Edward Mutesa

Sir Edward Frederick William David Walugembe Mutebi Luwangula Mutesa II. (d. 19 Kasım 1924 - ö. 21 Kasım 1969, Londra ), Bugandalı kral ve Uganda'nın seçilmiş ilk lideri. Mutesa, Buganda halkının kralı olmasının yanı sıra 1963'ten 1966'ya kadar da Uganda devlet başkanlığı görevini yürüttü. Mutesa taraftarları kendisine sık sık Kral Freddie diye hitap ederlerdi. Kral (Kabaka) olarak aynı zamanda Buganda halkı olan Ganda'nın da lideriydi.

Babası Kral II. Daudi Khwa'nin 1939'da ölümünün ardından Mutesa kral oldu. O dönemde Buganda, Britanya Uganda Himayesi'nin bir parçası konumudaydı. Babasının ülkeyi anayasal monarşiye dönüştürme niyetini sürdürdü. Uganda'nın bağımsız bir devlet hâline getirilmesiyle ilgili görüşmeler başladığında, Mutesa, Buganda'nın egemenliğini korumaya çalıştı. Bu girişim başarısız oldu ve görevden alınmasına ve sürgüne gönderilmesine yol açtı. 1955'te Uganda'ya ve tahtına geri döndü.

1 Ocak 1962'de Kraliçe II. Elizabeth tarafından Britanya İmparatorluğu Şövalye Komutanı (KBE) unvanıyla şövalye ilan edildi ve o tarihten itibaren "Sir" unvanını aldı.

Milton Obote'nin başbakan ve Walter Fleming Coutts'un Genel Vali olarak görev yaptığı dönemde Uganda nihayet 1962'de bağımsızlığını kazandı. 1963'te Obote, İngiliz Milletler Topluluğu statüsünü kaldırdı ve genel vali makamını cumhurbaşkanlığı makamıyla değiştirdi. Obote tarafından büyük ölçüde manipüle edilen bir seçim, Mutesa'nın Uganda'nın ilk cumhurbaşkanı olmasını sağlarken, aynı zamanda Ganda halkını da yatıştırdı.

Mutesa, ülkeyi sadece temsil etmekle yetinmedi ve bu durum Obote ile çatışmalara yol açtı. 1966'da Obote anayasayı askıya aldı, kendini yeni cumhurbaşkanı ilan etti ve Mutesa'yı Büyük Britanya'ya sürgüne gönderdi. Yeni başkan daha sonra Buganda da dâhil olmak üzere tüm Uganda krallıklarını ortadan kaldırdı.

Mutesa, 1969'da Londra'daki dairesinde alkol zehirlenmesi sonucu hayatını kaybetti. İngiliz polisi olayı intihar olarak değerlendirse de, bazıları ona Ajan Obote tarafından büyük miktarda votka verildiğine inanıyor. Ölümünden sadece birkaç saat önce, İngiliz gazeteci John Simpson tarafından röportaj yapılan Mutesa'nın ayık ve sağlıklı olduğu bildirildi. Simpson bu durumu polise bildirse de polis iddiaları daha fazla araştırmadı.

• Edward Mutesa im Munzinger-Archiv (Artikelanfang frei abrufbar)