolar bozukluk olarak bilinen bilinen veya yeni başlayan bipolar bozukluk bağlamında ortaya çıkar. Bu durum MÖ 400 yılından beri Hipokrat tarafından tanımlanmıştır.