Taner Garipağaoğlu
(Hacı Garip Ağa)
Türkiye Büyük Millet Meclisi
1. Dönem Milletvekili
Görev süresi
23 Nisan 1920 - 11 Ağustos 1923
Seçim bölgesi 1920 – Malatya
Kişisel bilgiler
Doğum 1871 (Rumi 1287)
Hekimhan, Malatya
Ölüm 27 Temmuz 1925
Hekimhan, Malatya
Defin yeri Hekimhan, Malatya, Türkiye
Vatandaşlığı  Osmanlı İmparatorluğu (1871-1922)
 Türkiye (1923-1925)
Ebeveyn(ler) Mehmet Şerif
Hüsna
Bitirdiği okul Rüştiye
Mesleği Siyasetçi, Tüccar, Çiftçi

Taner Garipağaoğlu ya da Hacı Garip Ağa (d. 1871 (Rumi 1287) Hekimhan, Malatya - ö. 27 Temmuz 1925, Hekimhan, Malatya), Türk siyasetçi, tüccar ve çiftçidir.

Türk Kurtuluş Savaşı'nda önemli yararlıklar göstermiş, TBMM 1. Dönem milletvekilliği yapmış bir siyaset adamı, toprak sahibi ve tüccardır.

Hayatı

Hekimhan'ın ileri gelenlerinden toprak sahibi 3. Mehmet Şerif Ağa'nın oğludur. İlk ve orta öğrenimini Hekimhan Rüştiyesi'nde tamamladı. Ticaretle meşgul oldu. Şamdan Halep'ten mal getirip çok zengin oldu. I. Dünya Savaşı’nda kurduğu gönüllü milis kuvvetleri ile Rusya’ya karşı savaştı. Millî Mücadele’ye katılarak; sağladığı araçlarla orduya ait silah ve cephanenin düşmanın eline geçmeyecek güvenli bölgelere naklini temin etti. Türkiye Büyük Millet Meclisinin 1. dönemine seçildiği halde, vefatı dolayısıyla meclise gidemeyen Tahsin Bey’in yerine, Malatya’dan seçilerek 23 Nisan 1920 günü meclisin açılışında Malatya Mebusu sıfatı ile hazır bulundu. Yozgat Ayaklanmasının bastırılmasında vatani hizmet için görevli olarak 13 Temmuz 1920’de meclisten ayrıldı. 27 Eylül’de görevi sona ermesine rağmen meclise geri dönmedi ve isteği üzerine Şubat 1921’e kadar izinli sayıldı. Sonraki toplantı yıllarını da izinli olarak meclis dışında geçirdi. Arada mecliste hazır bulundu ise de herhangi bir komisyonda çalışmadı. Meclisten ayrıldıktan sonraki zamanını memleketinde tarım ile meşgul olarak geçirdi. 27 Temmuz 1925’te öldü. Ölüm döşeğinde dahi "falanca kişi ziyaretine geldi" dendiğinde derhal ayağa kalkıp giyindiği ve dimdik vaziyette ziyaretçisini karşıladığı, o gece de öldüğü halen ibretle hatırlanır. Dosta düşmana karşı daima dik durmuş asla zafiyet göstermemiştir. Evli olup altı çocuk babası idi.

10 Mayıs 1921'de Mustafa Kemal Paşa’nın başkanlığında kurulan Birinci Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Grubu üyesiydi. Bununla birlikte 1923'te aday gösterilmedi ve TBMM dışında kaldı.

1. Mecliste Meclis Evrak ve Tahrirat Müdürü Necmeddin Sahir'in, Eskişehir Kütahya Savaşlarında Türk ordusunun yenilgisi üzerine başlattıkları tek soruluk anketi 12 Nisan 1922'de cevaplandırmıştır. Neceddin Sahir Bey'in kazanılacak olan millî istiklal mücadelemizin bolluk getirici ve verimli olması nasıl mümkün olacaktır şeklindeki sorusuna verdiği cevap aynen şöyledir: "Bilgiye ve köylüyü okutmaya bağlıdır." Ankara 12-4-38 Malatya Mebusu Hacı Garip Ağa.

1. Mecliste ziraatçı sınıfında adı geçen Hacı Garip Ağa askeri alanda yaptığı hizmetlerle de iz bırakmıştır. Örneğin Sivas'ta Heyet-i Temsiliye adıyla teşekkül kurulmuştu. Bu haberi alan İstanbul Hükûmeti İngiliz İnkılapçı binbaşlarından "Novel" adındaki adamı Bedirhanilerden birinin yanına katarak, Malatya Valisi Galip Beye bir telgraf çekerek, Sivas'ta oluşan bu heyetin dağıtılmasını emretmişti. Bu haberi alan Mustafa Kemal Paşa sağa sola haber göndererek gerek Sivas vilayetinde ve gerekse Malatya vilayetinde yaşayan 350.000 vatanseveri harekete geçirerek Malatyalı Bedir Ağa, Hacı Garip Ağa ve Reşat Ağalar etrafına topladıkları atlılarla Elazığ'dan ve Malatya'dan Sivas'a giden yolları kesmişler. Harput valisi Ali Galip ve Malatya valisi Halil Rami, "Binbaşı Novel" ile kaçarak canlarını zor kurtarmıştır.[kaynak belirtilmeli]

Kaynakça

Kitaplar ve Resmi Yayınlar

  • TBMM Albümü 1920-2010. 1. Cilt (1920-1950). Ankara: TBMM Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü Yayınları. 2010. s. 58. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2026. 
  • Güneş, İhsan (1997). Birinci TBMM'nin Düşünsel Yapısı (1920-1923). Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. s. 112. 

Dijital Kaynaklar

  • "Taner Garipağaoğlu (Hacı Garip Ağa)". Biyografya: Türkiye Ünlüleri İnternet Ansiklopedisi. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)