Ermeni alfabesi (Ermenice: Հայոց այբուբեն - hayots' aybuben), Ermenicede kullanılan 38 harfli alfabedir. Ermenistan'da, Diaspora'daki Ermeni okullarında, kiliselerde, gazetelerde kullanılır.
Tarihçe
Ermeni alfabesi, 405 yılında Mesrop Maştots tarafından geliştirilmiştir. 19. yüzyıla kadar Klasik Ermeni edebiyat dilinin yazımında kullanılırken, 19. yüzyıldan beri Ermeni alfabesi aynı zamanda gelişen iki çağdaş lehçede, Batı Ermenicesi ile Doğu Ermenicesinde kullanılmaktadır.
Alfabe
| Harf
|
Ad
|
Sözleyiş (UFA)
|
Türkçe çevirisi
|
Sayısal değer
|
| Geleneksel yazım
|
yeniden şekillenmiş yazım
|
Sözleyiş
|
Klasik Ermenice
|
Doğu Ermenicesi
|
Batı Ermenicesi
|
Klasik Ermenice
|
| Klasik Ermenice
|
Doğu Ermenicesi
|
Batı Ermenicesi
|
| Ա ա
|
այբ
|
[ayb] |
[aɪpʰ]
|
[ɑ]
|
a
|
1
|
| Բ բ
|
բեն
|
[ben] |
[pʰɛn]
|
[b] |
[pʰ]
|
b
|
2
|
| Գ գ
|
գիմ
|
[gim] |
[kʰim]
|
[g] |
[kʰ]
|
g
|
3
|
| Դ դ
|
դա
|
[da] |
[tʰɑ]
|
[d] |
[tʰ]
|
d
|
4
|
| Ե ե
|
եչ
|
[jɛtʃʰ]
|
[ɛ], sözcüğün başında [jɛ]1
|
e
|
5
|
| Զ զ
|
զա
|
[za]
|
[z]
|
z
|
6
|
| Է է
|
է
|
[ɛː] |
[ɛ]
|
[ɛː] |
[ɛ]
|
ē
|
7
|
| Ը ը
|
ըթ
|
[ətʰ]
|
[ə]
|
ə
|
8
|
| Թ թ
|
թո
|
[tʰo]
|
[tʰ]
|
t'
|
9
|
| Ժ ժ
|
ժէ |
ժե
|
[ʒɛː] |
[ʒɛ]
|
[ʒ]
|
j
|
10
|
| Ի ի
|
ինի
|
[ini]
|
[i]
|
i
|
20
|
| Լ լ
|
լիւն |
լյուն
|
[lʏn]2
|
[l]
|
l
|
30
|
| Խ խ
|
խէ |
խե
|
[χɛː] |
[χɛ]
|
[χ]
|
kh
|
40
|
| Ծ ծ
|
ծա
|
[tsɑ] |
[tsʼɑ] |
[dzɑ]
|
[ts] |
[tsʼ] |
[dz]
|
ts
|
50
|
| Կ կ
|
կեն
|
[kɛn] |
[kʼɛn] |
[gɛn]
|
[k] |
[kʼ] |
[g]
|
k
|
60
|
| Հ հ
|
հո
|
[ho]
|
[h]
|
h
|
70
|
| Ձ ձ
|
ձա
|
[dzɑ] |
[tsʰɑ]
|
[dz] |
[tsʰ]
|
dz
|
80
|
| Ղ ղ
|
ղատ
|
[ɫɑt] |
[ʁɑtʼ] |
[ʁɑd]
|
[l], or [ɫ] |
[ʁ]
|
ł,gh
|
90
|
| Ճ ճ
|
ճէ |
ճե
|
[tʃɛː] |
[tʃʼɛ] |
[ʤɛ]
|
[tʃ] |
[tʃʼ] |
[ʤ]
|
ç
|
100
|
| Մ մ
|
մեն
|
[men]
|
[m]
|
m
|
200
|
| Յ յ
|
յի |
հի
|
[ji] |
[hi]
|
[j] |
[h]3, [j]
|
y
|
300
|
| Ն ն
|
նու
|
[nu]
|
[n]
|
n
|
400
|
| Շ շ
|
շա
|
[ʃɑ]
|
[ʃ]
|
ş
|
500
|
| Ո ո
|
ո
|
[o] |
[vo]
|
[o], sözcüğün başında [vo]4
|
o
|
600
|
| Չ չ
|
չա
|
[tʃʰɑ]
|
[tʃʰ]
|
ç
|
700
|
| Պ պ
|
պէ |
պե
|
[pɛː] |
[peh] |
[bɛ]
|
[p] |
[pʼ] |
[b]
|
p
|
800
|
| Ջ ջ
|
ջէ |
ջե
|
[ʤɛː] |
[ʤɛ] |
[tʃʰɛ]
|
[ʤ] |
[tʃʰ]
|
c
|
900
|
| Ռ ռ
|
ռա
|
[rɑ] |
[ɾɑ]
|
[r] |
[ɾ]
|
rr
|
1000
|
| Ս ս
|
սէ |
սե
|
[sɛː] |
[sɛ]
|
[s]
|
s
|
2000
|
| Վ վ
|
վեւ |
վեվ
|
[vɛv]
|
[v]
|
v
|
3000
|
| Տ տ
|
տիւն |
տյուն
|
[tʏn] |
[tiun]5 |
[dʏn]
|
[t] |
[tʼ] |
[d]
|
t
|
4000
|
| Ր ր
|
րէ |
րե
|
[ɹɛː] |
[ɹɛ]6 |
[ɾɛ]
|
[ɹ]6 |
[ɾ]
|
r
|
5000
|
| Ց ց
|
ցո
|
[tsʰo]
|
[tsʰ]
|
ts'
|
6000
|
| Ւ ւ
|
հիւն |
N/A7
|
[hiunn]
|
[w] |
[v]8
|
v
|
7000
|
| Փ փ
|
փիւր |
փյուր
|
[pʰʏɹ]9 |
[pʰʏɾ]
|
[pʰ]
|
p'
|
8000
|
| Ք ք
|
քէ |
քե
|
[kʰɛː] |
[kʰɛ]
|
[kʰ]
|
k'
|
9000
|
| 13. yüzyılda eklendi
|
| Օ օ
|
օ
|
[o]
|
[o]
|
ō
|
N/A
|
| Ֆ ֆ
|
ֆէ |
ֆե
|
[fɛː] |
[fɛ]
|
[f]
|
f
|
N/A
|
| Sözcük
|
Geleneksel yazım
|
Yeniden şekillenmiş yazım
|
Klasik Ermenice
|
Doğu Ermenicesi
|
Batı Ermenicesi
|
Klasik Ermenice
|
Doğu Ermenicesi
|
Batı Ermenicesi
|
Klasik Ermenice
|
Sayısal değer
|
| Sözleyiş
|
| Ad
|
Sözleyiş (UFA)
|
Türkçe çevirisi
|
Kaynakça
Konuyla ilgili yayınlar
- Sarı Güven, Melek (2019). "Ermeni Alfabesinin Dil, Din ve Kimlik Üçgeninde Tarihi Gelişimi". İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi. 8 (4): 2713-2727. doi:10.15869/itobiad.597364. ISSN 2147-1185.
| Logogramlar | |
|---|
