Gaius Musonius Rufus
Tam adıGaius Musonius Rufus
Diğer ad(lar)ıMusonius Rufus
Doğumuy. MS. 20 – 30
Volsinii, Etruria
Ölümüen erken MS. 101
ÇağıAntik felsefe
BölgesiBatı felsefesi
OkuluStoa okulu
Etkiledikleri

Gaius Musonius Rufus (/ˈruːfəs/; Grekçe: Μουσώνιος Ῥοῦφος), MS 1. yüzyılda yaşamış bir Romalı Stoacı filozoftu. Nero'nun hükümdarlığı döneminde Roma'da felsefe dersleri verdi ve bu nedenle MS. 65'te sürgüne gönderildi; ancak Galba döneminde Roma'ya geri dönebildi. MS. 71 yılında Vespasian diğer tüm filozofları şehirden sürgün ettiğinde Roma'da kalmasına izin verildi, ancak sonunda yine de sürgüne gönderildi ve ancak Vespasian'ın ölümünden sonra geri dönebildi. Derslerinden derlenen alıntılardan oluşan bir derleme günümüze kadar ulaşmıştır. Ayrıca Epiktetos ve Dio Chrysostom'un öğretmeni olmasıyla da hatırlanır.

Yaşamı

Capito adında bir Romalı equites'in oğlu olan Musonius Rufus, MS. 20–30 civarında Etrürya'daki Volsinii'de doğdu. Nero döneminde, Stoa felsefesini öğrettiği Roma'da zaten ünlüydü. Nero'nun zulmüne karşı çıkan Stoacı Muhalefet ile ilişkilendirildi. Rubellius Plautus, Nero tarafından sürgüne gönderildiğinde (MS. 60), onun peşinden sürgüne gitti. Plautus'un ölümünden sonra (MS. 62) Roma'ya döndü; ancak Stoacılığı uygulaması ve öğretmesi nedeniyle Nero'nun sarayında şüphe ve hoşnutsuzluğun hedefi haline geldi ve buna bağlı olarak, Pison komplosuna katıldığı yönündeki uydurma bir suçlamayla Gyaros adasına sürüldü (MS. 65). Gyaros adası “sert ve insan kültüründen yoksun” bir yerdi; ancak Musonius burada hayatta kalmayı başardı ve küçük bir filozoflar topluluğu kurdu. Dokuzuncu konuşmasında sürgünde geçirdiği döneme özellikle değinerek, Stoacılığın uygulayıcısı için bu sürgünün avantajlarına dikkat çekti.

Galba döneminde (MS. 68) geri döndü. Vespasian'ın generali Marcus Antonius Primus, Roma'ya doğru ilerlerken (MS. 69), Vitellius'un zafer kazanan generale gönderdiği elçilere katıldı ve bu generalin askerlerinin arasına karışarak barışın nimetleri ve savaşın tehlikeleri hakkında vaazlar verdi, ancak kısa süre sonra susturuldu. Vitellius'un fraksiyonu üstünlük kazandığında, Musonius, Barea Soranus'u kınamış olan Stoacı filozof Publius Egnatius Celer'i suçlayabildi ve onun mahkum edilmesini sağladı. Musonius'un en ünlü öğrencisi Epiktetos'a ders verdiği dönem de muhtemelen bu zamanlara denk gelmektedir. Musonius, Roma'da o kadar büyük saygı görüyordu ki, diğer filozoflar şehirden sürgün edildiğinde (MS. 71) Vespasian onun Roma'da kalmasına izin verdi, ancak sonunda yine de sürgüne gönderildi (muhtemelen MS. 75 civarında) ve ancak Vespasian'ın ölümünden sonra (MS. 79) geri dönebildi. Ölümüne gelince, Pliny'nin damadı Artemidorus'tan bahsettiği MS. 101 yılına kadar hayatta olduğunu biliyoruz.

Yazıları

Gaius Musonius Rufus'un eserlerinin 1. bölümü, 1. sayfası; Yunanca; Otto Hense tarafından Teubner dizisinde düzenlenmiş, 1905.

Musonius'un yayınlanmak üzere herhangi bir eser yazıp yazmadığı bilinmemektedir. Felsefi görüşleri, iki öğrencisi tarafından derlenmiştir. Lucius adlı bir kişi tarafından derlenen Söyleşiler (Discourses) adlı bir derleme, Stobaeus tarafından korunmuş olan 21 uzun alıntının temelini oluşturmaktadır. İkinci bir derleme ise Pollio adlı bir kişi tarafından hazırlanmıştır; bu derleme kaybolmuştur, ancak bazı parçaları sonraki yazarların alıntılarında günümüze ulaşmıştır.

21 konuşmanın başlıkları (Cora Lutz baskısı) şöyledir:

  1. Bir Sorun İçin Çok Sayıda Kanıt Sunmaya Gerek Yoktur
  2. İnsan Erdem Eğilimi ile Doğar
  3. Kadınlar da Felsefe Çalışmalıdır
  4. Kız Çocukları Oğullarla Aynı Eğitimi Almalı mı?
  5. Hangisi Daha Etkilidir, Teori mi Pratik mi?
  6. Eğitim Üzerine
  7. Zorlukları Küçümsemek Gerekir
  8. Kralların da Felsefe Çalışması Gerekir
  9. Sürgün Bir Kötülük Değildir
  10. Felsefeci, Kişisel Zarar Nedeniyle Kimseyi Dava Eder mi?
  11. Bir Felsefeci İçin Hangi Geçim Yolu Uygun?
  12. Cinsel Zevkler Üzerine
  13. Evliliğin Başlıca Amacı Nedir?
  14. Evlilik, Felsefeyi Arayışta Bir Engel midir?
  15. Doğmuş Her Çocuk Yetiştirilmeli mi?
  16. Her Koşulda Ebeveynlere İtaat Etmek Zorunlu mu?
  17. Yaşlılık İçin En İyi Yol Arkası Yiyeceği Nedir?
  18. Yiyecek Üzerine
  19. Giyim ve Barınma Üzerine
  20. Mobilya Üzerine
  21. Saç Kesimi Üzerine

Felsefesi

Gaius Musonius Rufus'un 15. Söyleşisi'nin bir bölümünü içeren P.Harr. I 1 numaralı papirüs parçası. 3. yüzyıl.

Öğrencisi Epiktetos'un felsefesiyle birçok açıdan örtüşen felsefesi, güçlü pratik eğilimiyle öne çıkmaktadır. Herkesin benimsemesini istediği felsefe, sadece sözlerden, öğretilerden ya da okuldan ibaret değildir; aksine, herkesin kendi düşüncesi ve uygulamasıyla kendisi için izleyebileceği bir felsefedir. Yine de bir filozofun, filozof cüppesini giymesini, saçlarını uzatmasını ve genel toplumdan uzaklaşmasını uygun bulur. Aynı zamanda, felsefenin insanların zihinleri üzerindeki gücüne de inanır; felsefe sayesinde insan zihnindeki tüm yozlaşmayı iyileştirmeyi umar. Felsefesi tamamen yaşamın yürütülmesine ilişkin kurallardan oluşur; tüm bilgi, eyleme hizmet etmelidir. Mantığı reddetmez: zihnini şaşkına çeviren bir yanılgıyı incelemekten kaçınmayı zayıf bir zihnin kanıtı olarak görür; ancak aynı zamanda sofistlerin kibirini besleyen sayısız dogmaya da tiksintisini dile getirir. Stoacıların fiziksel öğretilerine çok az önem verir; tanrılar için hiçbir şey belirsiz ya da bilinmez olamayacağına göre, tanrıların akıl yürütmeye gerek duymadan her şeyi bildiklerini savunur. İnsan ruhunu tanrılara benzer görür ve ruhun maddi olduğu konusunda diğer Stoacılarla hemfikirdir; ruha göre, bedenin etkisiyle yozlaşan ruh, yeniden arındırılabilir ve temizlenebilir. Akılcı ruhun (Yunanca: διάνοια) özgürlüğünü şiddetle savunur.

Musonius, mantık ya da fizikten çok daha fazla etiğe önem verir; zira o, felsefenin, neyin yakışır ve neyin zorunlu olduğuna dair bir araştırma ve uygulamadan başka bir şey olmadığını savunur; ve felsefenin, dediğine göre, yalnızca erdemli bir yaşamın peşinde koşmak olduğunu söyler. O, tüm insanların, hem erkeklerin hem de kadınların, erdeme giden tek kesin yol olarak felsefeyi geliştirmelerini şart koşar. Kendi doğasına uymak kolaydır; ancak gerçekten ahlaki bir yaşam sürmenin önündeki tek büyük engel, zihnin çocukluktan itibaren dolduğu önyargılar ve uygulamalarla pekiştirilen kötü alışkanlıklardır. Bu nedenle felsefeyi zihinsel bir şifa sanatı olarak görür ve erdemin uygulanmasına büyük önem verir; ilkelere uymaktan ziyade uygulamayı tercih eder. İki tür uygulama arasında ayrım yapar: zihni derin düşünceyle çalıştırmak ve yaşamda iyi kuralları benimsemek ile hem ruhu hem de bedeni etkileyen bedensel acılara katlanmak.

Doğaya uygun bir yaşam, sosyal ve dostane duygular ile mizaçtan ve doğanın temel ihtiyaçlarını basitçe karşılayacak olanla yetinmekten ibarettir. O, her türlü bencilliğe karşı çıkar ve evliliği yalnızca yakışır ve doğal bir şey olarak değil, aynı zamanda ailenin ve devletin temeli ve tüm insanlığın korunması olarak görür. Çocukların öldürülmesini doğaya aykırı bir gelenek olarak şiddetle kınar ve her fırsatta iyilik yapmayı önerir. Sade yaşamla ilgili ilkeleri titizlikle detaylandırılmıştır; beslenme, beden bakımı, giyim ve hatta mobilyalar konusunda kesin kurallar koyar. Bu nedenle saçların uzun uzamasına izin verilmesini ve çok kısa kesilmemesini tavsiye eder; saçın doğa tarafından bedeni örtmek için verildiği gerekçesiyle sakalı onurlandırır. Et yemeyi yasaklar ve pişirme sanatı gerektiren yiyeceklere kıyasla doğanın sağladığı ve sunduğu yiyecekleri tercih eder.

Musonius, erkeklerin ve kadınların erdemleri anlama yeteneklerinin aynı olduğu için her ikisinin de felsefe eğitimi alması gerektiğini savunmuştur.

Notlar

  1. ^ Suda μ 1305, Musonius
  2. ^ Tacitus, Annals, xiv. 59
  3. ^ Tacitus, Annals, xv. 71; Cassius Dio, lxii. 27; Philostratus, Vit. Apoll., vii. 16
  4. ^ … addidit insulam Gyarum immitem et sine cultu hominum esse: Annales'de, Tiberius, olağanüstü derecede zalim ve intikamcı bir karakter olarak tasvir edildiğinden, bir suçluyu Gyaros'a sürgüne gönderme konusundaki tereddütlü tavrı özellikle dikkat çekicidir.
  5. ^ Dillon, J. T. (2004). Musonius Rufus and Education in the Good Life. University Press of America. ISBN 978-0761829027. 
  6. ^ "Lecture IX – TheStoicLife.org". www.thestoiclife.org. Archived from the original on 2 Ağustos 2021. Erişim tarihi: 19 Nisan 2019. KB1 bakım: Uygun olmayan url (link)
  7. ^ Tacitus, Histories, iii. 81
  8. ^ Tacitus, Histories, iv. 10, 40
  9. ^ Cassius Dio, lxv. 13
  10. ^ Pliny, Epistles, iii. 11
  11. ^ Stobaeus, Floril. xxix. 78, lvi. 18
  12. ^ örn. Aulus Gellius, v. 1, ix. 2, xvi. 1
  13. ^ a b Heinrich Ritter, The History of Ancient Philosophy, Alexander James William Morrison, tr. (London, 1846), vol. IV, p. 190.
  14. ^ a b Ritter, p. 191.
  15. ^ Epictetus, Discourses, i. 7
  16. ^ a b c Ritter, p. 192.
  17. ^ a b c Ritter, p. 193.
  18. ^ a b Ritter, p. 194.
  19. ^ a b c d e f Ritter, p. 195.
  20. ^ Diotima, Philosophers on the Role of Women 2014-04-27 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Konuyla ilgili okumalar

Çeviriler

  • Cora Lutz, (1947), Musonius Rufus: "The Roman Socrates". Yale University Press (New Haven), Oxford University Press (London). [Yunanca metin ve İngilizce çevirisi karşılıklı sayfalarda yer almaktadır.]
  • Cora Lutz, (2020), Musonius Rufus, That One Should Disdain Hardships: The Teachings of a Roman Stoic. Gretchen Reydams-Schils'in Önsözüyle. Yale University Press. 9780300252286.
  • Cynthia King, (2011), Musonius Rufus: Lectures and Sayings. William B. Irvine tarafından düzenlenmiştir. CreateSpace. 978-1456459666.

Araştırmalar

  • J. T. Dillon, (2004), Musonius Rufus and Education in the Good Life: A Model of Teaching and Living Virtue. University Press of America. 0761829024
  • L. Dottarelli, (2015), "Musonio l'Etrusco. La filosofia come scienza di vita", Annulli Editori 978-8895187457.
  • Holiday, Ryan; Hanselman, Stephen (2020). "Musonius Rufus the Unbreakable". Lives of the Stoics. New York: Portfolio/Penguin. ss. 236-249. ISBN 978-0525541875. 

Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Gaius Musonius Rufus ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
Vikisöz'de Gaius Musonius Rufus ile ilgili sözleri bulabilirsiniz.
FelsefeKavramlarEserler
İlgili makaleler