Emine Valide Paşa | |
|---|---|
 | |
| Doğum | Emine Necibe İlhami Hanım 24 Mayıs 1858(1858-05-24) İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu |
| Ölüm | 19 Haziran 1931 (73 yaşında) Bebek, İstanbul, Türkiye |
| Defin yeri | Hidiv Tevfik Anıtı, Kahire, Mısır |
| Dönem | 19 Ocak 1873 - 7 Ocak 1892 |
| Din | İslam |
| Evlilik | Hidiv Tevfik Paşa |
| Çocuk(lar) | Hidiv II. Abbas Hilmi Paşa Prens Mehmed Ali Tevfik Prenses Nazlı Hanım Efendi Prenses Fahrünisa Hatice Hanım Prenses Nimetullah Hanım |
| Ebeveyn(ler) | Damad İbrahim İlhami Paşa Nesrin Kadın |
| Aile | Kavalalılar Hanedanı |
Emine Valide Paşa veya doğum adıyla Emine Necibe İlhami Hanım, Mısır'ın son hidivi II. Abbas Hilmi Paşa'nın annesi; Mısır Hıdivi I. Abbas Hilmi Paşa'nın oğlu Damat İbrahim İlhami Paşa ile Nesrin Kadın'ın kızıdır.
Osmanlı İmparatorluğu'nda Paşa unvanı verilen tek kadındır. 19 Aralık 1914'e kadar Mısır Valide Paşası unvanını taşımıştır.
Yaşamı
24 Mayıs 1858 tarihinde İstanbul'da dünyaya gelmiştir. Babası Mısır Hidivi I. Abbas Hilmi Paşa'nın oğlu Damat İbrahim İlhami Paşa, annesi Nesrin Kadın'dır.
Kuzeni Mısır Hidivi Tevfik Paşa ile evlenmiştir. Paşa unvanı II. Abdülhamit tarafından verilmiştir. Tevfik Paşa'nın Mısır Hidivi olduğu 19 Ocak 1873'ten Paşa'nın vefat ettiği gün 7 Ocak 1892'ye kadar Haremü'l-Hıdivî, oğlu Abbas Hilmi Paşa'nın Mısır Hidivi olduğu 8 Ocak 1892'den tahttan indirildiği 19 Aralık 1914'e kadar ise Vâlide-i Hıdivî unvanını taşımıştır.
1893'te Mısır hidivi olarak atanan oğlu Abbas Hilmi Paşa'nın hidivliği; İmparatorluğun I. Dünya Savaşı'na girmesi ve İngiltere'nin onu hidiv olarak tanımadığını ilan etmesi ile fiilen sona erince Emine Valide Paşa, Mısır'dan ayrılıp İstanbul'a yerleşmiştir.
Bebek'te kimi kaynaklara göre II. Abdülhamid tarafından kendisine hediye edilen, kimilerine göre kendisinin satın aldığı, kimine göre ise oğlunun kendisi için yaptırdığı yalısını savaş yıllarında yıktırıp, günümüzde Mısır Konsolosluğu olarak hizmet veren sahilsarayı inşa ettirmiştir. Emine Valide Paşa İstanbullular arasında "Valide Paşa" olarak anıldığı için yalıya Valide Paşa Yalısı dendiği görülmektedir. Cumhuriyetin ilanından sonra bu yapıyı yeni kurulan devlete bağışlamak istediği fakat resmi yazışmalarda "Bebekli Emine Hanım" olarak anılıp "Paşa" unvanının kullanılmasına izin verilmediği için vazgeçip konsolosluk olarak kullanılmak şartıyla Mısır hükûmetine bağışlamıştır.
Ölene kadar korudaki av köşkünde yaşamıştır. 15 Haziran 1931'de Bebek'te ölmüş, mezarı Kahire'de eşi Tevfik Paşa'nın türbesine defnedilmiştir. Vasiyeti gereği av köşkü, ölümünden sonra yıktırılmıştır.
Ailesi
Emine Valide Paşa'nın Tevfik Paşa ile evliliğinden ikisi erkek, üçü kız olmak üzere beş çocuğu dünyaya gelmiştir:
- Hidiv II. Abbas Hilmi Paşa (1874, İskenderiye - 1944, Cenevre), 1892-1914 tarihleri arasında Mısır Hidivliği yapmıştır.
- Prens Mehmed Ali Tevfik Paşa (1875, Kahire - 1955, Lozan)
- Prenses Nazlı Hanım (1877, Kahire - 1879, Kahire)
- Prenses Fahrünnisa Hatice Hanım (1880, Kahire - 1951, Helvan)
- Prenses Nimetullah Hanım (1882, Kahire - 1965, Nice)
Kaynakça
- ^ a b c d Şimşek, Mahmut Sami. "O Osmanlı'da Paşa unvânını alan tek kadın: Emine Valide Paşa". www.yenisafak.com. Yeni Şafak gazetesi, 22 Temmuz 2010. 4 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2017.
- ^ Bazı kaynaklarda annesinin Sultan Abdülmecid'in kızı Münire Sultan olduğu yazsa da bu bilgi doğru değildir. İbrahim İlhami Paşa'nın Münire Sultan ile evlenip Osmanlı Hanedanı'na damat olduğu doğru ise de Emine Necibe, İbrahim İlhami Paşa'nın Nesrin Kadın isimli bir başka eşinden dünyaya gelmiştir.
- ^ Kesler, Musa. "Mısır Konsolosluğu'nun gizemli öyküsü". www.milliyet.com.tr/. Millieyt gazetesi, 15 Eylül 2013. 4 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2017.
- ^ "Mısır Başkonsolosluğu Binası – Valide Paşa Yalısı". www.degisti.com. Degisti.com sitesi 5 Ağustos 2011. 11 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2017.
- ^ "BEBEK EMINE VALIDE SULTAN YALISI". 14 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ekim 2020.