| Karadeniz Teknik Üniversitesi | |
|---|---|
| Kuruluş | 20 Mayıs 1955 (71 yıl, 144 gün önce) |
| Tür | Teknik Üniversite |
| Eski isim(ler)i | Karadeniz Teknik Üniversitesi (1955) Karadeniz Üniversitesi (1983) Karadeniz Teknik Üniversitesi (1987) |
| Eğitim dil(ler)i | Program bazında değişken; Türkçe (%100), İngilizce (%30), İngilizce (%100) |
| Bağlılık | YÖK |
| Gelir | 796.500.000 ₺ |
| Rektör | Prof. Dr. Hamdullah Çuvalcı |
| Lisans öğrencileri | 30.000 |
| Mezunlar | 235.000 (yaklaşık) |
| Akademik birimler | 12 Fakülte, 1 Yüksek Okul, 8 Meslek Yüksek Okul, 6 Enstitü, 26 Araştırma ve Uygulama Merkezi, 1 Teknokent. |
| Konum | Ortahisar, Trabzon, Türkiye |
| Yerleşke | Kanuni Kampüsü (Ana Yerleşke) |
| Okul renkleri | Mavi ve Beyaz |
| Web sitesi | www.ktu.edu.tr |
Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ), Trabzon'da yer alan bir devlet üniversitesi olup Türkiye'nin teknik yükseköğretim kurumlarından biridir. Üniversite, 20 Mayıs 1955 tarihli 6594 sayılı Kanun ile kurulmuştur. İstanbul ve Ankara illeri dışında kurulan ilk üniversite ve İstanbul Teknik Üniversitesi sonrasında Türkiye'nin ikinci teknik üniversitesi olarak kabul edilir.
Kuruluş kararını izleyen yapılanma sürecinde 19 Eylül 1963 tarihinde çıkarılan düzenleme ile rektörlük ve fakülte kadroları ihdas edilmiş ve Temel Bilimler, İnşaat Mimarlık, Makina Elektrik ve Orman fakülteleri oluşturulmuştur. 1983 yılında 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Hakkında 41 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun ile ismi Karadeniz Üniversitesi olarak değiştirilmiştir. 1987 yılında ise 3389 sayılı kanun ile yeniden Karadeniz Teknik Üniversitesi olarak isimlendirilmiştir.
Günümüzde KTÜ, fakülteler, enstitüler, yüksekokullar ve meslek yüksekokullarından oluşan geniş bir akademik yapıya sahiptir. Üniversite bünyesinde çok sayıda araştırma ve uygulama merkezi faaliyet gösterir ve bölgesel kalkınma odaklı çalışmalar yürütür.
Üniversitede eğitim dili programlara göre Türkçe ve İngilizce olarak düzenlenir. Birçok lisans ve lisansüstü programda zorunlu İngilizce hazırlık sınıfı bulunur ve bazı programlarda derslerin önemli bir bölümü İngilizce verilir. KTÜ ayrıca uluslararası akademik işbirlikleri ve öğrenci hareketliliği programlarında etkin bir enstitüdür.
Tarihçe
Trabzon Milletvekili Mustafa Reşit Tarakçıoğlu ve 28 arkadaşının verdiği teklifin, Türkiye Büyük Millet Meclisinde 20 Mayıs 1955 tarih ve 6594 sayılı kanunla kabul edilmesi ile kurulmuştur. Trabzon'da bulunan üniversitenin açılışı 20 Mayıs 1955 tarihinde dönemin Başbakanı Adnan Menderes tarafından yapılmıştır. Karadeniz Teknik Üniversitesi, Türkiye Cumhuriyeti'nin en eski dördüncü üniversitesidir. İstanbul ve Ankara illeri dışında kurulan ilk üniversitedir. Ayrıca kurulan ikinci teknik üniversitedir. Kökleri İstanbul Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi ve Ankara Üniversitesi gibi Osmanlı dönemine dayanmayan, Türkiye Cumhuriyeti'nin sıfırdan kurduğu ilk üniversite olan Karadeniz Teknik Üniversitesi, kuruluşundan yaklaşık sekiz yıl sonra, 19 Eylül 1963 tarihinde, 336 sayılı kanunla Rektörlük ve Fakülte kadroları verilerek Temel Bilimler, İnşaat-Mimarlık, Makina-Elektrik ve Orman Fakülteleri kurulmuştur. Üniversitede 12 fakülte, 1 yüksekokul, 8 meslek yüksekokulu ve 6 enstitü bulunmaktadır. 2250 kişilik akademik kadrosu, ülke çapından ve birçok farklı ülkeden yaklaşık 30 bine yakın öğrencisi ile Türkiye'nin önemli üniversiteleri arasında yer almaktadır.
28.03.1983 tarih ve 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu ile bir bölge üniversitesi misyonu üstlenen KTÜ, Karadeniz Bölgesinin Ünye'den Artvin'e kadar uzanan bölümündeki tüm yüksekokul, enstitü ve akademileri bünyesinde toplayan Karadeniz Üniversitesi (KÜ) olarak yeniden yapılanmıştır. KTÜ'nün İnşaat-Mimarlık Fakültesi, Makina-Elektrik Fakültesi, Yer Bilimleri Fakültesi ile Temel Bilimler Fakültesi kapatılarak, KÜ bünyesinde Mühendislik-Mimarlık Fakültesi ile Fen-Edebiyat Fakültesi kurulmuştur, ayrıca Trabzon İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi (TİTİA), KÜ İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'ne, Trabzon Akçaabat'ta bulunan Fatih Yüksek Öğretmen Okulu da KÜ Fatih Eğitim Fakültesine dönüştürülmüştür. Bununla birlikte, Hacettepe Üniversitesi, Trabzon Tıp Fakültesi ile KTÜ Tıp ve Sağlık Bilimleri Fakültesi'nin birleştirilmesiyle KÜ Tıp Fakültesi kurulmuştur. Üniversite tarafından 1987 yılında yapılan başvuru üzerine TBMM'nde yapılan düzenleme ile üniversite adı yeniden Karadeniz Teknik Üniversitesi olarak yapılandırılmıştır. Daha sonraki yıllarda KTÜ bünyesinde Karadeniz Bölgesi'nin birçok ilinde fakülte ve yüksek okul açılmıştır. KTÜ, 1982 ile 2006 yılları arasında, bölge üniversitesi olarak hizmet vermiş, bünyesinden Artvin Çoruh Üniversitesi, Giresun Üniversitesi, Gümüşhane Üniversitesi, Ordu Üniversitesi, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi ve Trabzon Üniversitesi olmak üzere, 6 üniversite doğmuştur. Türkiye'nin her tarafında çalışan çok sayıda akademik ve teknik personel mezun etmiştir. Özellikle mühendislik, mimarlık alanında Türkiye'nin öncü eğitim kurumlarından olmuştur. Türkiye'de İstanbul'dan sonra pek çok mühendislik bölümü eğitimi ilk kez Trabzon'da verilmiştir. Türkiye'de de birçok üniversitenin akademik altyapısını oluşturur.

Kafkasya Üniversiteler Birliği'nin üyesidir.
Eğitim dili
Karadeniz Teknik Üniversitesi'nde eğitim dili Türkçe ve İngilizcedir. Yeni gelişmeler doğrultusunda bölümlere yeni kayıt yaptıran öğrenciler lisans eğitimlerine başlamadan önce zorunlu İngilizce hazırlık programına devam etmek durumundadırlar. 22 bölümde zorunlu İngilizce hazırlık programı uygulanmaktadır ve ilgili bölümlerin öğrencileri lisans programı derslerine başlayabilmeleri için gerekli İngilizce yeterliliğini tamamlamalıdırlar. Yüksek lisans ve doktora programları da bu uygulama içerisinde yer almaktadır. Ayrıca, hazırlık sınıfı bulunan bölümlerde %30'a varan oranda dersler İngilizce verilmektedir. Bununla birlikte, bazı lisansüstü dersleri de İngilizce verilmektedir. Ayrıca İnşaat Mühendisliği ve Elektrik-Elektronik Mühendisliği programlarında lisans düzeyinde %100 İngilizce eğitim-öğretim faaliyeti de sürdürülmektedir.
Talep edilmesi durumunda değişim programı öğrencileri için ayrı sınıflar oluşturularak İngilizce dersler verilebilir. Bütün değişim öğrencilerine öğrenim anlaşmalarında Türkçe Dil Kursu'na yer vermeleri konusunda teşvikte bulunulmaktadır. Bunun yanında, üniversite dil merkezi ücretsiz olarak temel Türkçe kursu vermektedir.
Yerleşkeler

Trabzon ilinin çeşitli bölgelerine dağılmış olarak 9 adet yerleşke bulunmaktadır. Üniversitenin ana yerleşkesi Kanuni Kampüsü'dür.
Kanuni Kampüsü (Ana Yerleşke)
- Rektörlük
- Mühendislik Fakültesi
- Mimarlık Fakültesi
- Fen Fakültesi
- Edebiyat Fakültesi
- Orman Fakültesi
- İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
- Yabancı Diller Yüksekokulu
- Fen Bilimleri Enstitüsü
- Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü
- Uygulama ve Araştırma Merkezleri
- Faik Ahmet Barutçu Kütüphanesi
- Osman Turan Kültür ve Kongre Merkezi
- Atatürk Kültür Merkezi
Sağlık Yerleşkesi (Kanuni Kampüsü)
- Tıp Fakültesi
- Diş Hekimliği Fakültesi
- Eczacılık Fakültesi
- Sağlık Bilimleri Fakültesi
- Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu
- Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Adli Bilimler Enstitüsü
- İlaç ve Farmasötik Teknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi
Akçaabat Kampüsü
- Trabzon Meslek Yüksekokulu
Sürmene Kampüsü
- Sürmene Deniz Bilimleri Fakültesi
- Abdullah Kanca Meslek Yüksekokulu
Muammer Dereli Kampüsü
- Sürmene Deniz Bilimleri Fakültesi, Deniz Ulaştırma-İşletme Mühendisliği Bölümü
Of Kampüsü
- Of Teknoloji Fakültesi
Araklı Kampüsü
- Araklı Meslek Yüksekokulu
Maçka Kampüsü
- Maçka Meslek Yüksekokulu
Arsin Kampüsü
- Arsin Meslek Yüksekokulu
Sahil Kampüsü
- Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü
- Sahil Sosyal Tesisleri
Uluslararası Sıralamalar
2019 U.S. News & World Report tarafından yayınlanan Dünya Üniversiteler Sıralaması'nda, dünyanın en iyi 1100. üniversitesi olmuştur. Aynı sıralamada "mühendislik" alanında ise dünyada 574. sıradadır.
Shanghai Jiao Tong Üniversitesi tarafından yayınlanan 2018/2019 ARWU Dünya Üniversiteler Sıralaması'nda, "inşaat mühendisliği" alanında en iyi 201-300, "makine mühendisliği" alanında en iyi 301-400, "kimya mühendisliği" alanında ise en iyi 401-500 üniversite arasında yer almıştır.
Leiden Üniversitesi tarafından yayınlanan CWTS Leiden Ranking 2019 Dünya Üniversiteler Sıralaması'nda, dünyada 818. sıradadır. Aynı sıralamada "tıp ve sağlık bilimleri" alanında 596, "mühendislik ve temel bilimler" alanında 656, "matematik ve bilgisayar bilimleri" alanında 690. sıradadır.
ODTÜ bünyesindeki URAP Araştırma Laboratuvarı tarafından her yıl yayınlanan Dünya Üniversiteler Sıralaması'nda, dünyada 1135. sıradadır. Aynı sıralamada "mühendislik bilimleri" alanında 756, "inşaat mühendisliği" alanında 378, "tıp ve sağlık bilimleri" alanında 897. sıradadır.
Uluslararası Özellikler
Geçmiş birkaç yılı aşkın sürede çalışanları ilgilendiren uluslararası aktivitelerde ve Japonya’da, Merkez Asya Türk Cumhuriyetlerinde ve birçok Avrupa ülkelerinde bulunan üniversitelerle öğrenci değişimlerinde büyük bir artış olmuştur. Türkiye‘ de Sokrates–Erasmus programına ilk katılan üniversitelerden biri olan KTÜ, S967ile eşleşti ve Erasmus patentini 2003 yılında elde etti.(Patent no: 221082-IC-TR ERASMUS-EUC-1). O zamandan beri karşılıklı anlaşmaların, giden ve gelen öğrenci değişimlerinin sayısı düzenli olarak artmıştır. Asıl amaç yurt dışına gönderdiğimiz öğrenci kadar öğrenci kabul etmektir. Bu yüzden üniversitemiz gelen öğrencilerin buradaki kalışlarını eğlenceli ve ödüllendirici bir serüven haline getirmelerine yardımcı olmak için elinden geleni yapmaktadır. 2014-2021 yılları arasında öğrenci ve personel değişimi Erasmus+ adı altında devam edecektir.
AKTS Etiketi
AKTS (Avrupa Kredi Transfer Sistemi), öğrenci hareketliliğini kolaylaştırmak ve öğrencilerin yurtdışında gördükleri eğitimlerinin kendi ülkelerinde tanınmasını garanti altına almak için Avrupa Birliği tarafından geliştirilmiş bir akreditasyon sistemidir. Avrupa Komisyonu Eğitim ve Kültür Dairesi tarafından verilen en prestijli ödül AKTS etiketi için tüm Avrupa genelinde 31 farklı ülkeden yapılan başvuru çalışmalarında, aralarında Karadeniz Teknik Üniversitesi'nin de bulunduğu beş Avrupa üniversitesi başarılı bulunmuş ve ödülü almaya hak kazanmıştır.
AKTS Kredilerinin Oluşturulması
Bir bölümdeki tüm dersler için AKTS kredisi öğrencinin iş yüküne dayalı olarak hesaplanmaktadır. Bu durum aşağıdaki maddeleri içerir:
- Bölümdeki her bir ders için amaçlar ve öğrenme çıktılarının belirlenmesi
- Yarıyılda kazanılması beklenen öğrenme çıktılarını elde etmek için yürütülmesi gereken aktivitelerin belirlenmesi
- Eğitmen ve öğretim görevlisi gibi derslerde yönetici rolünü üstlenen şahıslara sorarak, her bir ders sona erdiğinde başarılı öğrencilere doldurmaları için anket sunarak ve daha güvenilir bir tahminde bulunmak adına ana hatları hesaba katmayarak ortalama bir değer elde ederek bu aktiviteleri tamamlamak için gerekli olan sınıf içindeki ve sınıf dışındaki zamanın önceden kestirilmesi
- Bölümdeki her bir ders için gerekli olan toplam sürenin bir yarıyıldaki gerçek iş yükünü belirlemek için hesaplanması ki bu süre sınav dönemini kapsayan 16 haftalık bir yarıyıl dikkate alındığında her bir yarıyıl için 750-800 saat civarındadır.
- Hesaplanmış olan toplam sürenin her bir ders arasında AKTS kredilerinin hesaplanması için uyumlu bir şekilde dağıtılması
Bu her bir AKTS kredisi için 25 saatlik bir iş yükü anlamına gelir. Tıp ve özellikle Diş Hekimliği gibi fakültelerde öğrencinin iş yükü yoğun laboratuvar ve klinik uygulamalarından ayrıca daha sonraları yaptıkları takma damak üretiminden dolayı bu değerden çok daha fazladır.
Yurtdışı Eğitim İmkânı
Üniversite, Leonardo Da Vinci ve Erasmus programlarının yanı sıra, özellikle mühendislik ve uygulamalı branşlardaki öğrencilerin staj amaçlı olarak AB ülkelerine gönderilmeleri için olanak sağlamıştır. Ayrıca, Comenius, Grundwig ve Youth gibi AB fonları da öğrencilerin kendilerini geliştirebilmesi adına yoğun olarak kullanılmaktadır. ABD ve Kanada ile yapılan ikili anlaşmalara göre karşılıklı olarak öğrencilerin bir ya da iki dönem boyunca anlaşmalı olunan kurumlarda öğrenim görebilirler. İsveç ve İngiltere'den bazı üniversitelerle yapılan anlaşmalara bağlı olarak mühendislik, iktisat ve işletme alanlarında çift diploma imkânı sağlanmıştır.
Akademik birimler
Fakülteler
- Diş Hekimliği Fakültesi, Trabzon ilindeki ilk ve tek diş hekimliği fakültesidir. 16 Haziran 2003 tarihinde Trabzon'da kurulmuştur. Fakülte bünyesinde Ağız Diş Çene Hastalıkları ve Cerrahisi, Protetik Diş Tedavisi, Ortodonti, Pedodonti, Diş Hastalıkları ve Tedavisi, Oral Diagnoz ve Radyoloji, Endodonti ve Periodontoloji Anabilim Dalları bulunmaktadır. Diş Hekimliği Fakültesine 2006-2007 öğretim yılında eğitime başlanmıştır. 2018 yılı itibarıyla Fakülteden 457 diş hekimi mezun olmuştur.[kaynak belirtilmeli]
- Eczacılık Fakültesi, 4 Eylül 2003 tarihinde (6034 sayılı karar) kurulmuştur. Yükseköğretim Kurulunun kararı ile 28 Temmuz 2005 tarihinde bölümleri kurulmuştur. 2005 yılında fakülte binalarının yapımı ile ilgili hedeflerin oluşturulması ve projelendirilmesi gerçekleştirilmiştir. Yapımına 2006 yılında başlanılan hizmet binası 2011 yılında teslim alınmıştır. 28 Ocak 2011 tarihinde Anabilim Dallarının açılması uygun görülmüştür. Fakülte Temel Eczacılık Bilimleri Bölümü, Eczacılık Meslek Bilimleri Bölümü ve Eczacılık Teknoloji Bölümü olmak üzere 3 bölümden oluşmaktadır. Eğitim programı, eczacılık mesleğinin yeni klinik yönü yanında, ilaç teknolojisindeki temel fonksiyonlarını da kapsayacak şekilde; zorunlu-seçmeli teorik dersler, laboratuvar ve staj uygulamaları olarak düzenlenmiştir. Fakültede toplam 10 adet derslik, 5 adet öğrenci laboratuvarı, 10 adet araştırma laboratuvarı bulunmaktadır.
- Edebiyat Fakültesi, 28 Nisan 2010 tarih ve 27565 sayılı resmi gazetede yayınlanan, KTÜ Fen Edebiyat Fakültesi'nin Fen ve Edebiyat Fakülteleri olarak ayrılması kararıyla birlikte kurulma çalışmalarına başlamıştır.
Edebiyat Fakültesi bünyesinde Tarih, Türk Dili ve Edebiyatı, Batı Dilleri ve Edebiyatı, Rus Dili ve Edebiyatı, Sosyoloji, Sanat Tarihi, Psikoloji ve Arkeoloji olmak üzere toplam 8 bölüm mevcuttur. Bu bölümlerden Sanat Tarihi, Psikoloji bölümleri henüz eğitim ve öğretime başlamamıştır.
Fakülte bünyesinde Tarih, Türk Dili ve Edebiyatı, Batı Dilleri ve Edebiyatı, Rus Dili ve Edebiyatı, Sosyoloji, Felsefe, Sanat Tarihi, Psikoloji ve Arkeoloji olmak üzere toplam 9 bölüm mevcuttur. Bu bölümlerden Rus Dili ve Edebiyatı, Felsefe, Sanat Tarihi, Psikoloji ile Arkeoloji bölümleri henüz eğitim ve öğretime başlamamış olup diğer dört bölümden Sosyoloji bölümü dışındaki bölümlerin 2. öğretim programları bulunmaktadır. Eğitim ve öğretime başlamamış olan Rus Dili ve Edebiyatı bölümünün akademik ve idari kadrosunun oluşturulma çalışmaları ise devam etmektedir.
- Fen Fakültesi, Karadeniz Teknik Üniversitesi bünyesinde temel bilimler alanında eğitim ve araştırma faaliyetlerini yürüten akademik birimdir. İstanbul ve Ankara illeri dışında 1955 yılında kurulan ilk üniversite olarak kabul edilen Karadeniz Teknik Üniversitesi’nin temel bilimler alanındaki yapılanmasını temsil etmektedir. Fakülte, 1963 yılında “Temel Bilimler Fakültesi” adıyla kurulmuştur. Fakülte bünyesinde matematik, fizik, kimya, biyoloji, yazılım geliştirme, bilgisayar bilimleri] ile moleküler biyoloji ve genetik bölümleri bulunmaktadır. Bu bölümler aracılığıyla lisans ve lisansüstü düzeyde eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetleri yürütülmektedir.
Biyoloji Bölümü ile Kimya Bölümü, 10 Mayıs 2019 – 30 Eylül 2021 tarihleri arasında Fen, Edebiyat, Fen-Edebiyat, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakülteleri Öğretim Programları Değerlendirme ve Akreditasyon Derneği tarafından iki yıl süreyle akredite edilmiştir.
Bünyesinde 90 profesör, 23 doçent ve 28 doktor öğretim üyesi akademik kadrolarda istihdam edilmektedir. Ayrıca fakültede 4 tanesi öğretim görevlisi olmak üzere 49 akademik, 41 idari personel (2547 Sayılı Kanun'un 13/b-4 ile görevlendirmeler dahil)
- İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
- Mimarlık Fakültesi, ilk mezunlarını 1968 yılında verdi. Bugüne kadar 2000'in üzerinde mimari ülkenin hizmetine sunmuştur. Bu mezunlar çeşitli kademelerde yer alarak ulusal-uluslararası düzeyde başarılar elde etmiştir. 4936 sayılı kanuna bağlı olduğu 1963–1973 döneminde 5 yıl öğrenim süreli olan Karadeniz Teknik Üniversitesi'nin öğrenim süresi, 1973'te çıkarılan 1750 sayılı Üniversiteler Kanunu ile 4 yıla indirilmiştir. Mimarlık Bölümü ise 4 yıllık eğitime 1977–1978 öğretim yılında başlamıştır. Bölüm 1963 yılından beri lisans ve doktora, 1982 yılından beri de yüksek lisans programı yürütülmektedir. Fakülte Kanuni kampüsündedir. Fakültede 9 Profesör, 9 Doçent, 7 Doktor Öğretim Üyesi, 5 Öğretim Görevlisi ve 20 tane Araştırma Görevlisi vardır.
- Of Teknoloji Fakültesi
- Orman Fakültesi
- Sağlık Bilimleri Fakültesi
- Sürmene Deniz Bilimleri Fakültesi
Mühendislik Fakültesi
KTÜ Mühendislik Fakültesinin kuruluşu, KTÜ'nün kuruluşu ile bir bütündür. Fakülte Üniversitenin çekirdeğini oluşturmaktadır. Mühendislik Fakültesi ile Karadeniz Teknik Üniversitesi özdeşleşmiştir. Üniversitenin teknik ünvanının temelinde Mühendislik Fakültesi vardır.
20 Mayıs 1955'te 6594 sayılı Kanun ile Karadeniz Bölgesi'nin bilimsel ve teknolojik gelişimine katkı sağlamak maksadıyla Karadeniz Teknik Üniversitesi kurulmuştur. Kuruluşundan yaklaşık sekiz yıl sonra, 19 Eylül 1963'te, 336 sayılı Kanunla Rektörlük ve Fakülte kadroları verilerek Temel Bilimler, İnşaat-Mimarlık, Makine-Elektrik ve Orman Fakülteleri kurulmuştur.
Mühendislik Fakültesi'nin ilk fakülteleri 9 Eylül 1963 tarihinde, İnşaat-Mimarlık Fakültesi, Makine-Elektrik Fakültesi ve Yer Bilimleri Fakültesi adlarıyla kurulmuştur. Üniversitede eğitim-öğretime, 2 Aralık 1963 tarihinde Esentepe Mahallesindeki Trabzon Atatürk İlköğretim Okulu’nun ilkokul binasında başlamıştır.
Eğitime başlayan ilk fakülte, İnşaat-Mimarlık Fakültesi'dir. Bu fakülte bünyesinde İnşaat Mühendisliği ve Mimarlık Bölümleri eğitime başlamıştır. İlk öğrenciler o yıllarda 5 yıllık Lisans-Yüksek Lisans birleşimi olan bir sistemle Yüksek Mühendis/Mimar unvanları ile mezun olmuşlardır.
Makine-Elektrik Fakültesi, 1969 yılında eğitim öğretime Makine Mühendisliği ve Elektrik Mühendisliği Bölümleri ile 5 yıllık bütünleşik yüksek lisans eğitimi ile başlamıştır. 1974 yılında fakültelerin eğitim öğretim süreleri 4 yıla indirilerek Lisans seviyesinde eğitim verilmiştir. Aynı zamanda fakülte bünyelerinde yüksek lisans ve doktora eğitimleri başlamıştır.
Yer Bilimleri Fakültesi ise 1973 yılında kurulmuş, Temel Bilimler Fakültesi bünyesinde yer alan Jeoloji Bölümü, bu fakültede Jeoloji Mühendisliği Bölümü'ne dönüştürülerek eğitim öğretime devam etmiştir. Sonraki yıllarda Jeodezi ve Jeofizik Mühendisliği Bölümleri de fakülte bünyesinde eğitim öğretime başlamıştır.
Bu üç fakülte, 4.11.1981 tarih ve 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu ve 20.07.1982 tarih ve 41 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca, Mühendislik-Mimarlık Fakültesi olarak birleştirilmiştir. Bu fakülte, o tarihte 13 bölüm ile üniversitenin en büyük fakültesi haline gelmiştir.
Bakanlar Kurulunun 04 Temmuz 2005 tarih ve 9127 Sayılı kararı ile Mühendislik-Mimarlık Fakültesi kapatılmış, Mühendislik Fakültesi ve Mimarlık Fakültesi olarak ayrı 2 fakülte oluşturulmuştur.
| Akademik personel | Sayı |
| Profesör | 80 |
| Doçent | 52 |
| Dr. Öğretim Üyesi | 52 |
| Öğretim Görevlisi | 11 |
| Araştırma Görevlisi | 129 |
| Toplam | 324 |
Günümüz itibarıyla Mühendislik Fakültesi 10 bölümden oluşmaktadır. İnşaat, Makine, Jeoloji, Harita, Elektrik-Elektronik, Bilgisayar, Maden, Metalurji-Malzeme ve Jeofizik Mühendisliği Bölümleri'nde ikili öğretim yapılmakta iken, 2017 yılı itibarıyla ikinci öğretim programları tüm bölümler için kapatılmıştır.
Ayrıca Endüstri Mühendisliği Bölümü hariç tüm bölümler MÜDEK tarafından akredite edilmiştir. Endüstri Mühendisliği Bölümü ise 2011-2012 eğitim-öğretim yılında ilk kez öğrenci almaya başlamış olup, mezunlarını vermeye başladığı için akreditasyona başvuru çalışmalarına devam etmektedir.
Fakülte bünyesinde İnşaat Mühendisliği ve Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümleri %100 İngilizce Lisans Eğitim Programları da ilk öğrencilerini alarak aktif hale gelmiştir.
- Bölümler Kuruluş Tarihi
- İnşaat Mühendisliği Bölümü - 1963
- Jeoloji Mühendisliği Bölümü - 1965
- Harita Mühendisliği Bölümü - 1968
- Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü - 1969
- Makina Mühendisliği Bölümü - 1969
- Jeofizik Mühendisliği Bölümü - 1981
- Maden Mühendisliği Bölümü - 1991
- Bilgisayar Mühendisliği Bölümü - 1993
- Endüstri Mühendisliği Bölümü - 1995
- Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü - 2003
Tıp Fakültesi
Karadeniz Teknik Üniversitesi bünyesinde bulunan Trabzon ilindeki ilk tıp fakültesidir. Resmî olarak 1973 yılında kurulmuştur. Doğu Karadeniz bölgesinin en eski ve en büyük tıp fakültesidir. Ayrıca Türkiye'de teknik üniversite bünyesinde bulunan ilk ve tek tıp fakültesidir.
Tıp Fakültesi Karadeniz Teknik Üniversitesinin 6. Fakültesi olarak 4.1.1973 tarihinde 1650 sayılı kanunla Tıp ve Sağlık Bilimleri Fakültesi olarak kurulmuş ve akademik kadrosu tahsis edilmiştir. Bu arada, Hacettepe Üniversitesi de, Trabzon Tıp Fakültesi adı ile bir fakülte kurmuş ve bu fakülteye ait idari kadroların tahsisi yapılmıştır. Hacettepe Üniversitesi, Trabzon Tıp Fakültesine 1976-1977 öğretim yılında öğrenci alınmış ve bu öğrenciler, öğrenimlerine Hacettepe Üniversitesinde devam etmişlerdir. 20.7.1982 tarihinde 41 sayılı kanun hükmünde kararname ile, KTÜ Tıp ve Sağlık Bilimleri Fakültesi ile Hacettepe Üniversitesi, Trabzon Tıp Fakültesi birleştirilerek Karadeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi adını almıştır.
| Temel Tıp Bilimleri | Dahili Tıp Bilimleri | Cerrahi Tıp Bilimleri | |
| Profesör | 19 | 55 | 41 |
| Doçent | 6 | 16 | 17 |
| Doktor Öğretim Üyesi | 13 | 34 | 20 |
| Araştırma Görevlisi | 15 | 240 | 144 |
| Toplam | 53 | 345 | 222 |
Fakülte Mezuniyet Öncesi Eğitimi 01.01.2013 tarihinde Ulusal Tıp Eğitimi Akreditasyon Kurulu (UTEAK) tarafından 01.01.2019 tarihine kadar akredite edilmiş, yeniden yapılan akreditasyon başvurusu sonucunda ise tekrar 1 Ocak 2025 tarihine kadar akredite edilmiş bulunmaktadır.
Fakültede CD kitaplığı, öğrenci okuma salonu, tıbbi beceri ve multi-disiplener öğrenci laboratuvarı ve sosyal bilimsel çalışmalar yapan öğrenci dernekleri (Bilimsel Araştırma Topluluğu BAT, TurkMSIC ) bulunmaktadır. Fakültenin Eğitim ve Uygulama Hastanesi olan Farabi Hastanesi, 800 yatak kapasitesi ile bir referans merkezi olarak görev yapmaktadır. Hastane bölgenin en büyük, donanımlı ve gelişmiş hastanesi konumundadır.
Sınavlar, ölçme ve değerlendirme Üniversite Senatosu tarafından düzenlenen yönetmeliklere göre yapılmaktadır: İlk üç yılda entegre eğitim sistemi gereği her komite sonunda sözlü ve çoktan seçmeli sınav yapılmakta ve her iki yarıyıl sonunda final sınavları uygulanmaktadır. 4 ve 5. yıllarda öğrenciler staj sonu sözlü, yazılı ve pratik sınavlarla değerlendirilmektedirler. 6. yılda staj sonunda devam ve pratik yeterlilik açısından değerlendirilir. Notlar 100 üzerinden değerlendirilir. 86-100 arası AA, 81-85 BA, 76-80 BB, 66-75 CB, 60-65 CC ve 0-59 F3 olarak uygulanır. En yüksek derece olan AA'nın kredi olarak karşılığı 4.00, BA'nın 3.5, BB 'nin 3.0, CB'nin 2.5, CC'nin 2.0 ve F3'ün 0.0 olarak kabul edilir. AA ile CC arasındaki dereceler geçer notlardır. Dönem 1,2 ve 3'te her yarıyıl puanı kurul sonu sınav toplamının %60'ı ve final sınavının %40'ı toplanarak hesaplanır. Öğrencinin ilgili dönemi geçmesi için her iki yarıyıl puan ortalamasının 100 üzerinden 60 puan olması gerekmektedir.
Mezuniyet şartları dereceye yönelik kurallarla aynı şartları içerir. Tıp Doktoru unvanı kazanmak için öğrencilerin en az CC derecesi alarak başarılı olmaları ve son sene 12 ay süre ile intörn doktor olarak çalışmaları gerekmektedir.
8 Ocak 2013 tarihinde KTÜ Tıp Fakültesi Mezunları Derneği kurulmuş olup faaliyetlerine devam etmektedir. Faaliyetleri arasında okulda maddi imkânsızlık çeken öğrenciler burs sağlamak ve mezunları bir araya getirmek yer almaktadır.
Enstitüler
- Adli Bilimler Enstitüsü
- Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü
- Fen Bilimleri Enstitüsü
- Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü
- Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Sosyal Bilimler Enstitüsü
Yüksekokullar
- Yabancı Diller Yüksekokulu
Meslek Yüksekokulları
- Abdullah Kanca Meslek Yüksekokulu
- Araklı Meslek Yüksekokulu
- Arsin Meslek Yüksekokulu
- Çaykara Meslek Yüksekokulu
- Maçka Meslek Yüksekokulu
- Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu
- Trabzon Meslek Yüksekokulu
Rektörlüğe Bağlı Bölümler
- Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bölümü
- Türk Dili Bölümü
Uygulama ve Araştırma Merkezleri
- Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Uygulama ve Araştırma Merkezi
- Bilgisayar Bilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi
- Bilgisayar Destekli Tasarım-Mühendislik-İmalat Uygulama ve Araştırma Merkezi
- Çevre Sorunları Uygulama ve Araştırma Merkezi
- Deniz Ekolojisi Uygulama ve Araştırma Merkezi
- Elektronik Haberleşme Sistemleri Uygulama ve Araştırma Merkezi
- Fındık-Çay uygulama araştırma merkezi
- Hasta Hakları Uygulama ve Araştırma Merkezi
- Heyelan uygulama araştırma merkezi
- Kadın Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi
- Kanuni Sultan Süleyman Uygulama ve Araştırma Merkezi
- Malzeme Bilimleri ve Üretim Teknolojisi Uygulama ve Araştırma Merkezi
- Organ Nakli Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezi
- Ormancılık Uygulama ve Araştırma Merkezi
- Saadettin Güner Yakıt Uygulama ve Araştırma Merkezi
- Stratejik Araştırma Merkezi
- Sürekli Eğitim Uygulama ve Merkezi
- Türkiyat Araştırma Merkezi
- Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi
- Yabancı Diller Öğretim Uygulama ve Araştırma Merkezi
- KTÜ Teknoloji Transfer Uygulama ve Araştırma Merkezi (KTÜ TTM)
- İlaç ve Farmasötik Teknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi
Öğrenci Kulüpleri
Üniversitenin halihazırda bir birlik oluşturma konusunda kılavuz içeren ve senatodan onaylı bir yönetmeliği bulunmaktadır. Kültür ve Spor İşleri Sağlık Müdürlüğün öğrenci kulüpleri binasında odaları bulunan her bir öğrenci birliği için ayrılan bütçesi vardır. Karadeniz Teknik Üniversitesinde dört farklı grup tarafından oluşturulmuş 100 den fazla öğrenci kulübü vardır. Bunlar aşağıda verilmiştir;
Akademik Kulüpler
Bunlar alanları ile ilgili bilimsel aktivite hazırlamayı içeren kulüplerdir.
- Sanat Kulübü
- Avrupa Birliği Kulübü
- Kamu Yönetimi Kulübü
- Biyoloji Kulübü
- Kimya Öğrencileri Kulübü
- İnşaat Mühendisliği Öğrencilerinin Kulübü
- Sınıf Öğretmeni Eğitim Kulübü
- Bilgisayar Mühendisliği Öğrencileri Kulübü
- Engelli Çocuklar Eğitim Kulübü
- Elektrik- Elektronik Kulübü
- Maliye Kulübü
- Orman Endüstri Mühendisliği Bilim Kulübü
- Orman Mühendisliği Öğrenci Kulübü
- Jeodezi ve Fotogrametri Kulübü
- Jeoloji Kulübü
- Jeofizik Öğrenci Kulübü
- Tarih Bilgi Teknolojisi Kulübü
- İç Mimarlık Öğrenci Kulübü
- Uluslararası İlişkiler Öğrenci Kulübü (KTÜ UİK)
- Peyzaj Kulübü
- Edebiyat Kulübü
- İşletme ve Ekonomi Kulübü (KTÜ İEK)
- Matematik Kulübü
- Makine Mühendisliği Öğrenci Kulübü
- Mekatronik Kulübü
- Metalürji ve Materyal Bilim Kulübü
- Ebelik ve Hemşirelik Kulübü
- Maden Mühendisliği Öğrenci Kulübü
- Filoloji Kulübü
- Beden Eğitimi ve Spor Kulübü
- Fizik Kulübü
- Okul Öncesi Kulübü
- Bilim Kulübü
- Tıp Öğrencileri Bilimsel Araştırma Topluluğu
- Sosyal Bilimler Kulübü
- İstatistik ve Bilgisayar Bilimleri Kulübü
- Türk Sanat Müziği Kulübü
- Şehircilik Kulübü
- Endüstri Mühendisliği Kulübü (KTÜ EMK)
- Harita Kulübü
- Gemi İnşaatı ve Deniz Teknolojileri Kulübü
- Yapay Zeka Kulübü
- Of Tek.Fak.Sosyal Etkinlikler Kulübü
- Hemşirelik Kulübü
- Pharmaceutical Student Association (KTUPSA)
- TurkMSIC Kulübü
- EMSA Karadeniz Kulübü
- Tıp Fak.Öğr.Bilimsel Araştırma Kulübü
- Yönetim Bilişim Sistemleri Kulübü
Sosyal Kulüpler
Bunlar kulüplerin alanlarıyla ilgili sosyal aktivitelere dahil olan öğrencilerin bağlı olduğu kulüplerdir.
- İnovasyon Kulübü
- İletişim ve Organizasyon Kulübü
- Girişimcilik ve Pazarlama Kulübü
- Çevre Kulübü
- Erasmus Kulübü
- Oryantasyon Kulübü
- Proje Üretme Kulübü
- Azerbaycan Eğitim Kültür ve Dayanışma Kulübü
- TraKTU's Kulübü
- Tıp Fakültesi Gademe Gademe Sanat Kulübü
- Tütünsüz KTU Kulübü
- Genç Yeryüzü Doktorları Kulübü
- Uzay Kulübü
Kültürel Kulüpler
- Türk Dünyası ve Araştırmaları Kulübü
- Atatürkçü Düşünce Kulübü
- Kitap ve Sosyal Araştırmalar kulübü
- Kültürel Aktiviteler ve Sinema Kulübü
- Kültürel Sanatlar Kulübü
- Dans Kulübü
- Fotoğraf ve Görsel Sanatlar Kulübü
- Türk Folk Müziği Kulübü
- Tiyatro Kulübü
- Western Müzik Kulübü
- Batı Müzikleri Kulübü
Spor Kulüpleri
- Havacılık Kulübü
- Satranç Kulübü
- Bisiklet Kulübü
- Golf Kulübü
- Dağcılık ve Kış Sporları Kulübü
- Yelkencilik Kulübü
- Keşif Kulübü
- Squash Kulübü
- Tenis Kulübü
- Su Sporları ve Deniz Kulübü
Öğrenci Toplulukları
- Enerji Teknolojileri Topluluğu 2 Mart 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Creatiny Öğrenci Topluluğu
Galeri
Mezun Vakıf ve Dernekleri
- Karadeniz Üniversitesi Güçlendirme Vakfı
- Tıp Fakültesi Mezunları Derneği
- Mimarlık Bölümü Mezunları Derneği
- KTÜ Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisleri Mezunları Derneği
- KTÜ Balıkçılık Teknolojisi Mühendisleri Derneği
Öğrenim Görmüş Tanınmış Kişiler
- Şenol Güneş
- Halis Aygün
- Sani Şener
- Haluk Levent
- Nefise Akçelik
- Mahmut Özer
- Abdulkadir Uraloğlu
- Efkan Ala
- Adil Karaismailoğlu
- Mehmet Cahit Turhan
- Aydan Taş
- Nazan Bekiroğlu
- Osman Pepe
- Koray Aydın
- Selçuk Aydın
- Yasemin Özata Çetinkaya
- İmdat Sütlüoğlu
- Ömer Çomaklı
- Ramazan Mirzaoğlu
- Barış Şimşek
- Tuncay Taymaz
- Kutbettin Arzu
- Faruk Nafız Özak
- Yeşim Ustaoğlu
- Volkan Bayarslan
- Temel Koç
Kaynakça
- ^ "Kuruluş Yıllarına Göre Üniversiteler sayfası". Yükseköğretim Kurumu. 23 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2009.
- ^ "Rektör Atamaları Hakkında Karar (Karar: 2020/411)" (PDF). Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı. 14 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 14 Ağustos 2020.
- ^ a b "Wayback Machine" (PDF). 15 Şubat 2010 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Nisan 2010.
- ^ a b c "Karadeniz Teknik Üniversitesi". 26 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2015.
- ^ a b c "Karadeniz Teknik Üniversitesi". 25 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2015.
- ^ a b c "Karadeniz Teknik Üniversitesi". 25 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2015.
- ^ a b c "Karadeniz Teknik Üniversitesi". 25 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2015.
- ^ a b c "Karadeniz Teknik Üniversitesi". 25 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2015.
- ^ "Trabzon Teknokent". 25 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2015.
- ^ a b c d e f g h "T.C.Karadeniz Teknik Üniversitesi". 27 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2015. Kaynak hatası: Geçersiz
<ref>etiketi: ":0" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme) - ^ "Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Hakkında 41 Sayılı Kanun Hükmünde Karar namenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun" (PDF). 21 Nisan 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 13 Nisan 2026.
- ^ "Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ)". 29 Nisan 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Nisan 2026.
- ^ "Eğitim Dili". 7 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Şubat 2025.
- ^ a b Eren Kömürlü (Nisan 2019). "1960'lara kadar Türkiye'de İlk Üniversitelerin Kuruluşları". Üniversite Araştırmaları Dergisi. 10 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Lıve Draw Hk Prıze" (PDF). 16 Ekim 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Aralık 2011.
- ^ Tüm Uyeler 15 Şubat 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. kunib.com
- ^ "Bilgi Paketi". 7 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2015.
- ^ "US News Best Global Universities". 9 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "ShanghaiRanking's Global Ranking of Academic Subjects 2019 - Mechanical Engineering | Shanghai Ranking - 2019". www.shanghairanking.com. 1 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2020.
- ^ "ShanghaiRanking's Global Ranking of Academic Subjects 2019 - Chemical Engineering | Shanghai Ranking - 2019". www.shanghairanking.com. 1 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2020.
- ^ "ShanghaiRanking's Global Ranking of Academic Subjects 2018 - Civil Engineering | Shanghai Ranking - 2018". www.shanghairanking.com. 1 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2020.
- ^ Studies (CWTS), Centre for Science and Technology. "CWTS Leiden Ranking". CWTS Leiden Ranking (İngilizce). 2 Şubat 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2020.
- ^ "URAP - University Ranking by Academic Performance". www.urapcenter.org. 16 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Bilgi Paketi". 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2015.
- ^ "Bilgi Paketi". 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2015.
- ^ "tarihçe". 3 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2026.
- ^ "Matematik". 3 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2026.
- ^ "fizik". 3 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2026.
- ^ "kimya". 3 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2026.
- ^ "biyoloji". 5 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "yazılım geliştirme". 3 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2026.
- ^ "bilgisayar birimleri bölümü". 3 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2026.
- ^ "moleküler biyoloji ve genetik bölümü". 3 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2026.
- ^ "FEDEK". FEDEK. 3 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2026.
- ^ "akademik personel". 3 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2026.
- ^ "idari personel". 3 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2026.
- ^ "Tarihçe". Karadeniz Üniversitesi. 9 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Tanıtım". 28 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Akreditasyon". 14 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 6 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mart 2015.
- ^ "Karadeniz Teknik Üniversitesi". 26 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2015.
- ^ "Bilgi Paketi". 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2015.
- ^ "KTÜ Mezun Bilgi Sistemi". 7 Mart 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi.
Dış bağlantılar
- Karadeniz Teknik Üniversitesi20 Eylül 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- KTÜ Sözlük31 Mart 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
üniversiteleri
