İnternet forumu

İnternet forumu ya da mesaj panosu (İngilizce: internet forum, message board veya discussion board), kullanıcıların eş zamanlı olmayan (asenkron) bir iletişimle, mesajlar aracılığıyla tartışma yürütebildiği çevrimiçi bir platformdur. Bu tür forumlardaki mesajlar genellikle birkaç satırdan ya da paragraftan oluşur. Mesajlar belirli kategoriler, alt kategoriler ve konu başlıkları (thread) altında hiyerarşik olarak düzenlenir.

Forumun yönetim politikasına ve kullanıcının erişim düzeyine göre bir mesaj, kamuya açık hâle gelmeden önce bir moderatör veya yönetici tarafından onaylanabilir. Kullanıcılar, forum ayarlarına göre anonim olarak ya da kayıtlı hesapla içerik üretebilir; ancak çoğu forumda mevcut mesajları okumak için kayıt zorunluluğu bulunmaz. Bu özellikler, internet forumlarını eş zamanlı (senkron) iletişim sağlayan sohbet odalarından ve anlık mesajlaşma uygulamalarından ayırır.

İnternet forumları tipik olarak ağaç benzeri, hiyerarşik bir yapıya sahiptir. Bu yapının en üst katmanında genel kategorileri temsil eden ana forumlar yer alır; alt basamaklarda ise daha özel alanlara odaklanan alt forumlar (subforum) bulunur. Kullanıcılar, yetkileri doğrultusunda bu alt forumlarda yeni tartışma zincirleri başlatabilir veya mevcut olanlara katkıda bulunabilir. Bireysel kullanıcılar tarafından başlatılan bu bağımsız tartışma zincirlerinin her birine "konu" veya "başlık" (thread) adı verilir; forum içi etkileşim, bu başlıklar altında paylaşılan ardışık mesajlar üzerinden ilerler.

Terimin kökeni, Antik Roma'daki kamuya açık meydan ve toplantı yeri olan foruma dayanır. Forum sözcüğü, Latincede "dışarıda olan, dış kapı" anlamındaki foris kökünden türemiştir.

Forumlar dinamik ve sürekli güncellenen yapılar olduğundan HTML veya XML gibi statik biçimler tek başına yeterli olmaz. Bu nedenle forumlar genellikle PHP gibi web programlama dilleri veya .NET gibi yazılım çatıları kullanılarak geliştirilir. Bu teknolojiler kullanıcı etkileşimini, anlık veri güncellemelerini ve içerik yönetimini sağlar. Ayrıca arama motoru optimizasyonu (SEO) amacıyla sunucu üzerindeki yönlendirme modülleriyle (mod_rewrite vb.) kullanıcı dostu bağlantılar (clean URL) oluşturulabilir.

Forumlardaki veriler bir veri tabanı yönetim sistemiyle saklanır. Kullanılan forum yazılımının altyapısına göre veri tabanı olarak genellikle MySQL, MariaDB, PostgreSQL veya Microsoft SQL Server tercih edilir. Bu veri tabanlarında kullanıcı hesapları, iletiler, konu başlıkları ve denetim kayıtları depolanır.

Yaygın olarak kullanılan başlıca forum yazılımları şunlardır:

• WoltLab Burning Board (WBB; günümüzdeki adıyla WoltLab Suite)
• vBulletin (vB)
• XenForo (xF)
• MyBB (My Bulletin Board)
• phpBB (PHP Bulletin Board)
• Invision Power Board (IPB)
• Simple Machines Forum (SMF)

WoltLab Burning Board ya da günümüzdeki adıyla WoltLab Suite, Almanya merkezli WoltLab tarafından geliştirilen, PHP ve MySQL tabanlı bir forum yazılımıdır. Çince, Hırvatça, Fransızca, Almanca, İtalyanca, Portekizce ve Türkçe dil seçenekleri mevcuttur.

vBulletin, PHP ve MySQL tabanlı, en köklü forum betiklerinden biridir. Popülerliğini zamanla yitirmiş olsa da günümüzde hâlâ birçok büyük platform tarafından kullanılmaktadır.

XenForo, PHP programlama diliyle yazılmış ticari bir forum yazılımıdır. Eski vBulletin baş geliştiricileri Kier Darby ve Mike Sullivan tarafından geliştirilmiştir. Birçok dil eklentisi bulunan sistem, günümüzde en yaygın kullanılan forum yazılımları arasında yer almaktadır.

Kısa adıyla MyBB (My Bulletin Board), PHP dilinde yazılmış, MySQL veri tabanını kullanan ücretsiz bir forum yazılımıdır.

phpBB, açık kaynak kodlu en eski forum yazılımlarından biridir. PHP dilinde geliştirilmiştir ve ücretsizdir. Adı, "PHP Bulletin Board" ifadesinin kısaltmasıdır. Teması ve arayüzü kolaylıkla özelleştirilebilir.

Invision Power Board (IPB), Invision Power Services tarafından geliştirilen bir topluluk yazılımıdır. PHP ile yazılmıştır ve MySQL veri tabanı kullanır.

Simple Machines Forum (SMF), Simple Machines tarafından PHP ve MySQL kullanılarak geliştirilmiş, açık kaynak kodlu köklü bir forum yazılımıdır.