| II. Alâeddin Keykubad علا الدين كيقباد بن كيخسرو | ||
|---|---|---|
| Türkiye Selçuklu Sultanı | ||
| Hüküm süresi | 1249–1254 (Üçlü) | |
| Önce gelen | II. İzzeddin Keykavus | |
| Sonra gelen | II. İzzeddin Keykavus | |
| Doğum | 1239 | |
| Ölüm | 1254 Erzurum | |
| ||
| Hanedan | Selçuklu Hanedanı | |
| Babası | II. Gıyaseddin Keyhüsrev | |
| Annesi | Gürcü Hatun | |
| Dini | Sünni İslam |
II. Alâeddin Keykubad (Osmanlıca: علاء الدين كيقباد بن كيخسرو, romanize: ʿAlāʾ ad-Dīn Kayqubād bin Kaykhusraw; y. 1239 – 1254, Erzurum), 1249 ile 1254 yılları arasında hüküm süren Anadolu Selçuklu Devleti Sultanı'dır. Sultan II. Gıyâseddin Keyhüsrev ile Gürcistan Krallığı prensesi Gürcü Hatun'un küçük oğlu olup, babası tarafından veliaht ilan edilmesine rağmen yaşının küçüklüğü nedeniyle tahta hemen çıkarılmadı. Dönemin ağır siyasi şartları altında kardeşleri II. İzzeddin Keykâvus ve IV. Rükneddin Kılıç Arslan ile birlikte ülkeyi "üçlü ortak saltanat" modeliyle yönetti.
Devlet adamı Celâleddin Karatay'ın arabuluculuğu sayesinde kardeşler arasındaki taht kavgaları önlendi, hutbeler ile paralar üç sultanın adına ortaklaşa basıldı. Bu benzersiz idari yapı, Kösedağ Savaşı sonrasında Anadolu'da derinleşen Moğol İlhanlı baskısı karşısında Selçuklu topraklarının bütünlüğünü korumayı amaçlayan bir denge politikası olarak uygulandı. II. Alâeddin Keykubad, 1254 yılında Moğol hanının cülus merasimine katılmak üzere büyük kağanlığa doğru çıktığı yolculuk sırasında, Erzurum civarında henüz genç yaşta şüpheli bir şekilde hayatını kaybetti.
Hayâtı
II. Gıyaseddin Keyhüsrev 1243 yılında Kösedağ Savaşı'nda Moğol komutanı Baycu Noyan'a yenilerek Antalya'ya kaçmış ve 1246 yılında orada ölmüştü. Gıyaseddin Keyhüsrev ölmeden önce oğlu Alaeddin Keykubad'ı veliaht ilan etmiş ancak onun ölümünden sonra devlet ileri gelenleri Keyhüsrev'in büyük oğlu II. İzzeddin Keykavus'u tahta çıkardılar. Aynı yıl içinde İzzeddin Keykavus ortanca kardeşi IV. Kılıç Arslan'ı Moğol Hanı Güyük'ün tahta çıkma töreninde hazır bulunmak üzere Moğolistan'a elçi olarak gönderdi. Moğollar IV. Kılıç Arslan'dan hoşnut kalarak onu Türkiye Selçuklu Sultanı olarak tanıdılar. IV. Kılıç Arslan 1248'de Sivas'ta tahta çıktı. Böylece II. İzzeddin Keykavus ile IV. Kılıç Arslan arasında taht kavgaları başladı.
Üçlü iktidar dönemi
Üçüncü ve en küçük kardeş olan II. Alaeddin Keykubad da taht kavgalarına katıldı. Ancak, Celâleddin Karatay önderliğindeki Anadolu'nun ileri gelenlerinin araya girmesiyle üç kardeş ortak olarak saltanat sürmeye ikna edildiler. Böylece 1249 yılında Türkiye Selçuklu Devleti tarihinde 5 yıl sürecek üçlü iktidar dönemi başlamış oldu.
Ölümü
II. İzzeddin Keykavus Kızılırmak nehrinin batısında hüküm sürdü. IV. Kılıç Arslan ve II. Alaeddin Keykubad da Kızılırmak'ın doğusunda hüküm sürdüler. II. İzzeddin Keykavus, 1254 yılında Mengü Han'ın çağırdığı kurultaya katılmak üzere Moğolistan'a doğru yola çıkmıştı. Ancak Sivas'a geldiğinde Celaleddin Karatay'ın ölümü üzerine yerine küçük kardeşi II. Alaeddin Keykubad'ı gönderdi. Erzurum'da düzenlenen ziyafetin ertesi sabahında II. Alaeddin Keykubad ölü bulundu. Onun bu ani ölümü üzerine zehirlenerek öldürüldüğü yönünde iddialarda ortaya atılmıştır. Erzurum' da annesinin yanına ya da Erzincan' da defnedilmiştir. II. Alaeddin Keykubad'ın ölümü üzerine taht diğer iki kardeşe kalmıştır.
Kaynakça
- ^ Sümer, Faruk (2009). Anadolu Selçukluları sultanlar listesi (PDF). 36. İstanbul: TDV İslâm Ansiklopedisi. s. 383. ISBN 978-9-7538-9566-8. 24 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 10 Eylül 2020.
- ^ ""KEYKUBAD II ",İslam Ansiklopedisi, cilt: 25; sayfa: 360". 17 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ocak 2016.
II. Alâeddin Keykubad Doğumu: 1239 Ölümü: 1254
| ||
| Resmî unvanlar | ||
|---|---|---|
| Önce gelen: II. İzzeddin Keykavus |
Türkiye Selçuklu Sultanı 1249 – 1254 |
Sonra gelen: II. İzzeddin Keykavus |
sultanları
(soyağacı)
- Kutalmış
- I. Süleyman Şah
- Ebü'l-Kâsım
- I. Kılıç Arslan
- Melikşah
- I. Mesud
- II. Kılıç Arslan
- I. Gıyâseddin Keyhüsrev
- II. Süleyman Şah
- III. Kılıç Arslan
- I. İzzeddin Keykâvus
- I. Alâeddin Keykubad
- II. Gıyâseddin Keyhüsrev
- II. İzzeddin Keykâvus
- IV. Kılıç Arslan
- II. Alâeddin Keykubad
- III. Gıyâseddin Keyhüsrev
- II. Mesud
- III. Alâeddin Keykubad
- III. Mesud (tartışmalı)
- V. Kılıç Arslan (tartışmalı)
