Joseph Louis Gay-Lussac | |
|---|---|
 | |
| Doğum | Joseph Louis Gay 6 Aralık 1778(1778-12-06) Saint-Léonard-de-Noblat, Fransa |
| Ölüm | 9 Mayıs 1850 (71 yaşında) Paris, Fransa |
| Defin yeri | Père Lachaise Mezarlığı |
| Milliyet | Fransız |
| Eğitim | École Polytechnique |
| Tanınma nedeni |
|
| Evlilik | Geneviève-Marie-Joseph Rojot (e. 1809) |
| Çocuk(lar) | 5 (biri Jules-Alexandre Gay-Lussac) |
| Akraba(lar) | Simon François Gay de Vernon |
| Ödüller |
|
| Kariyeri | |
| Dalı | Kimya, fizik |
| Çalıştığı kurumlar | |
| Akademik danışmanları | Claude Louis Berthollet |
| Önemli öğrencileri | Jules Pelouze |
| İmza | |
 |
Louis Joseph Gay-Lussac (6 Aralık 1778 – 10 Mayıs 1850), Fransız kimyager ve fizikçidir. Genellikle gaz yasalarıyla ilgili çalışmalarıyla anılır. Bunun dışında, alkol-su karışımlarıyla yaptığı çalışmalarının ardından bir takım alkollü içkilerin alkol oranlarını ölçmüştür.
Yaşamı
Gay-Lussac, Haute-Vienne'deki Saint-Léonard-de-Noblat'da doğmuştur. Eğitimine orada başlayıp, 1794'te, babasının tutuklanmasının ardından, École Polytechnique'e girmek üzere Paris'e gitmiştir. 1797'de okula kabul edilip, üç sene orada okuduktan sonra, École Nationale des Ponts et Chaussées'ye geçmiştir. Bir süre sonra Claude Louis Berthollet'nin asistanı olarak atanmıştır. 1802'de Antoine François de Fourcroy'un yardımcılığını yaptı. École Polytechnique'de, 1809 yılında kimya profesörü oldu. 1808'den 1832'ye kadar Sorbonne'da fizik profesörlüğü de yaptı. Ancak bu görevi, daha sonra Jardin des Plantes'taki kimya kürsüsü için bıraktı. 1831'de doğduğu vilayet, Haute-Vienne'in temsilcisi olarak seçilmiş, 1839'da da Chambre des pairs'e katılmıştır.
1809'da, Gay-Lussac, Geneviève-Marie-Joseph Rojot'yla evlendi. Onunla ilk defa, bir çarşafçı dükkânının çalışanı olarak kimya kitabı okuduğunu gördüğünde tanışmıştı. Beş çocuklarından en büyüğü, Jules, Giessen'e giderek Justus Liebig'in asistanlığını yapmıştır. Jules'ün bazı çalışmaları, aynı baş harfleri yüzünden (J. Gay-Lussac), babasıyla karıştırılmıştır.
Gay-Lussac soyunun bir kısmı Brezilya'da, Güney Amerika'da (de Salusse Lussac/Lussac Do Coutto/Do Coutto Monni) ve Ontario'da yaşamaktadır.
Başarıları
Gay-Lussac, 1802'de, Jacques Charles'ın çalışmalarını kullanarak, günümüzde Charles yasası olarak bilinen yasayı formülize etmiştir.
1804'te, Jean-Baptiste Biot'yla birlikte, bir hidrojen balonu kullanarak 6.4 kilometreye kadar yükseldiler. Atmosferi araştırdığından, farklı yüksekliklerden hava örnekleri alarak sıcaklık ve nemlilikteki farklılıkları gözlemlemeye çalışmıştır.
Alexander von Humboldt'la birlikte, 1805'te, alçalan basınçla (yükseklikle), atmosferin basit yapısının değişmediğini keşfetmiştir. Aynı zamanda, suyun, iki hidrojen parçası, bir oksijen parçasından oluştuğunu da, Humboldt'la beraber keşfetmiştir.
1808'de, boru bulanlardan biriydi.
Sorbonne Üniversitesi'ne yakın bir sokak ve otele adını vermiştir. Aynı zamanda doğum yeri olan Leonard de Noblat'da bir meydan ve sokak da onun ismini taşır. Mezarı, Paris'teki ünlü mezar, Père Lachaise Mezarlığı'ndadır.
Kaynakça
- ^ "Joseph Louis Gay-Lussac". Science History Institute. 25 Şubat 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2026.
- ^ "Joseph Louis Gay-Lussac". Encyclopædia Universalis. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
- ^ "Joseph Louis Gay-Lussac". Encyclopaedia Britannica. 24 Haziran 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2026.
- ^ "Joseph Louis Gay-Lussac". MacTutor History of Mathematics Archive. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link) [ölü/kırık bağlantı]