Georg Leibbrandt

Georg Leibbrandt (6 Eylül 1899 – 16 Haziran 1982), Alman Nazi Partisi yetkilisi ve memuruydu. Nazi Partisi Dış Politika Ofisi (APA) ve İşgal Altındaki Doğu Toprakları Reich Bakanlığında (RMfdbO) Rusya ile ilgili konularda uzman olarak dış politika alanında üst düzey görevlerde bulundu. Her iki kurumun başında da Nazi baş ideoloğu Alfred Rosenberg bulunuyordu. Leibbrandt, Yahudi Sorununa yönelik soykırım niteliğindeki “Nihai Çözüm”ün planlandığı 20 Ocak 1942 tarihli Wannsee Konferansı'na katıldı. Savaş sonrası dönemde Leibbrandt aleyhine ceza davası açıldı, ancak dava düşürüldü.

Leibbrandt, Rus İmparatorluğu'nun Herson Valiliği'nin Zebrikovo semtinde, Odessa yakınlarındaki Hoffnungstal'da (günümüz Tsebrykove, Ukrayna) etnik Alman bir anne babanın çocuğu olarak dünyaya geldi. Ana dili Almancaydı. Dorpat’ta (bugün Tartu), Vero’da (bugün Võru) ve Odessa’da ortaokullara devam etti. Yabancı dillerde üstün başarı gösterdi; Yunanca, Latince, Rusça, Ukraynaca ve daha sonra Fransızca ile İngilizce öğrendi. 1918’de Ukrayna’daki Alman işgal kuvvetlerinde tercüman olarak görev yaptı. Birinci Dünya Savaşı’nın sonunda işgal güçlerinin geri çekilmesinin ardından, Ukrayna Bağımsızlık Savaşı’nda çatışmaların yeniden başlaması üzerine Almanya’ya göç etti. Zorla yerinden edilme ve tasfiyeler sırasında aile üyelerini kaybetmesi de dahil olmak üzere bu dönemde yaşadığı deneyimler, onda derin bir anti-Bolşevizm duygusu uyandırdı.

Leibbrandt, Almanya’da Marburg, Tübingen ve ardından Leipzig üniversitelerinde teoloji, tarih ve felsefe okudu; 1927 yılında, Swabialıların Rusya’ya göçü üzerine yazdığı teziyle Leipzig’de doktora (Ph.D.) yaptı. Öğrencilik yıllarında Wingolf Hıristiyan öğrenci birliğinin üyesiydi. Dil öğretmeni ve yabancı ziyaretçiler için tercüman yaparak geçimini sağlayan Leibbrandt, Paris ve Londra’da da bir süre kalarak uluslararası hukuk ve uluslararası ilişkiler konulu derslere katıldı.

Leibbrandt, Kanada, ABD, İsviçre ve 1926, 1928 ve 1929 yıllarında Sovyetler Birliği'ne yaptığı üç gezi de dahil olmak üzere kapsamlı seyahatler gerçekleştirdi. Ziyaretleri sırasında çeşitli şekillerde felsefe doktoru, yüksek lisans öğrencisi, tarih profesörü ve Stuttgart'taki Yurtdışındaki Almanlar Araştırma Enstitüsü'nün (Deutsches Ausland Institut) çalışanı olarak temsil edildi. Ziyaretlerinin resmi amacı, Karadeniz kıyı bölgesindeki Alman kolonilerinin tarihini ve gelişimini incelemek ve tarihi bilgiler toplamaktı. Çalışmaları sonucunda, Almanların göçmen hareketleriyle ilgili bir kitap Almanya'da yayınlandı. Leibbrandt'ın dil yeteneği, Rockefeller Vakfı bursuyla birleşince, 1931'den 1933'e kadar Paris ve Amerika Birleşik Devletleri'nde çalışmalarına devam etmesini sağladı. ABD'deyken, Amerika'ya göç etmiş olan Rus Almanlarla aktif olarak iletişim halinde kaldı.

Leibbrandt’ın çalışmaları, Nazi Partisi’nin baş ideoloğu ve Parti Dış Politika Ofisi’nin (APA) başkanı olan Alfred Rosenberg'in dikkatini çekti. Rosenberg, Leibbrandt’tan Almanya’ya dönmesini istedi ve Parti üyesi olması şartıyla kendisine kendi örgütü bünyesinde bir görev teklif etti. Üyeliği 20 Eylül 1933 tarihinde, 1 Temmuz'a geriye dönük olarak onaylandı (üyelik numarası 1.976.826) ve APA'nın Doğu Bölümü başkanı olarak atandı; Parti rütbesi ise Reichsamtsleiter idi. Leibbrandt, Rus kökenli Almanların çeşitli derneklerini bir araya getirmeyi başardı ve onları Rusya Kökenli Almanlar Birliği (Verband der Deutschen aus Russland) çatısı altında birleştirdi. Bu, sayılarını belirlemek, onları takip etmek ve doğuda siyasi görevleri yerine getirmek üzere eğitilebilecek bir insan kaynağı havuzu oluşturmak amacıyla yapıldı.

Leibbrandt, Rosenberg’in yardımcısı Alfred Meyer ile birlikte, “Nihai Çözüm”ün uygulanmasını planlayan 20 Ocak 1942 tarihli Wannsee Konferansı’nda RMfdbO’yu temsil etti. Toplantının resmi tutanaklarında Leibbrandt'ın yaptığı herhangi bir yorumla ilgili bir kayıt bulunmamaktadır. Ancak, onun gerçekleşmekte olan soykırımdan haberdar olduğuna dair işaretler vardır. Dokuz gün sonra Leibbrandt'ın da katıldığı, sözde Mischlinge'lere (melezler) nasıl davranılacağının tartışıldığı bir RMfdbO toplantısında, bakanlık yetkilileri ırksal seçme sürecini basitleştirmek amacıyla Yahudiliğin geniş kapsamlı bir tanımını savunmuşlardır.

1943 yazında Leibbrandt bakanlıktan ayrıldı ve Kriegsmarine'ye katıldı ve Mayıs 1945'te Nazi rejiminin düşüşüne kadar orada kaldı.

İngilizler tarafından tutuklanan Leibbrandt, Fallingbostel’deki eski Stalag XI-B’de esir kampında tutuldu. Temmuz 1947’de serbest bırakıldıktan iki ay sonra yeniden tutuklandı ve eski Nazi dış politika yetkililerinin yargılandığı Bakanlar Davası’nda tanık olarak ifade vermeye zorlandı. ABD Başsavcı Yardımcısı Robert Kempner tarafından sorgulanan Leibbrandt, Wannsee Konferansı'nı hatırlamadığını söyledi ve Rosenberg'e “bu çılgınlığı paylaşmadığını” söylediğini iddia etti. Mayıs 1949'da nihayet serbest bırakılana kadar Müttefiklerin gözetiminde kaldı. Ocak 1950’de, Nürnberg-Fürth savcılığı tarafından cinayete iştirak etmekten resmi olarak soruşturuldu, ancak dava 10 Ağustos 1950’de düşürüldü. 1951’de Kiel’de Nazilerden arındırma sürecinden geçti ve Kategori V, yani “aklandığı” sınıfına yerleştirildi. Batı Almanya Dışişleri Bakanlığı’nda iş bulma girişimi başarısızlıkla sonuçlandı. ] 1955 yılında Leibbrandt, Sovyetler Birliği’nden Alman savaş esirlerinin geri gönderilmesi konusunda Almanya Şansölyesi Konrad Adenauer’in danışmanıydı. Wilhelmshaven şehri ve Friesland bölgesi adına lobi faaliyetlerinde bulundu ve daha sonra çelik üreticisi Salzgitter AG’yi temsil etti. Rusya’daki Alman toplulukları konusundaki çalışmalarına yeniden başladı ve 16 Haziran 1982’de Bonn'da vefat edene kadar, Rusya’dan sürgün edilmiş Almanların oluşturduğu bir dernek olan Landsmannschaft der Deutschen aus Russland’ın aktif bir üyesi olarak kaldı.

Kasım 1979’da, ABD Adalet Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığı, Leibbrandt’ın 1941’den 1943’e kadar yüz binlerce Yahudi’nin öldürülmesine iştirak etmesi nedeniyle ABD’ye girişini yasakladı. ABD seyahat vizesi iptal edildi ve adı, ABD Göçmenlik Servisi ile Dışişleri Bakanlığı’nın izleme listelerine alındı.