Filipinler Devrim Ordusu

Ejército Revolucionario Filipino · Hukbong Tagapagbangong Puri
Faaliyet süresi	22 Mart 1897 – 13 Kasım 1899
Ülke	Filipinler
Bağlılık	Tejeros Hükûmeti (1897) · Biak-na-Bato Cumhuriyeti (1897) · Diktatörlük Hükûmeti (1898) · Devrimci Hükûmet (1898–1899) · Birinci Filipin Cumhuriyeti (1899)
Tür	Kara kuvveti
Görev	Filipin Devrimi · Filipin-Amerikan Savaşı
Komutanlar	Artemio Ricarte (1897–1899) · Antonio Luna (1899)

Filipinler Devrim Ordusu (İspanyolca: Ejército Revolucionario Filipino; Tagalogca: Hukbong Tagapagbangong Puri), daha sonra Filipinler Cumhuriyet Ordusu adını alan, Birinci Filipin Cumhuriyeti'nin, Mart 1897'deki kuruluşundan Filipin-Amerikan Savaşı sırasında düzenli ordu yapısının dağıtılıp gerilla taktiklerine geçildiği Kasım 1899'a kadar varlığını sürdüren silahlı kuvvetidir. Ordu, Andrés Bonifacio önderliğindeki gizli devrimci örgüt Katipunan'ın askerî kolunun yerini almış ve Emilio Aguinaldo'nun merkezi devrimci hükûmetinin silahlı gücü olarak görev yapmıştır.

Filipinler Devrim Ordusu, 22 Mart 1897'de Cavite'de, Tejeros Kongresi sırasında kurulmuştur. Aynı kongrede Artemio Ricarte, ordunun ilk Kaptan Generali (Captain General) olarak seçilmiştir. Ricarte, göreve başlamadan önce kısa bir süre Bonifacio'nun yeni hükûmetin meşruiyetine yönelik itirazlarına destek vermiş, ancak bir ay içinde diğer Magdiwang liderleriyle birlikte bu tutumdan vazgeçerek 24 Nisan'da Aguinaldo hükûmetindeki görevine başlamıştır. Bu yeni ordu, önceki gayrı nizami Katipunan güçlerinin yerini alarak devrimin askerî yapısını kurumsallaştırmayı amaçlamıştır.

Ordu, kendisini modern bir askerî güç olarak örgütlemek amacıyla İspanyol düzenli ordusunun 1896 tarihli Ordenanza del Ejército (Ordu Yönetmeliği) adlı talimatnamesini temel almıştır. Bu çerçevede birliklerin yeniden yapılandırılması, rütbelerin düzenlenmesi, yeni savaş yöntemlerinin benimsenmesi, yeni rütbe işaretlerinin oluşturulması ve standart bir üniformanın kabul edilmesine yönelik emir ve genelgeler yayımlanmıştır.

Orduya, "rayadillo" adı verilen standart bir üniforma kazandırılmıştır; bu tasarımın Filipinli ressam Juan Luna'ya ait olduğu kabul edilir. Üniformaların yeniden tasarlanması görevi, Juan Luna'nın kardeşi General Antonio Luna tarafından verilmiş ve masrafları bizzat karşılanmıştır. Bazı araştırmacılar, tunik tasarımının İngiliz Norfolk ceketinden esinlenmiş olabileceğini öne sürmüştür, zira Filipin versiyonu herhangi bir İspanyol model tuniğin doğrudan bir kopyası değildir. Piyade subayları yanlarında iki beyaz şerit bulunan mavi pantolon, süvari subayları ise iki siyah şeritli kırmızı pantolon giymiştir; erler ve genç subaylar hasır şapka, kıdemli subaylar ise tepelikli kasket kullanmıştır. Juan Luna ayrıca piyade, süvari, topçu, istihkam ve sıhhiye gibi farklı sınıfları birbirinden ayıran yaka işaretlerini de tasarlamıştır.

Aguinaldo'nun 30 Temmuz 1898 tarihli kararnamesiyle ordu düzenli bir yapıya kavuşturulmuştur. Buna göre bölükler 110 asker ve subaydan oluşuyor, erler tüfek ve bolo bıçağıyla, subaylar ise tabanca ve kılıçla silahlandırılıyordu. Dört bölük bir taburu oluşturuyor ve bir yarbay tarafından yönetiliyordu; tam teşekküllü bir tabur altı bölükten oluşuyor ve bir tuğgeneral ya da albay tarafından komuta ediliyordu. Uygulamada tabur büyüklüğü eyaletten eyalete değişmekteydi: Cavite ve Manila gibi nüfusu yoğun bölgelerde altı bölüklü taburlar, Morong, Bataan ve Nueva Ecija'da dört bölüklü taburlar, Mindoro'da iki bölüklü, Marinduque'de ise tek bölüklü taburlar kurulmuştu. Taburlar genellikle bağlı bulundukları eyaletin adıyla anılıyordu (örn. Tayabas 1. Taburu). Gönüllü olarak toplanan askerlerden fazlası ya polis teşkilatına katılıyor ya da doğrudan başkanın emrindeki merkezi bir birlik oluşturuyordu. Ordu, toplamda dört alay taburdan oluşan, 10.560 kişilik bir güce ulaşmıştır.

Devrim sırasında Katipunan, halkı harekete katılmaya teşvik etmek için el ilanları dağıtmıştır. Aguinaldo döneminde devrimciler düzenli askerlere dönüştürüldüğünde, bir tür ulusal hizmet biçimi olarak 15 yaş ve üzerindeki erkeklerin, kimi zaman da kadınların askere alınmasına başlanmıştır. İspanyol Ordusu ve Donanması'ndan bazı İspanyol ve Filipinli asker ile subaylar devrim ordusuna geçiş yapmış; ayrıca devrim sürecinde bazı yabancılar ve Amerikan asıllı firariler de gönüllü olarak orduya katılmıştır. Filipin-Amerikan Savaşı sırasında ordunun başkomutanı General Antonio Luna'nın emriyle zorunlu askerlik uygulamaya konmuştur.

Filipinli devrimciler modern silahlar bakımından yetersiz kalmıştır; kullanılan silahların büyük bölümü İspanyollardan ele geçirilmiş, doğaçlama üretilmiş ya da geleneksel silahlardan oluşmaktaydı. Ordunun standart tüfekleri İspanyol M93 Mauser ve İspanyol Remington Rolling Block tüfeği idi. Ayrıca Emilio Aguinaldo, Hong Kong'da bulunduğu dönemde Amerikalılardan tüfek satın almış; 2.000'er adetlik iki parti tüfek ve mühimmat sipariş edilmiş, ancak yalnızca ilk parti teslim alınabilmiştir. Mariano Ponce, Galicano Apacible'ye yazdığı mektuplarda Japonya İmparatorluğu'ndaki yerli ve uluslararası silah tüccarlarından da silah temin etmeye çalışmış, ancak bu girişimlerin somut bir satın alımla sonuçlandığına dair kayıt bulunmamaktadır.

Ordunun müşterek kullanımdaki (crew-served) silahları arasında lantakalar, Krupp, Hontoria, Ordóñez, Hotchkiss, Nordenfelt ve Maxim ile Colt makineli tüfekleri bulunuyordu; bunların çoğu İspanyollardan ve daha sonra Amerikalılardan ele geçirilmiştir. Ayrıca bambu veya kerestelerle güçlendirilmiş su borularından yapılan, yalnızca bir veya iki kez ateşlenebilen doğaçlama topçu silahları da kullanılmıştır. Bolo bıçağı, adalarda yaygın olarak bulunan ve devrimciler tarafından yoğun biçimde kullanılan bir başka silahtı.

Devrimin ikinci evresinde, General Aguinaldo'nun girişimiyle Filipinler Devrim Donanması kurulmuştur. 1 Mayıs 1898'de Amiral George Dewey tarafından donanmaya devredilen ilk gemi, İspanyol kruvazörü Reina Cristinaya ait küçük bir filikaydı ve "Magdalo" adı verilmiştir. Donanma, başlangıçta İspanyollardan ele geçirilen sekiz küçük buharlı bottan oluşuyordu; bu gemiler 9 santimetrelik toplarla donatılmıştır. Varlıklı hamiler León Apacible, Manuel Lopez ve Gliceria Marella de Villavicencio, daha büyük tonajlı beş gemiyi (Taaleño, Balayan, Bulusan, Taal ve Purísima Concepción) donanmaya bağışlamıştır. Donanmanın Aparri, Legazpi, Balayan, Calapan ve San Roque (Cavite) limanlarında deniz üsleri kurulmuştur. Malolos Anayasası'nın kabulünden sonra donanma, Dışişleri Bakanlığı'ndan Savaş Bakanlığı'na (bu tarihten sonra Savaş ve Donanma Bakanlığı) bağlanmış ve bu bakanlığın başına General Mariano Trías getirilmiştir. 1899'da Filipinliler ile Amerikalılar arasındaki gerilimin tırmanması ve Amerikan deniz ablukasının sürmesiyle donanma güçleri büyük ölçüde etkisiz hâle gelmiştir.

4 Şubat 1899'da Filipin-Amerikan Savaşı'nın patlak vermesiyle Filipin ordusu her cephede ağır kayıplar vermiştir. General Antonio Luna, Aguinaldo'nun baş danışmanı Apolinario Mabini'yi, gerilla savaşına en geç Nisan 1899'da geçilmesi gerektiği konusunda Başkan'ı ikna etmesi için ısrarla uyarmıştır. Aguinaldo, ancak birçok seçkin biriminin klasik meydan muharebelerinde büyük kayıplar vermesinin ardından, 13 Kasım 1899'da gerilla taktiklerine geçme kararı almış ve elinde kalan düzenli ordu yapısını dağıtmıştır.

• Artemio Ricarte – Ordunun ilk Kaptan Generali (1897–1899); Amerika'ya bağlılık yemini etmeyi reddeden tek devrimci general olarak tanınır.
• Antonio Luna – 1899'da orduya komuta etmiştir.
• Gregorio del Pilar
• Miguel Malvar
• Manuel Tinio
• Pío del Pilar
• Mariano Noriel
• Juan Cailles
• José Ignacio Paua – Orduda görev yapan tam kanlı Çinli general.
• Agueda Kahabagan – Orduda rütbe alan tek kadın general.
• Manuel Quezon – Aguinaldo'nun yaveri olarak orduda görev yapmış, daha sonra ABD yönetimindeki Filipinler Topluluğu döneminde ikinci Filipinler Devlet Başkanı olmuştur.

• Filipin Devrimi
• Filipin-Amerikan Savaşı
• Katipunan
• Birinci Filipin Cumhuriyeti
• Emilio Aguinaldo
• Filipinler Silahlı Kuvvetleri

Bu madde bir taslaktır. Bu maddeyi geliştirerek veya özelleştirilmiş taslak şablonlarından birini koyarak Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.