Kadyanda

Kadyanda
*Cadyanda*
Grekçe: Καδύανδα; Kadýanda
	Kadyanda ören yeri
	Kadyanda Türkiye haritasındaki konumu.
Diğer adı	Xadawãti, Kada-wanti (Likçe)
Konum	Yeşilüzümlü, Fethiye, Muğla,; Türkiye
Bölge	Likya
Koordinatlar	36°42′55″K 29°14′9″D / 36.71528°K 29.23583°D / 36.71528; 29.23583
Tür	Yerleşim yeri
Tarihçe
Kuruluş	MÖ.3000 - MÖ.7.yüzyıl - MÖ.5.yüzyıl
Devir(ler)	Helenistik Dönem, Roma Dönemi
Bağlı olduğu	Likya birliği
Olay(lar)	Antik Çağda atletizm merkezi
Sit ayrıntıları
Buluntu(lar)	Sur duvarı, Tapınak, Tiyatro, Hamam, Agora, Nekropol, Kaya mezarları, Likçe kitabeler, Su sarnıç, Stadıon
Durum	Restore
Kamusal erişim	Açık
bağlılığı	Fethiye Müze Müdürlüğü
ülkesi	Türkiye
içinde bulunduğu idari birim	Fethiye
içinde/üzerinde bulunduğu fiziksel yer	Ege Bölgesi
konum koordinatları	36°42′55″K 29°14′9″D, 36°43′54″K 29°14′36″D
resmî sitesi	https://www.muze.gov.tr/tr/muzeler/kadyanda-antik-kenti
korunmuşluk durumu	korunmuş

Kadyanda veya Cadyanda (Grekçe: Καδύανδα; Kadýanda), antik Likya bölgesinde yer alan bir yerleşimdir. Kentin bulunduğu yer İngiliz bir arkeolog ve gezgin Charles Fellows tarafından keşfedilmiştir. Şu anda British Museum'da bulunan Piksodaros Kararnamesi, kasabanın Likya dilindeki adının Xadawãti olduğunu göstermektedir.

Kadyanda antik kenti, bir tepe üzerinde yer alır. Muğla iline bağlı Fethiye ilçesi sınırlarında, Yeşilüzümlü Beldesi yakınlarında yer alır. Kent, Fethiye'ye yaklaşık 24 kilometre uzaklıktadır ve Yeşilüzümlü beldesini Ortaköy'e bağlayan asfalt köy yolunun Ecebeli Mevkii'nden güneye inen 8 km'lik stabilize bir orman yolu üzerinden ulaşılabilir. Antik Çağ'da Kaunos - Araxa yolu üzerinde bulunuyordu.

Deniz seviyesinden 400 metre (bazı noktalarda 900 metreye kadar çıkan rakım) yüksekte yer alan bu "kartal yuvası" görünümlü kent, M.Ö. 5. yüzyıla dayanan köklü bir geçmişe sahiptir.

Tarihçe ve Adlandırma

Kadyancada ismi, Likçe yazıtlarda Kadawanti şeklinde geçmekte olup, "-nd" son eki nedeniyle yerleşimin tarihinin M.Ö. 3. binlere kadar uzanabileceği öne sürülmektedir. Ancak yüzeyde görülebilen en erken kalıntılar M.Ö. 5. yüzyıla tarihlendirilmektedir.

Kent Planı ve Yapılar

Kadyanda, (muhtemelen Plinius hariç) hiçbir antik yazar tarafından doğrudan anılmamıştır. Ancak, günümüze ulaşan kalıntıları, kentin hiç de önemsiz olmadığını göstermektedir.

Kadyanda, doğal topografyaya uyumlu olarak inşa edilmiş sur duvarlarıyla çevrilidir. Özellikle kentin güney kısmında bu surların önemli bölümü günümüze kadar ulaşmıştır. Kentte, Hellenistik Dönem'e ait poligonal sur duvarları dikkat çeker.

Tiyatro yapısı da surlarla aynı döneme tarihlenmekte olup yüksek kaliteli taş işçiliği sergilemektedir. Kentin güney yamacına yaslanmış olan Tiyatro, doğal eğimden faydalanılarak inşa edilmiş tipik bir Likya dönemi eseridir. Roma Dönemi'nde de kullanılan bu tiyatro, onarımlar geçirmiştir.

Kentin güney kesiminde yer alan nekropol alanı surların dışında konumlanmıştır. Burada görülen, Likya tipi ev tipi kaya mezarları ve lahitler, kentin epigrafik zenginliğinin kaynağıdır.

Bölgede dikkate değer bir diğer unsur ise sarnıçlardır. Antik yerleşimde, birbirine bağlı dört büyük sarnıç yapısı, su temini ve korunmasının ne denli önemli olduğunu göstermektedir.

Kentte ayrıca stadion, hamam, podyumlu tapınak, koşu pisti, agora, konut kalıntıları ve kaya mezarları gibi yapılar da tespit edilmiştir. Stadionun doğu kısmı, Roma Dönemi'ne tarihlenmektedir.

Yerleşim Süreci

Kadyanda'daki yerleşim, MS. 7. yüzyıla kadar devam etmiştir. Ancak bu geç döneme ait yapılar oldukça sınırlıdır. Yoğun yapılaşma ve dini mimari kalıntılar, burasının yalnızca küçük bir yerleşim değil, döneminde tam teşekküllü bir antik kent olduğunu göstermektedir.