Gökteki Kale

Gökteki Kale
	Filmin özgün Japonca afişi
Yönetmen	Hayao Miyazaki
Senarist	Hayao Miyazaki
Yapımcı	Isao Takahata
Görüntü yönetmeni	Hirokata Takahashi
Kurgucular	Hayao Miyazaki; Takeshi Seyama; Yoshihiro Kasahara
Besteci	Joe Hisaishi
Yapım şirketi	Studio Ghibli
Dağıtım şirketi	Toei Company
Çıkış tarihi	2 Ağustos 1986 (1986-08-02)
Süre	126 dakika
Ülke	Japonya
Dil	Japonca

Gökteki Kale (Japonca: 天空の城ラピュタ; Tenkū no Shiro Rapyuta), Hayao Miyazaki'nin yazıp yönettiği 1986 yapımı bir Japon fantastik ve macera animasyon filmidir. Filmin yapımcılığını Isao Takahata üstlenmiş, animasyonları Studio Ghibli tarafından hazırlanmış ve dağıtımı Toei Company tarafından gerçekleştirilmiştir. Filmde Sheeta ve Pazu; hükûmet ajanı Muska, ordu ve bir grup korsan tarafından takip edilir. Amaçları, efsanevi uçan kale Laputa'ya erişmenin anahtarı olan Sheeta'nın kristal kolyesini ele geçirmektir.

Gökteki Kale, Studio Ghibli tarafından animasyonları yapılan ilk filmdir. Yapım ekibinde, Miyazaki'nin uzun yıllardır birlikte çalıştığı ve sonraki otuz yıl boyunca stüdyoyla çalışmaya devam edecek birçok isim yer aldı.

Miyazaki'nin Galler gezisi sırasında 1984 ve 1985 yılları arasında Birleşik Krallık'ta maden işçilerinin çıktığı grevin ardından bölgedeki duruma tanık olması filme kısmen esin kaynağı oldu. Laputa adlı uçan kale ise, çevrecilik temasını vurgular; insanlık, doğa ve teknoloji arasındaki ilişkiler, Miyazaki'nin ekolojik felsefesinin bir yansıması olarak ele alınır. Genç baş karakterler de anlatıya özgün bir bakış açısı kazandırır; bu durum, Miyazaki'nin çalışmalarında "çocukların dürüstlüğünü ve iyiliğini" yansıtma isteğinden kaynaklanır. Filmin retrofütürist tarzının, özellikle uçan makinelerin birçok yönü 19. yüzyıldaki tasarım anlayışlarından etkilenmiştir. Bu özellik, filmin modern steampunk türü içinde anılmasına katkıda bulunmuştur.

Film, 2 Ağustos 1986'da Japonya'da sinemalarda gösterime girdi. Gişede beklentilerin altında kalsa da daha sonraki yeniden gösterimlerle ticari başarı elde etti. Tokuma Shoten tarafından hazırlanan bir İngilizce dublaj, Kuzey Amerika'da Streamline Pictures tarafından dağıtıldı. Disney tarafından hazırlanan bir başka dublaj ise 1998'de yapıldı ve 2003'te Buena Vista tarafından uluslararası olarak yayımlandı. Filmin müzikleri, daha sonra Miyazaki'nin yakın çalışma arkadaşlarından biri olacak Joe Hisaishi tarafından bestelendi; Hisaishi ayrıca 2003 tarihli İngilizce dublaj için yeniden düzenlenmiş bir film müziği hazırladı. Film eleştirmenler tarafından genel olarak beğenildi, ancak İngilizce dublajlar karışık eleştiriler aldı. İzleyiciler tarafından da olumlu karşılanan film, Agency for Cultural Affairs ve Oricon tarafından düzenlenen anketlerde gelmiş geçmiş en iyi animasyon filmlerinden biri seçildi. Film ayrıca Mainichi Film Ödülleri, Ōfuji Noburō Ödülleri ve Animage Anime Büyük Ödülü dâhil olmak üzere çeşitli önemli ödüller aldı. Gökteki Kale zamanla kült film statüsüne ulaştı ve farklı sanat dallarında çalışan birçok önemli sanatçıyı etkiledi.

Konu

Sheeta adındaki genç bir kız, ailesinden yâdigar olan mavi taşlı sihirli bir kolye sahibidir. Kız hükûmet için çalışan gizli ajanlar tarafından kaçırılmış ve uçan bir gemide henüz bilinmeyen bir yere götürülmektedir. Aniden bir tehlike belirir ve gemiye yaşlı hava korsanı Dola ve emrindeki uçan korsanlar çetesi saldırır. Onlar da Sheeta'nın sahip olduğu taşı istiyorlardır. Sheeta'nın odasına girerler, Sheeta onlardan kaçarak gemiden aşağıya düşer. Düşerken taşın yardımıyla yere çakılmadan havada süzülerek yere inmeye başlar ve Pazu adında genç bir çocuk onu görerek kucağına alır, evine götürür. Sheeta, kimsesi olmadığı için yalnız yaşayan Pazu'nun evinde efsanevi Laputa'nın fotoğrafını görür. Fotoğraf Pazu'nun babası tarafından çekilmiştir; yıllar önce babası bir yolculuktan geri döndüğünde gökyüzünde asılı duran bir adadan bahsetmiş, kimse onun keşfine inanmamıştır.

Sheeta'yı arayan korsanlar Pazu'nun evini bulurlar, Sheeta ve Pazu kılık değiştirerek kaçmayı başarırlar ancak ordu da peşlerine takılır.

Karakterler

Sheeta: Sessiz, sakin ve sevecen bir yapısı vardır. Aile yadigarı olan ve koruması gereken bir kolye vardır. Bu kolyeyi de sadece Sheeta kullanabilir. Ayrıca korsanlardan ve askerlerden de kaçmaktadır. Çünkü doğup büyüdüğü topraklardan koparılıp kaçırılmıştır fakat bir şekilde kaçmayı başarmıştır. Ancak kızın sır gibi tuttuğu bir adı vardır; Lucita Toel Ul Laputa.

Pazu: Maden işinde çalışan bir çocuktur. Son derece inatçı, hareketli ve hırslıdır. En büyük hayali ise babasının resmini çektiği Laputa'nın gerçek olduğunu göstermektir. Gökyüzünden süzülerek yere inen Sheeta'yı kendi evinde misafir eder, fakat kısa zamanda askerlerin ve korsanların saldırıya geçmesi ile kaçmaya başlar ve Sheeta'yı canı pahasına da olsa korumaya yemin eder.

Muska: Kolyenin peşine düşerek en büyük hayali olan dünyayı fethetmeye çalışan Muska'nın asıl adı da Romska Palo Ul Laputa'dır. Son derece kötü karakterli ve acımasız bir adamdır ki bütün herkesi amacı için öldürmekten çekinmemektedir.

Kaynakça

^ Miyazaki, Hayao (2009) [1996 (in Japanese)]. Starting Point: 1979–1996. Cary, Beth; Schodt, Frederik L. tarafından çevrildi. Viz Media. ISBN 978-1-4215-6104-2.
^ Napier, Susan J. (2018). Miyazakiworld: A Life in Art. Yale University Press. ISBN 978-0-3002-2685-0.
^ McCarthy, Helen (2002). Hayao Miyazaki: Master of Japanese Animation (2nd bas.). Stone Bridge Press. ISBN 978-1-8806-5641-9.
^ "www.manga.gen.tr'de Gökteki Kale Tanıtımı". 30 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2011.

Filmler

Video oyunları

Jade Cocoon: Story of the Tamamayu (1998)
Jade Cocoon 2 (2001)
Magic Pengel: The Quest for Color (2002)
Ni no Kuni: Dominion of the Dark Djinn (2010)
Ni no Kuni: Wrath of the White Witch (2011)
Ni no Kuni II: Revenant Kingdom (2018)
Ni no Kuni: Cross Worlds (2021)

Diğer yapımlar

Yanagawa Kanallarının Hikâyesi (1987)
On Your Mark (1995)
Shiki-Jitsu (2000)
Ghost in the Shell 2: Innocence (2004)
Ronja: Haydut Kızı (2014)

Ayrıca bakınız

[MN-1] Miyazaki, Hayao (2009) [1996 (in Japanese)]. Starting Point: 1979–1996. Cary, Beth; Schodt, Frederik L. tarafından çevrildi. Viz Media. ISBN 978-1-4215-6104-2.

[2] Napier, Susan J. (2018). Miyazakiworld: A Life in Art. Yale University Press. ISBN 978-0-3002-2685-0.

[3] McCarthy, Helen (2002). Hayao Miyazaki: Master of Japanese Animation (2nd bas.). Stone Bridge Press. ISBN 978-1-8806-5641-9.

[4] "www.manga.gen.tr'de Gökteki Kale Tanıtımı". 30 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2011.