| İsrail-Filistin çatışması serisinin parçası |
| İsrail-Filistin barış süreci |
|---|
Hebron Protokolü ya da Hebron Sözleşmesi, 7 Ocak 1997'de başlayan ve 15-17 Ocak arasında imzalamayla sonuçlanan yeniden düzenleme amaçlı protokol. Protokolde İsrail'i başbakan Benjamin Netanyahu temsil ederken Filistin Ulusal Yönetimi'ni Yaser Arafat temsil etmiştir.
1994 yılında Hebron'da (El Halil) Ortodoks Yahudilerin partisi Kach üyesi olan Baruch Goldstein adlı fanatik bir İsrailli yerleşimcinin "Hz. İbrahim Camii"nde dua eden Filistinlileri öldürmesi Filistinlilerin buradaki güvenlikleri için garanti istemelerine sebep oldu. Bu bağlamda Oslo II Antlaşması daha önceden beri var olan El Halil Uluslararası Geçici Mevcudiyeti'nin yeniden inşası çağrısında bulundu. Antlaşmadan sonra taraflar Norveç'ten bu konuda yardım istediler. Barış süreciini engelleyebilecek şiddet olayları yaşansa da 15 Ocak 1997 tarihinde Filistinlilerin güvenlik ile ilgili güvence isteklerine cevaben El Halil görüşmeleri sonuçlandı ve protokol imzalandı. Protokol uyarınca, İsrail askeri birlikleri El Halil'in %80'inden çekileceklerdi. Buna karşılık %20'lık kısmı ise İsrail kontrolünde kalamya devam edecekti. Bu protokol ile şehir H1 ve H2 olarak ikiye ayrılmış oldu. Tamamen Filistinlilerden oluşan H1 bölgesi Filistin yönetiminde kalırken, 400 Yahudi yerleşimci ile 40.000 Filistinlinin yaşadığı H2 bölgesi İsrail yönetimine verilmiştir. Ancak, protokol El Halil'deki durumu düzeltmeye yetmedi. El Halil Protokolü'nü takiben iki taraf 21 Ocak 1997'de El Halil Uluslararası Geçici Mevcudiyeti'nin yeniden tesisi ile ilgili antlaşmayı imzaladı. Bu antlaşma ile Norveç, İtalya, Danimarka, İsveç, İsviçre ve Türkiye'den gelen 180 kişi ile Uluslararası Geçici Mevcudiyet oluşturuldu ve bunun koordinasyonu Norveç'in sorumluluğuna verildi.
Kaynakça
- ^ Berna Süer & Ayşe Ömür Atmaca (2007). Arap–İsrail Uyuşmazlığı. Ankara: ODTÜ Yayıncılık. ss. sf. 102-104. ISBN 9944-344-15-X.
- ^ UN Doc 25 Ocak 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Chronological Review of Events January 1997
İlgili kitaplar
- Lamis Andani, "Redefisning Oslo: Negatiating the Hebron protocal", Journal of Palestine Studies, Spring 1997
Dış bağlantılar
- Text of Agreed Minute 17 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
- Text of Note for the Record 17 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
- Text of Protocol Concerning the Redeployment in Hebron 15 Ocak 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
- Full Text of Letter to be provided by U.S. Secretary of State Christopher to Benjamin Netanyahu at the time of signing of the Hebron Protocol 17 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
- 1920 Filistin ayaklanmaları
- 1921 Yafa ayaklanmaları
- 1929 Filistin Olayları
- 1936–1939 Arap isyanı
- 1948 Arap-İsrail Savaşı
- 1948-1972 Arap topraklarından Yahudi göçü
- 1948-1967 İsrail'e karşı terörist saldırılar listesi
- Ceza operasyonları
- 1953-1955 Birim 101
- 1966 Samu Olayı
- 1967 Altı Gün Savaşı
- Yıpratma savaşı
- 1968 Karameh Muharebesi
- Filistinlilerin direnişi
- 1980 Misgav Am saldırısı
- Yom Kippur Savaşı
- 1975 Zion Meydanı bombalaması
- 1982 Lübnan İç Savaşı
- 1984 Otobüs 300 kaçırılması
- 1985 Achille Lauro kaçırılması
- 1985 Tahta Bacak Operasyonu
- 1987 Gliders Gecesi
- 1987-1993 İntifada
- 1993–1999 Filistinli intihar saldırıları
- 1994 Patrikler Mağarası katliamı
- 1994 Wachsman kurtarma girişimi
- 2000-2005 İntifada
- Filistin roket saldırıları (liste)
- Filistinli intihar saldırıları
- El-Aksa İntifadası sırasında suikastler
- 2000 Ekim 2000 olayları
- 2001 Santorini
- 2002 Nuh'un Gemisi Operasyonu
- 2002 Savunma Kalkanı Operasyonu
- Cenin Savaşı
- Bethlehem kuşatması
- Nablus Savaşı
- 2002 Kararlı Yol Operasyonu
- 2003 Ebu Hasan
- 2003 Ain es Saheb hava saldırısı
- Gökkuşağı Operasyonu
- Tövbe Günleri Operasyonu
- 2006 Eve Eşya Getirme Operasyonu
- İsrail-Gazze çatışması
- 2008 Mercaz HaRav ateşi
- 2008 Kudüs buldozer saldırısı
- 2014 İsrail-Gazze çatışması (Koruyucu Hat Operasyonu)
- 2021 2021 Filistin-İsrail çatışmaları
- 2023 Hamas-İsrail Savaşı
