Lübnan İslami Direniş — Hizbullah
المقاومة الإسلامية في لبنان
Al-Muqāwamah al-Islāmīyah fī Lubnān‎
Genel sekreterNaim Kasım
Yüce LiderMücteba Hamenei
Genel Sekreter YardımcısıMuhammed Raad
Yürütme Konseyi BaşkanıAli Damuş
KurucuSuphi Tufeyli
Abbas Musavi X
Hasan Nasrallah X
Kuruluş tarihi1982 (44 yıl önce) (1982)
MerkezBeyrut, Lübnan
Parlamento grubuDirenişe Sadakat Bloğu
Paramiliter kanatCihat Konseyi
Lübnan Direniş Tugayları
İdeoloji
DiniŞii İslam
Ulusal üyelik8 Mart İttifakı
Uluslararası üyelikDireniş Ekseni
Resmî renkler    Yeşil ve Sarı
Slogan(lar)فَإِنَّ حِزْبَ ٱللَّهِ هُمُ ٱلْغَالِبُونَ
(Kuşkusuz üstün gelecek olan, Allah'ın taraftarlarıdır.)[Kur'an 5:56]
Lübnan Parlamentosu
15 / 128
Parti bayrağı
İnternet sitesi
moqawama.org.lb
Hizbullah
Tarih(ler)1982–günümüz
Bağlılık İran (İDMO)
Merkez(ler)Beyrut, Lübnan
Büyüklük100,000 (2021, Hassan Nasrallah'a göre)
Müttefikler
Devlet müttefikleri
Eski müttefikler
Rakip(ler)
Devlet rakipleri
Eski rakipler
Çatışma(lar)
Terör örgütü olarak tanımlayanlar

Hizbullah (Arapça: حزب الله‎, Allah'ın Partisi veya Allah'ın Hizbi), aktif bir paramiliter kanadı bulunan Lübnanlı bir Şii İslamcı siyasi partidir ve İsrail’in Lübnan’a karşı yürüttüğü savaş sırasında, Mart 2026’dan bu yana Lübnan hükûmeti tarafından yasaklanmıştır. Hizbullah'ın askeri kanadı Cihad Konseyi, siyasi kanadı ise Lübnan Parlamentosu'ndaki “Direnişe Sadakat Bloku” partisidir. 2016 yılında, örgütün silahlı gücü orta büyüklükte bir ordunun gücüne eşdeğer olarak değerlendirilmişti.

Hizbullah, İsrail'in Lübnan'ı işgaline tepki olarak 1982 yılında Lübnanlı din adamları tarafından kuruldu. 1979 İran Devrimi'nden ve Ayetullah Ruhullah Humeyni'nin İslami yönetim modelinden ilham alan Hizbullah, İran ile güçlü bağlar kurdu ve “Direniş Ekseni”nin bir parçasıdır. Bu grup başlangıçta 1.500 İran Devrim Muhafızları Ordusu eğitmeninin desteğini aldı; bu eğitmenler, çeşitli Lübnanlı Şii grupların Hizbullah'ın liderliği altında birleşmesine yardımcı oldu. Hizbullah'ın 1985 tarihli manifestosu, bölgedeki Batı etkisini ortadan kaldırmak, İsrail'i yok etmek, İran'ın Dini Lideri'ne bağlılık yemini etmek ve İran'ın siyasi ideolojisinden etkilenen bir İslam hükümeti kurmak gibi temel hedeflerini ortaya koydu. Bununla birlikte, manifesto Lübnan'ın kendi kaderini tayin etme hakkını da vurguladı. 1980'ler ve 1990'lar boyunca Hizbullah, İsrail güçleri ve Güney Lübnan Ordusu ile savaştı; bu çatışmalar sonunda 2000 yılında İsrail'in Güney Lübnan'dan çekilmesine yol açtı. Hizbullah, 2006 Lübnan Savaşı'nda da önemli bir rol oynadı ve daha sonra Suriye iç savaşına da dahil oldu; burada Suriye hükûmeti yanında isyancı güçlere karşı savaştı.

2009 yılında Hizbullah, siyasi mezhepçiliğe karşı çıkmak, İslam dışı hareketlere seslenmek ve ulusal bir birlik hükûmetini desteklemek amacıyla manifestosunu güncelledi. Güncellenen manifesto, dış politika konusunda aynı temel yaklaşımı benimsemekte olup, ABD’nin hegemonyacı stratejilerini ve İsrail’in bölgedeki sömürgeleştirme faaliyetlerinin ileri karakolu olarak oynadığı rolü vurgulamaktadır.

1990'lı yıllardan bu yana Hizbullah, Lübnan'da önemli bir siyasi güç haline gelmiştir. Örgüt, okullar ve hastaneler de dahil olmak üzere geniş bir sosyal hizmetler ağına sahiptir ve El-Manar adlı bir uydu televizyon kanalını işletmektedir. Siyasi açıdan, Hizbullah'ın “Direnişe Sadakat Bloku” adı altında yer alan grubu Lübnan Parlamentosu'nda 15 sandalyeye sahiptir ve bu da onu Lübnan hükûmetinde güçlü bir aktör haline getirmektedir. Ancak grubun etkisi, ülkede artan eleştirilere yol açmıştır. 2020 Beyrut patlaması'nın ardından Hizbullah, sorumluların hesap vermesi yönündeki çabaları engellediği gerekçesiyle suçlanmış ve bu durum halkın güveninin azalmasına katkıda bulunmuştur. 2024'te yapılan bir ankette, Hizbullah’ın Şii nüfus arasında popülerliğini korusa da Lübnanlıların %55’inin Hizbullah’a “hiç güvenmediğini” ortaya koymuştur.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları kapsamında silahsızlanma çağrılarına rağmen, Hizbullah askerî gücünü artırmıştır. Örgütün silahlı kanadı artık Lübnan Silahlı Kuvvetleri’nden daha güçlü kabul edilmekte ve bu da Hizbullah'ı dünyadaki en güçlü devlet dışı aktörlerden biri haline getirmektedir. Hizbullah lideri Hasan Nasrallah, 2021 yılında örgütün 100.000 savaşçıya sahip olduğunu açıklamıştır. Hizbullah, birçok ses getiren saldırıya karışmıştır; örgütün 1983 yılında Beyrut’ta ABD Büyükelçiliği’ne ve ABD ile Fransa’ya ait kışlalara düzenlenen bombalı saldırılardan, 2005 yılında Refik Hariri’nin suikastından ve daha sonraki bombalı saldırı ve uçak kaçırma olayları da dahil olmak üzere bir dizi saldırıdan sorumlu olduğu düşünülmektedir. Bazı akademisyenler Hizbullah'ı bir direniş hareketi olarak görse de, Nisan 2026 itibarıyla çoğu Batılı ülke de dahil olmak üzere en az 28 ülke, örgütün tamamını ya da sadece askeri kanadını terör örgütü olarak tanımlamıştır.

Ekim 2023'ten bu yana Hizbullah, İsrail ile savaş halindedir. Bu savaş sırasında Nasrallah, örgütü 32 yıl boyunca yönettikten sonra, Hizbullah liderliğinin diğer önemli üyeleriyle birlikte suikasta kurban gitti. Çatışma, İsrail'in Güney Lübnan'ı işgal etmesiyle sonuçlanan ve ardından ateşkes ilan edilen 2024 Lübnan Savaşı'na yol açtı. 7 Ağustos 2025'te, Hizbullah'ın silahsızlandırılmasını özel olarak ele alan bir hükûmet toplantısında, hükûmetin çoğunluğu kararı onaylamak için oy kullandı. Lübnan Ordusu, Lübnan'daki silahların kontrolünün yalnızca devlette olmasını sağlayacak bir plan hazırlamakla görevlendirildi. Karar, Hizbullah'ı silahsızlandırmaya yönelik bir ABD planına dayanmaktadır. 5 Eylül'de Lübnan kabinesi, Lübnan'daki tüm milislerin ve özellikle Hizbullah'ın silahsızlandırılmasına yönelik Lübnan Silahlı Kuvvetleri'nin yol haritası olan Vatan Kalkanı Planı'nı onayladı. 2 Mart 2026 tarihinde Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, söz konusu örgütün askeri faaliyetlerinin Lübnan yasaları dışında gerçekleştiğini belirtti.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "Hezbollah's Qassem pledges allegiance to Iran's new leader Mojtaba Khamenei". Dawn (İngilizce). 11 Mart 2026. 12 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mart 2026. 
  2. ^ "Is Hezbollah Reshuffling Its Leadership with New Appointments?". This is Beirut (İngilizce). 12 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2025. 
  3. ^ Beeri, Tal (12 Ocak 2025). "Ali Damoush - The New Head of Hezbollah's Executive Council". Alma Research and Education Center (İngilizce). 8 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2025. 
  4. ^ a b c Philip Smyth (February 2015). The Shiite Jihad in Syria and Its Regional Effects (PDF). The Washington Institute for Near East Studies. ss. 7-8. 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mart 2015. 
  5. ^ a b c Dalacoura, Katerina (2012). "Islamist Terrorism and National Liberation: Hamas and Hizbullah". Islamist Terrorism and Democracy in the Middle East. Cambridge: Cambridge University Press. ss. 66-96. doi:10.1017/CBO9780511977367.004. ISBN 978-0-511-97736-7. LCCN 2010047275. 
  6. ^ Stepanova, Ekaterina (2008). Terrorism in Asymmetrical Conflict: Ideological and Structural Aspects (PDF). Oxford University Press. s. 113. 10 Mart 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  7. ^ "Hezbollah and the Lebanese Popular Movement". 8 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  8. ^ Salamey, Imad; Pearson, Frederic (2007). "Hezbollah: A Proletarian Party with an Islamic Manifesto – A Sociopolitical Analysis of Islamist Populism in Lebanon and the Middle East". Small Wars & Insurgencies. 18 (3): 416-438. doi:10.1080/09592310701674358. ISSN 0959-2318. 5 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi17 Ekim 2024. 
  9. ^ "Hezbollah, the Lebanese Sectarian State, and Sectarianism". Middle East Institute. 24 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Nisan 2017. 
  10. ^ Bassel F, Salloukh (2015). "The Sectarian Image Reversed: The Role of Geopolitics in Hezbollah's Domestic Politics". Middle East Political Science. 2 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mart 2026. 
  11. ^ Joshua L. Gleis; Benedetta Berti (2012). Hezbollah and Hamas: A Comparative Study. JHU Press. ISBN 978-1-4214-0671-8. 
  12. ^ Schenker, David (7 Ekim 2015). "Putin and the Shiite 'Axis of Resistance'". The Hill. 31 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2016. Assad, backed by Hezbollah and Iran, began his campaign to eradicate Sunni regime opponents...this new axis — which targets Syrian Sunnis instead of Israel — is deeply polarizing. 
  13. ^ Sullivan, Marisa (April 2014), Hezbollah in Syria (PDF), Institute for the Study of War, 4 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)26 Haziran 2015 , "Opposition is greatest with Lebanon's Sunni community, which view Hezbollah as choosing sides in sectarian conflict, killing fellow Muslims, and losing sight of its resistance to Israel."
  14. ^ "Saudi clerics attack Shi'ites, Hezbollah". Reuters. 1 Haziran 2008. Erişim tarihi: 10 Aralık 2024. 
  15. ^ Elie Alagha, Joseph (2011). Hizbullah's Documents: From the 1985 Open Letter to the 2009 Manifesto. Amsterdam University Press. ss. 15, 20. ISBN 978-90-8555-037-2. 
    Shehata, Samer (2012). Islamist Politics in the Middle East: Movements and Change. Routledge. s. 176. ISBN 978-0-415-78361-3. 
  16. ^ Husseinia, Rola El (2010). "Hezbollah and the Axis of Refusal: Hamas, Iran and Syria". Third World Quarterly. 31 (5): 803-815. doi:10.1080/01436597.2010.502695. 
  17. ^ Levitt, Matthew (2013). Hezbollah: The Global Footprint of Lebanon's Party of God. Hurst Publishers. s. 356. ISBN 978-1-84904-333-5. Hezbollah's anti-Western militancy began with attacks against Western targets in Lebanon, then expanded to attacks abroad intended to exact revenge for actions threatening its or Iran's interests, or to press foreign governments to release captured operatives. 
  18. ^ Hanhimäki, Jussi M.; Blumenau, Bernhard (2013). An International History of Terrorism: Western and Non-Western Experiences. Routledge. s. 267. ISBN 978-0-415-63540-0. Based upon these beliefs, Hezbollah became vehemently anti-West and anti-Israel. 
  19. ^ Siegel, Larry J. (2012). Criminology: Theories, Patterns & Typology. Cengage Learning. s. 396. ISBN 978-1-133-04964-7. Hezbollah is anti-West and anti-Israel and has engaged in a series of terrorist actions including kidnappings, car bombings, and airline hijackings. 
  20. ^ Carvajal, Doreen (14 Aralık 2004). "French Court Orders a Ban on Hezbollah-Run TV Channel". The New York Times. 11 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ekim 2024. 
  21. ^ Saad-Ghorayeb 2002, ss. 168–86.
  22. ^ "Hezbollah chief in new attack on same-sex relations". France 24. Agence France-Presse. 29 Temmuz 2023. 16 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mart 2026. 
  23. ^ a b "What Is Hezbollah?". Council on Foreign Relations. 22 Ocak 2020. 17 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2023. 
  24. ^ "Lebanon's Hezbollah chief Nasrallah says group has never been stronger". Reuters. 18 Ekim 2021. 17 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Haziran 2026. 
  25. ^ "Hassan Nasrallah says Hezbollah has 100,000 fighters". The New Arab. 18 Ekim 2021. 16 Temmuz 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Haziran 2026. 
  26. ^ "Lebanon Hezbollah chief says movement has 100,000 fighters". France 24. 18 Ekim 2021. 18 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Haziran 2026. 
  27. ^ "Report: Hezbollah opens base in Cuba". Ynet news. 9 Ocak 2011. 4 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Temmuz 2020. 
  28. ^ "Hezbollah is the Long Arm of Iran – Factsheet 5". 20 Eylül 2019. 30 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Şubat 2023. 
  29. ^ Pardo, Ramon Pacheco (February 2011). "Beyond Iran" (PDF). The Majalla. 1561: 12-14. 15 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi5 Nisan 2013. 
  30. ^ "New Experience of Hezbollah with Russian Military". ALWAGHT. 2 Şubat 2016. 28 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  31. ^ Kendall-Taylor, Andrea; Fontaine, Richard (23 Nisan 2024). "The Axis of Upheaval". Foreign Affairs (İngilizce). 103 (3). ISSN 0015-7120. 9 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ağustos 2024. 
  32. ^ "Iran and Venezuela: Axis of Anti-Americanism". United Against Nuclear Iran. 7 Ekim 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ekim 2024. 
  33. ^ "Yemeni FM slams Hezbollah's Houthi support: report". The Daily Star. 28 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi28 Temmuz 2018. 
  34. ^ "Lebanon's Hezbollah denies sending weapons to Yemen". Reuters. 20 Kasım 2017. 5 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Haziran 2026. 
  35. ^ "Wagner Group 'tasked to deliver Russian weapons to Hezbollah' – US intelligence". 4 Kasım 2023. 11 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Haziran 2026. 
  36. ^ "Hezbollah Fights Alongside LAF Demonstrating its Continuing Control over Lebanon". The Tower. 21 Ağustos 2017. 2 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Temmuz 2018. 
  37. ^ a b Anadolu Agency (2 Mart 2026), "Lebanon moves to ban Hezbollah's military activities", Daily Sabah, 17 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi29 Nisan 2026 
  38. ^ a b "Lebanon bans Hezbollah military actions after attack on Israel", Reuters, 9 Nisan 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi29 Nisan 2026 
  39. ^ a b "Iraq admits Lebanese Hezbollah and Iranian RG fight alongside Iraqi security forces". 9 Kasım 2014. 15 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Temmuz 2018. 
  40. ^ "Why Assad's alliance with Iran and Hezbollah will endure". 8 Şubat 2019. 31 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Şubat 2023. 
  41. ^ a b "Hezbollah – International terrorist organisation". Israel Ministry of Foreign Affairs. 22 Temmuz 2013. 30 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Haziran 2026. 
  42. ^ Levitt, Matthew (2013). Hezbollah: The Global Footprint of Lebanon's Party of God. Georgetown University Press. s. 23. ISBN 978-1-84904-333-5. 
  43. ^ Alabi, Rizik (6 Şubat 2025). "Syrian Army Advances Into Lebanese Territory, Clashes With Hezbollah". The Media Line (İngilizce). 8 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Şubat 2025. 
  44. ^ Francis, Xavier (21 Mayıs 2020). "Israel Impressed How Turkish Army Crushed Hezbollah In Idlib, Syria". Latest Asian, Middle-East, EurAsian, Indian News. 18 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Haziran 2026. 
  45. ^ "Israel learned from Hezbollah's defeat at the hands of Turkey". The Jerusalem Post. 26 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Haziran 2026. 
  46. ^ "Turkish strike in Syria kills nine Hezbollah members, according to source". Haaretz. 29 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  47. ^ "Beware Iran's 'Axis of Resistance' | People's Mojahedin Organisation of Iran (PMOI/MEK)". 31 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ocak 2020. 
  48. ^ a b Nimrod Raphaeli (11 Şubat 2009). "The Iranian Roots of Hizbullah". MEMRI. 11 Şubat 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  49. ^ Addis, Casey L. (May 2011). Hezbollah: Background and Issues for Congress (İngilizce). DIANE Publishing. s. 8. ISBN 978-1-4379-4177-7. 8 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Haziran 2026. Echoing the ideology of Iranian Supreme Leader Grand Ayatollah Ruhollah Khomeini, Hezbollah's 1985 statement identified the United States and the Soviet Union as Islam's principal enemies and called for the "obliteration" of Israel. 
  50. ^ "Hezbollah fighters train Iraqi Shiite militants near Mosul". longwarjournal.org – FDD's Long War Journal. 5 Kasım 2016. 8 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Haziran 2026. 
  51. ^ "After U.S., Israeli pressure, Germany bans Hezbollah activity, raids mosques". Reuters. 30 Nisan 2020. 30 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2020. 
  52. ^ Weinthal, Benjamin. "The Republic of Kosovo ...." 11 Haziran 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. The Jerusalem Post. 30 June 2019. 2 July 2019.
  53. ^ "Lithuania bans Hezbollah affiliates in move hailed by Israel". Al Jazeera. 13 Ağustos 2020. 6 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Kasım 2023. 
  54. ^ "Syrian security forces foil cross-border sabotage plot in Quneitra, ministry says" (İngilizce). 19 Nisan 2026. 19 Nisan 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Nisan 2026. 
  55. ^ "IRGC, Hezbollah, Hamas as terrorist orgs., local Muslim groups denounce act". The Jerusalem Post. 16 Nisan 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Nisan 2026. 
  56. ^ "Hezbollah". Encyclopædia Britannica. 15 Aralık 2023. 28 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2023. 
  57. ^ "MPs, parties welcome Lebanon's decision to ban Hezbollah's military wing". Arab News Japan (İngilizce). 25 Nisan 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2026. 
  58. ^ "Lebanon bans Hezbollah's military activities after rocket attack on Israel". Al Jazeera (İngilizce). 4 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2026. 
  59. ^ "Lebanon bans Hezbollah's armed wing after rocket fire". 2026. 3 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Haziran 2026. 
  60. ^ "Lebanon bans Hezbollah military actions after attack on Israel". 2026. 9 Nisan 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Haziran 2026. 
  61. ^ Levitt, Matthew (2013). Hezbollah: The Global Footprint of Lebanon's Party of God. Hurst Publishers. s. 15. ISBN 978-1-84904-333-5. ... the Jihad Council coordinates 'resistance activity'.  Ghattas Saab, Antoine (15 Mayıs 2014). "Hezbollah cutting costs as Iranian aid dries up". The Daily Star. 11 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Haziran 2014. ... Hezbollah's military wing ... Known as the 'Jihad Council' 
  62. ^ "Hezbollah: Not a terror group but a midsized army". Haaretz. August 2016. 8 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  63. ^ "Who Are Hezbollah?". BBC News. 21 Mayıs 2008. 10 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2008. 
  64. ^ "What is Iran's 'Axis of Resistance'?". Reuters (İngilizce). 8 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ocak 2026. 
  65. ^ Adam Shatz (29 Nisan 2004). "In Search of Hezbollah". The New York Review of Books. 51 (7). 22 Ağustos 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  66. ^ Itamar Rabinovich (2008). Israel in the Middle East. UPNE. ISBN 978-0-87451-962-4. 
  67. ^ Lopez, German (24 Eylül 2024). "Israel's Strikes on Lebanon". The New York Times. 10 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Haziran 2026. 
  68. ^ Barnard, Anne (3 Ocak 2014). "Mystery in Hezbollah Operatives Life and Death". The New York Times. 3 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Haziran 2026. 
  69. ^ Deeb, Lara (31 Temmuz 2006). "Hizballah: A Primer". 19 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  70. ^ Stroul, Dana (23 Eylül 2024). "Israel and Hezbollah Are Escalating Toward Catastrophe". Foreign Affairs. 5 Ekim 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Eylül 2024. 
  71. ^ Barnard, Anne (20 Mayıs 2013). "Hezbollah's Role in Syria War Shakes the Lebanese". The New York Times. 2 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2013. 
  72. ^ El Deeb, Sarah (18 Ekim 2021). "Hezbollah leader declares his group has 100,000 fighters". Associated Press News. 18 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ekim 2021. 
  73. ^ "Lebanon: UN-backed tribunal sentences Hezbollah militant in Hariri assassination". UN News (İngilizce). 11 Aralık 2020. 16 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2024. 
  74. ^ "Rafik Hariri killing: Hezbollah duo convicted of 2005 bombing on appeal" (İngilizce). 10 Mart 2022. 10 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2024. 
  75. ^ Laverty, Rory; Lamothe, Dan (21 Eylül 2024). "For Americans scarred by Beirut bombings, a measure of delayed justice". The Washington Post. 2 Ekim 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Haziran 2026. Hezbollah was founded in 1982, as violence against U.S. troops in Lebanon spiked. In addition to its roles in the major bombings of 1983, the militant group was involved in the bombing of the U.S. Embassy annex in Beirut in 1984 that killed 23 people, the hijacking of TWA Flight 847 in 1985 and the Khobar Towers attack in Saudi Arabia in 1996 that killed 19 U.S. airmen, according to the Office of the Director of National Intelligence. 
  76. ^ Lopez, German (24 Eylül 2024). "Israel's Strikes on Lebanon". The New York Times. 10 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Haziran 2026. Hezbollah first gained international notoriety in 1983, when it blew up the American embassy in Beirut, Lebanon's capital, and later American and French barracks there. 
  77. ^ Farida 2019, s. 1-2.
  78. ^ Daher 2019, s. 8.
  79. ^ Al-Aloosy 2020, s. 43, 74.
  80. ^ Kanter, James; Rudoren, Jodi (22 Temmuz 2013). "European Union Adds Military Wing of Hezbollah to List of Terrorist Organisations". The New York Times. 9 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Eylül 2013. 
  81. ^ Roche, MaryClare; Robbins, Michael (12 Temmuz 2024). "What the Lebanese People Really Think of Hezbollah". Foreign Affairs (İngilizce). ISSN 0015-7120. 28 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Eylül 2024. 
  82. ^ "« Rébellion » et « pure folie » : au Liban, les responsables condamnent en bloc les tirs du Hezbollah sur Israël". L'Orient-Le Jour (Fransızca). 2 Mart 2026. 3 Haziran 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mart 2026. 
  83. ^ "PM Salam affirms no military action outside state authority in rebuke to Hezbollah". LBCIV7 (İngilizce). 6 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mart 2026. 
Muhalefet ve müttefikleri
Fetih Ordusu ve müttefikleri
Suriye Kürdistanı
Irak ve Şam İslam Devleti
Kategori Kategori · Wikimedia Commons · Vikihaber