 Matriks üzerindeki hidroksiapatit kristalleri | |
| Genel | |
|---|---|
| Kategori | Fosfat minerali Apatit grubu |
| Formül (tekrarlayan birim) | Ca 5(PO 4) 3OH |
| IMA sembolü | Hap |
| Strunz sınıflandırması | 8.BN.05 |
| Kristal sistemi | Hegzagonal |
| Kristal sınıfı | Dipiramidal (6/m) H-M sembolü (6/m) |
| Kristal ikizlenme | P63/m |
| Kristal yapı | a = 9,41 Å, c = 6,88 Å; Z = 2 |
| Kimyasal Özellikler | |
| Molekül kütlesi | 502,31 g/mol |
| Renk | Renksiz, beyaz, gri, sarı, sarımsı yeşil |
| Kristal biçimi | Tablo kristalleri ve dikitler, nodüller, kristalimsi ila masif kabuklar halinde |
| Dilinim | {0001} ve {1010}'de zayıf |
| Kırık | Konkoidal |
| Özgül dayanım | Kırılgan |
| Mohs sertliği | 5 |
| Luster | Camsı ila yarı reçineli, topraksı |
| Çizgi rengi | Beyaz |
| Saydamlık | Şeffaf ila yarı saydam |
| Bağıl yoğunluk | 3,14–3,21 (ölçülen), 3,16 (hesaplanan) |
| Optik özellikler | Tek eksenli (−) |
| Kırılma indisi | nω = 1,651 nε = 1,644 |
| Çift kırılma | δ = 0,007 |
| Kaynakça |
Hidroksilapatit (Kimyasal formül: Ca10(PO4)6(OH)2), kalsiyum apatitin doğada bulunan mineral formudur. Hem doğal yollarla hem de sentetik olarak üretilebilen mineral, diş minesi ve dentin tabakası ile kemiklerde bulunur. Günümüzde kemik yerine kullanılabilen bir materyaldir.
Kimyasal ve fiziksel özellikler
Oksijen ile tepkimeye girmediği için yanmaz. Mohs sertlik skalasında 5 skoruna sahiptir. Esnekliği az, neredeyse tamamen kırılgandır. Biyoaktif yapıda bir biyomateryaldir. Tatsız ve kokusuzdur. Organik çözücülerde çözünmez. Asit çözücüler hariç inorganik çözücülerde de çözünmez. Hidroksil iyonlarıyla (asit) yapı taşlarına ayrışabilir.
Üretim
Hidroksilapatit, bir kural dahili içinde sulu çözeltiye dökme yolu ile üretilir. Örneğin: pH değeri 11-12 olan Kalsiyum nitrat (Ca(NO3)2) çözeltisine Amonyumfosfat ((NH4)HPO4) dökülerek.
Kaynakça
- ^ Warr, L.N. (2021). "IMA–CNMNC approved mineral symbols". Mineralogical Magazine. 85 (3): 291-320. Bibcode:2021MinM...85..291W. doi:10.1180/mgm.2021.43
.
- ^ "Hydroxylapatite". Mindat.org. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
- ^ "Hydroxylapatite Mineral Data". WebMineral.com. Mineralogy Database Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
- ^ Anthony, John W.; Bideaux, Richard A.; Bladh, Kenneth W.; Nichols, Monte C., (Ed.) (2000). "Hydroxylapatite". Handbook of Mineralogy (PDF). IV (Arsenates, Phosphates, Vanadates). Chantilly, VA, US: Mineralogical Society of America. ISBN 978-0962209734. 29 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 29 Ağustos 2010.
- ^ a b Hasret, Erdem (13 Temmuz 2010). "Hidroksiapatit Sentezi, Karakterizasyonu Ve Adsorban Özelliğinin İncelenmesi"11 Ekim 2025.
- ^ "Hydroxyapatite: What is its function in bone?". www.medicalnewstoday.com (İngilizce). 14 Ekim 2022. 27 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ekim 2025.
- ^ Mohd Pu'ad, N.A.S.; Abdul Haq, R.H.; Mohd Noh, H.; Abdullah, H.Z.; Idris, M.I.; Lee, T.C. (21 Nisan 2020). "Synthesis method of hydroxyapatite: A review". Materials Today: Proceedings. 29: 233–239. doi:10.1016/j.matpr.2020.05.536. ISSN 2214-785311 Ekim 2025.
- ^ Cox, Sophie C.; Walton, Richard I.; Mallick, Kajal K. (3 Ocak 2015). "Comparison of techniques for the synthesis of hydroxyapatite". Bioinspired, Biomimetic and Nanobiomaterials. 4 (1): 37–47. doi:10.1680/bbn.14.00010. ISSN 2045-985811 Ekim 2025.