| Eruh | |
|---|---|
 İlçe genelini gösteren bir fotoğraf | |
 Siirt İdari Haritası | |
İlçe sınırları haritası | |
| Ülke | Türkiye |
| İl | Siirt |
| Coğrafi bölge | Doğu Anadolu Bölgesi |
| İdare | |
| • Kaymakam | İbrahim Engin Şenay |
| • Belediye başkanı | Cevher Çiftçi (AK Parti) |
| Yüzölçümü | |
| • Toplam | 1.061 km² |
| Rakım | 1.165 m |
| Nüfus (2018) | |
| • Toplam | 20.513 |
| • Kır | - |
| • Şehir | - |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| Posta kodu | 56800 |
| İl alan kodu | 484 |
| İl plaka kodu | 56 |
Resmî site www.eruh.bel.tr |
Eruh, Siirt ilinin bir ilçesidir. Nüfusu 19.084 kişidir.
Eruh ilçesi 42. Doğu boylamı, 38. kuzey enlemi üzerinde yer almaktadır. Doğusunda Şırnak, batısında Siirt, kuzeyinde Pervari güneyinde Güçlükonak ilçeleri ile çevrilidir. İl merkezine 53 km uzaklıktadır. Eruh'un kuruluş tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte MÖ 1000 yıllarından itibaren Urartu, daha sonra Med, Pers, Selçuklu ve Osmanlı İmparatorlukları hakimiyetinde kalmış olup Yavuz Sultan Selim zamanında bölge ile birlikte Osmanlı topraklarına katılmıştır. Eruh'un, Siirt'in en eski ilçelerinden biri olduğu tarihsel kayıtlarla sabittir: Hicri 1288, Miladi 1872 tarihli Diyarbekir Salnamesinde (Yıllıkta) Siirt Sancağı'na bağlı dört kaza arasında Eruh Kazası da sayılmakta; Hicri 1315, Miladi 1899 tarihli Bitlis Salnamesi'nde ise yine Eruh'un Siirt Sancağı'na bağlı bir kaza olduğu ve Dergül, Lodi ve Fındık adlarında üç nahiyesinin bulunduğu kaydedilmekte olup, her iki tarih arasında Pervari Nahiyesi'nin Eruh'tan ayrılarak ayrı bir ilçe haline geldiği anlaşılmaktadır. Bazı köyleri Garisi (Garisan) olup Kuzey Irak Zaho şehrindeki Sindi aşiretinin liderleriyle akrabadırlar. Eruh, Cumhuriyetin kuruluşu ile birlikte il olan Siirt'e bağlı ilçe statüsüne kavuşturulmuştur.
Coğrafya
Siirt ile Şırnak illerini birbirine bağlayan anayolun (98 km) ortasında yer alan Eruh ilçesi; doğusu Şırnak, batısı Siirt illeri, kuzeyi Pervari, güneyi Güçlükonak ilçeleri ile çevrilidir. Eruh ilçe merkezinin nüfusu 10.720, köyleri ile birlikte toplam nüfusu 20.257'dir. İlçe il merkezine 53 km uzaklıkta bulunmaktadır. Eruh ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1.165 metredir. İlçenin yüzölçümü 1.061 km²dir.
Topraklarının büyük bir bölümü dağlarla kaplı olup, arazi dalgalı ve engebeli bir yapıya sahiptir. Eruh ilçesi güneyinde ve kuzeyinde Güneydoğu Torosları'nın uzantısı olan sıra dağlar arasında bulunmaktadır ki bu dağlar da güneyden ve kuzeyden Şırnak ve Hakkâri dağları ile birleşirler. İlçenin en yüksek dağları 2265 m yüksekliğindeki Tarti Dağı (Terazin) ile 2100 m yüksekliğindeki Tünek (Avâl) Dağı'dır. Eruh'un kuzeyinde bulunan Tarti (Terazin) Dağı'nda Terazin ve Çirav, Cevizlik vadisinde Gerî ve Qısa çeşme yaylaları mevcut olup, bu yaylalar hayvancılık açısından büyük önem arz etmektedir.
İlçeye bağlı Kuşdalı Köyü, Tatlıpınar mezrası yakınındaki kaynaktan çıkan Zorava çayı; Siirt il merkezine bağlı Sağlarca köyü sınırlarında bulunan Botan köprüsünde, Botan Irmağı ile birleşir. Görendoruk köyü Mir suyu kaynağından çıkıp, Bilgili köyü Mergi mezrası yakınlarında Zorava çayı ile birleşen Şikefta çayı da Botan ırmağına akmaktadır. Irmakların debisi özellikle yaz aylarında düşmektedir.
Eruh hem Doğu Anadolu Bölgesi, hem de Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yer aldığından ilçede her iki bölgenin de iklimi yaşanmakta olup, genel olarak karasal iklim hüküm sürmekte; kışları sert ve yağışlı, yazları sıcak ve kurak geçmektedir. Ortalama yıllık sıcaklık 14–31 derece, yıllık yağış miktarı ise 67.401 m3tür.
Nüfus
| Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
|---|---|---|---|
| 1927 | 14.910 | 606 | 14.304 |
| 1935 | 20.584 | 854 | 19.730 |
| 1940 | 21.939 | 920 | 21.019 |
| 1945 | 19.638 | 1.004 | 18.634 |
| 1950 | 24.028 | 1.048 | 22.980 |
| 1955 | 28.229 | 1.782 | 26.447 |
| 1960 | 32.403 | 2.919 | 29.484 |
| 1965 | 35.968 | 3.298 | 32.670 |
| 1970 | 37.286 | 4.449 | 32.837 |
| 1975 | 39.093 | 5.340 | 33.753 |
| 1980 | 41.743 | 3.852 | 37.891 |
| 1985 | 43.527 | 4.260 | 39.267 |
| 1990 | 28.726 | 5.929 | 22.797 |
| 2000 | 15.455 | 7.226 | 8.229 |
| 2007 | 19.447 | 9.450 | 9.997 |
| 2008 | 19.775 | 9.617 | 10.158 |
| 2009 | 19.009 | 9.228 | 9.781 |
| 2010 | 18.577 | 8.742 | 9.835 |
| 2011 | 19.424 | 8.787 | 10.637 |
| 2012 | 19.577 | 8.513 | 11.064 |
| 2013 | 19.862 | 8.260 | 11.602 |
| 2014 | 19.903 | 8.855 | 11.048 |
| 2015 | 19.796 | 9.057 | 10.739 |
| 2016 | 19.674 | 8.760 | 10.914 |
| 2017 | 19.084 | 8.806 | 10.278 |
| 2018 | 20.513 | 10.514 | 9.999 |
| 2019 | 18.931 | 9.353 | 9.578 |
| 2020 | 18.387 | 8.998 | 9.389 |
Yerel yönetim
Eylül 2016'da PKK-KCK'ya yardım ve destek verdiği gerekçesiyle 2 yıl hapis cezasına çarpıtılan ve sonrasında görevden alınan belediye başkanı Eda Kilis'in yerine 1 Eylül 2016 tarihinde yürürlüğe giren 674 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca kaymakam Murtaza Dayanç kayyum olarak atandı. 31 Mart 2019 tarihindeki yerel seçimleri ise AK Partili Cevher Çiftçi kazanmıştır. 31 Mart 2024 yerel seçimlerinde ise belediye başkanlığını aynı partiden aynı aday %53,56 oy oranı ile kazanmıştır.
| Sıra | Dönem | Belediye Başkanı | Göreve Başlama | Görev Bitişi | Partisi | Türü | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 1963-1968 | Şefik Tevfikoğlu | 17 Kasım 1963 | 2 Haziran 1968 | CHP | İlçe Belediyesi | |
| 2 | 1968-1977 | Fevzi Aydın | 2 Haziran 1968 | 11 Aralık 1977 | Adalet Partisi | İlçe Belediyesi (İki Dönem Üst Üste) | |
| 3 | 1977-1980 | Nedim Aydın | 11 Aralık 1977 | 12 Eylül 1980 | CHP | İlçe Belediyesi | |
| 4 | 1980-1984 | Askerî / Atama Dönemi | 12 Eylül 1980 | 25 Mart 1984 | Askerî Dönem (Atama) | Vali / Kaymakam Ataması | |
| 5 | 1984-1989 | Nedim Aydın | 25 Mart 1984 | 26 Mart 1989 | ANAP | İlçe Belediyesi | |
| 6 | 1989-1994 | Abdulhamit Nas | 26 Mart 1989 | 27 Mart 1994 | ANAP | İlçe Belediyesi | |
| 7 | 1994-2004 | Melih Oktayı | 27 Mart 1994 | 28 Mart 2004 | DYP | İlçe Belediyesi (İki Dönem Üst Üste) | |
| 8 | 2004-2009 | [Hüseyin Kılıç](https://karar.com) | 28 Mart 2004 | 29 Mart 2009 | SHP / DTP | İlçe Belediyesi | |
| 9 | 2009-2014 | Melih Oktayı | 29 Mart 2009 | 30 Mart 2014 | AK Parti | İlçe Belediyesi | |
| 10 | 2014-2019 | Hüseyin Kılıç | 30 Mart 2014 | 8 Eylül 2015 | BDP | Seçim Sonucu (Görevden Alındı) | |
| [İdris Yıldırım](https://www.memurlar.net/haber/594131/eruh-ta-belediye-baskanligi-secimi-yapildi.html) | 8 Eylül 2015 | 11 Eylül 2016 | DBP | Meclis İçi Seçim | |||
| [Murtaza Dayanç (Kayyum)](https://haberturk.com) | 11 Eylül 2016 | 31 Mart 2019 | İçişleri Bakanlığı Ataması | Belediye Başkan Vekili / Kaymakam | |||
| 11 | 2019-Günümüz | Cevher Çiftçi | 31 Mart 2019 | 31 Mart 2024 | AK Parti | 1. Dönem | |
| 31 Mart 2024 | Devam ediyor | AK Parti | [2. Dönem (Seçim Sonucu)](https://secim.sozcu.com.tr/secim2024mart31/siirt-eruh-secim-sonuclari) |
Notlar
- ^ Güçlükonak ilçesinin kurulması ile nüfus azalmıştır.
Kaynakça
- ^ "Nevşehir'de 5 İlçenin Kaymakamı Değişti". 25 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2023.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 18 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Aralık 2018.
- ^ "Eruh Haritası Eruh Nerede". www.haritatr.com. 8 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Şubat 2026.
- ^ "HGM | Harita Genel Müdürlüğü - Ulusal Haritacılık Kurumu". www.harita.gov.tr. 3 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2025.
- ^ "Fasikül I: Mufassal Neticeler İcmal Tabloları" (PDF). 28 Teşrinevvel 1927 Umumî Nüfus Tahriri. DİE. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2021. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
- ^ "1935 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 20 İlkteşrin 1935 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
- ^ . "Vilâyetler, kazalar, Nahiyeler ve Köyler İtibarile Nüfus ve Yüzey ölçü" (PDF). 20 İlkteşrin 1940 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 20 Ekim 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2016.
- ^ . "1945 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 21 Ekim 1945 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
- ^ . "Vilayet, Kaza, Nahiye ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 22 Ekim 1950 Umumi Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
- ^ . "1955 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 23 Ekim 1955 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
- ^ . "İl, İlçe, Bucak ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 23 Ekim 1960 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2021.
- ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013.
- ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014.
- ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015.
- ^ a b c d e f
- "Merkezi Dağıtım Sistemi" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016.
- "Eruh Nüfusu - Siirt". nufusu.com. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
- "Siirt Eruh Nüfusu". nufusune.com. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
- ^ "28 belediyeye kayyum atandı" 12 Eylül 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Birgün. 11 Eylül 2016. En son 11 Eylül 2016 tarihinde erişildi.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 21 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2020.
Dış bağlantılar
- Eruh Kaymakamlığı27 Eylül 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Eruh Belediyesi18 Kasım 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.