John Fritz Madalyası
DağıtanAmerikan Madencilik, Metalurji ve Petrol Mühendisleri Enstitüsü
Verilmeye başlandığı yıl1902 (124 yıl önce) (1902)
ÜlkeAmerika Birleşik Devletleri Amerika Birleşik Devletleri
Son verildiği yıl19 Şubat 2026 (7 ay önce) (2026-02-19)

John Fritz Madalyası, 1902 yılında ihdas edilen ve mühendislik dünyasının en prestijli takdirlerinden biri olarak kabul edilen bir ödüldür. Bilimsel veya endüstriyel başarıları onurlandırmak amacıyla verilen bu madalya, Amerika Birleşik Devletleri merkezli ana mühendislik topluluklarının ortak girişimiyle yönetilmektedir. Mühendislik mesleğinin disiplinlerarası başarısını ve teknolojik ilerlemeye katkısını simgeleyen bu ödül, taşıdığı yüksek itibar nedeniyle uluslararası literatürde sıklıkla "Mühendisliğin Nobel Ödülü" olarak tanımlanmaktadır.

Arka plan

Madalyanın kuruluşu, 21 Ağustos 1902 tarihinde John Fritz'in meslektaşları ve arkadaşları tarafından başlatılan bir girişimle gerçekleşmiştir. Ödülün resmî duyurusu, 31 Ekim 1902'de New York'taki Waldorf-Astoria Oteli'nde Fritz onuruna verilen bir ziyafette yapılmıştır. Kuruluş aşamasında, mühendislik mesleğinin yüzlerce üyesinden toplanan yaklaşık 6.000 dolarlık bir fon ile kalıcı bir vakıf oluşturulmuştur. Bu fonun ve ödülün yapısı, Büyük Britanya Demir ve Çelik Enstitüsü tarafından verilen Bessemer Madalyası model alınarak kurgulanmıştır.

Yönetim

Madalyanın idari yönetimi, mühendislik disiplinlerinin kurumsal evrimine paralel olarak tarihsel süreçte değişiklikler göstermiştir. Uzun süre Amerikan Mühendislik Dernekleri Birliği (AAES) tarafından yürütülen idari süreçler, bu birliğin 2020 yılında feshedilmesinin ardından yeni bir döneme girmiştir. Günümüzde madalya, Amerikan Madencilik, Metalurji ve Petrol Mühendisleri Enstitüsü (AIME) adına, onun üye topluluğu olan Madencilik, Metalurji ve Arama Topluluğu (SME) tarafından idare edilmektedir. Ödülün aday belirleme ve seçim süreci ise IEEE ve Amerikan Kimya Mühendisleri Enstitüsü dahil olmak üzere beş ana kuruluşun temsilcilerinden oluşan ortak bir komite tarafından yürütülmektedir.

Alıcılar

Yıl Yıl Yıl
1902 John Fritz 1942 Everette Lee DeGolyer 1982 David Packard
1903 Ödül yok 1943 Willis Rodney Whitney 1983 Claude Elwood Shannon
1904 Ödül yok 1944 Charles F. Kettering 1984 Kenneth A. Roe
1905 Lord Kelvin 1945 John Lucian Savage 1985 Daniel C. Drucker
1906 George Westinghouse 1946 Zay Jeffries 1986 Simon Ramo
1907 Alexander Graham Bell 1947 Lewis Warrington Chubb 1987 Ralph Landau
1908 Thomas Alva Edison 1948 Theodore von Karman 1988 Ralph B. Peck
1909 Charles Talbot Porter 1949 Charles Metcalf Allen 1989 Robert N. Noyce
1910 Alfred Noble 1950 Walter H. Aldridge 1990 Gordon A. Cain
1911 Sir William Henry White 1951 Vannevar Bush 1991 Hunter Rouse
1912 Robert Woolston Hunt 1952 Ervin George Bailey 1992 Serge Gratch
1913 Ödül yok 1953 Benjamin F. Fairless 1993 Gordon E. Moore
1914 John Edson Sweet 1954 William Embry Wrather 1994 Hoyt C. Hottel
1915 James Douglas 1955 Harry Alonzo Winne 1995 Lynn S. Beedle
1916 Elihu Thomson 1956 Philip Sporn 1996 George N. Hatsopoulos
1917 Henry Marion Howe 1957 Ben Moreell 1997 Arthur E. Humphrey
1918 J. Waldo Smith 1958 John R. Suman 1998 Ivan A. Getting
1919 George W. Goethals 1959 Mervin J. Kelly 1999 George H. Heilmeier
1920 Orville Wright 1960 Gwilym A. Price 2000 John W. Fisher
1921 Sir Robert Hadfield 1961 Stephen D. Bechtel 2001 Paul C. W. Chu
1922 Charles P. E. Schneider 1962 Crawford H. Greenewalt 2002 Daniel S. Goldin
1923 Guglielmo Marconi 1963 Hugh L. Dryden 2003 Robert S. Langer
1924 Ambrose Swasey 1964 Lucius D. Clay 2004 John A. Swanson
1925 John Frank Stevens 1965 Frederick Kappel 2005 George Tamaro
1926 Edward Dean Adams 1966 Warren K. Lewis 2006 Ödül yok
1927 Elmer Ambrose Sperry 1967 Walker L. Cisler 2007 Gavriel Salvendy
1928 John Joseph Carty 1968 Igor Ivan Sikorsky 2008 Kristina M. Johnson
1929 Herbert Clark Hoover 1969 Michael Lawrence Haider 2009 Yvonne Claeys Brill
1930 Ralph Modjeski 1970 Glenn B. Warren 2010 Gerald J. Posakony
1931 David Watson Taylor 1971 Patrick E. Haggerty 2011 Andrew J. Viterbi
1932 Mihajlo Idvorski Pupin 1972 William Webster 2012 Leslie E. Robertson
1933 Daniel Cowan Jackling 1973 Lyman Dwight Wilbur 2013 Gregory Stephanopoulos
1934 John Ripley Freeman 1974 H. I. Romnes 2014 Julia Weertman
1935 Frank Julian Sprague 1975 Manson Benedict 2015 Jon D. Magnusson
1936 William Frederick Durand 1976 Thomas O. Paine 2016 H. Vincent Poor
1937 Arthur Newell Talbot 1977 George R. Brown 2017 Frank Kreith
1938 Paul Dyer Merica 1978 Robert G. Heitz 2018 Anne S. Kiremidjian
1939 Frank Baldwin Jewett 1979 Nathan M. Newmark 2019 Ödül yok
1940 Clarence Floyd Hirshfeld 1980 T. Louis Austin, Jr. 2020 Ödül yok
1941 Ralph Budd 1981 Ian MacGregor 2021 Elon Musk

Dipnotlar

  1. ^ Thurston 1902, s. 837.
  2. ^ IEEE 1907, s. 26.

Kaynakça