İletkenlik elektrik mühendisliğinde kullanılan bir fiziksel büyüklüktür ve bir iletken içerisinde akımın ne kadar rahat aktığının bir göstergesidir. MKS sisteminde SI birimi Alman mühendis Ernst Werner von Siemens (1816-1892) adına izafeten siemens'tir. Birimin kısaltması S tir. (Eskiden mho birimi kullanılırdı.)
Diğer büyüklükler ile ilgisi
İletkenlik direncin karşıtıdır. İletkenlik G ile, direnç R ile, gerilim V ile ve akım şiddeti I ile gösterilirse,
- G = 1 R = I V {\displaystyle G={\frac {1}{R}}={\frac {I}{V}}\,}
A iletken kesit alanını ve ℓ {\displaystyle \ell } iletken uzunluğunu ve σ öz iletkenliğine sahip bir bir iletkenin iletkenliği
- G = σ A ℓ {\displaystyle G={\frac {\sigma \,A}{\ell }}}
Buradaki öz iletkenlik öz direncin karşıtıdır. Şayet ρ özdirenç ise
- σ = 1 ρ {\displaystyle \sigma ={1 \over \rho }} .
İletkenlik reaktif bileşeni olmayan bir büyüklüktür. Bu büyüklüğün reaktif bileşeni de olan daha genel hali admittans olarak bilinir. Şayet Y ile admittans ve B ile saseptans ve j ile de sanal operatör gösterilirse,
- Y = G + j ⋅ B {\displaystyle Y=G+j\cdot B}
- G = R e ( Y ) {\displaystyle G=Re(Y)}
Eşdeğer iletkenlik
Paralel iletkenlerin eşdeğer iletkenliğini bulmak için iletkenlikler toplanır.
- G e = G 1 + G 2 {\displaystyle G_{e}=G_{1}+G_{2}\ \,} .
Seri iletkenlerin iletkenliği ise aşağıdaki gibi hesaplanır.
- 1 G e = 1 G 1 + 1 G 2 {\displaystyle {\frac {1}{G_{e}}}={\frac {1}{G_{1}}}+{\frac {1}{G_{2}}}}
Burada G1 ve G2 iki iletkenin iletkenlikleri ve Ge de eşdeğer iletkenliktir. . (Bu eşitlikler dirençler için yazılan eşitliklere benzer; şu farkla ki, seri direnç eşitliği paralel iletkenliğe, paralel direnç eşitliği ise seri iletkenliğe benzer.)
Örnek
Şayet iki iletkenin iletkenlikleri 48 ve 24 S ise,
Paralel bağlamada,
- G e = G 1 + G 2 = 48 + 24 = 72 S {\displaystyle G_{e}=G_{1}+G_{2}\ \,=48+24=72{\mbox{ S}}} .
Seri bağlamada
- 1 G e = 1 48 + 1 24 = 1 16 {\displaystyle {\frac {1}{G_{e}}}={\frac {1}{48}}+{\frac {1}{24}}={\frac {1}{16}}}
- G e = 16 S {\displaystyle \mathbf {G_{e}} =16{\mbox{ S}}}