Kılıçkaya
Köy
Artvin'in Türkiye'deki konumu
Artvin'in Türkiye'deki konumu
Artvin üzerinde Kılıçkaya
Kılıçkaya
Kılıçkaya
Kılıçkaya'nın Artvin'deki konumu
ÜlkeTürkiye Türkiye
İlArtvin
İlçeYusufeli
Coğrafi bölgeKaradeniz Bölgesi
İdare
 • YöneticiMuhtar
İhtiyar heyeti
Rakım1276 m
Nüfus
 (2021)
 • Toplam806
Zaman dilimiUTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu0466
İl plaka kodu08
Posta kodu08890

Kılıçkaya, Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı bir köy.

Tarihçe

Kılıçkaya köyünün eski adı Ersis'tir. 1928 tarihli köy listesinde de Ersis (ارسیس) olarak geçer.

Ersis köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir. Kılıçkaya köyünün sınırları içindeki kaleler bu dönemden kalmış olmalıdır. Eskiden ayrı bir köy olan ve Solporek veya Solverik olarak da bilinen Soleki (სოლეკი) de bugünkü Kılıçkaya sınırları içinde bulunuyordu.

Ersis köyü, 1574 tarihli Osmanlı tahrir defterine göre Peterek nahiyesinin köylerinden biriydi. Nüfusu 289 haneden oluşuyordu. Bu defterde kayıtlı olan ve bugün Kılıçkaya köyünün sınırları içinde kalan Solek / Soleki adında bir başka köyde bulunuyordu. Çoruh Nehri kıyısında bulunan bu köyden geriye sadece kalesi (Soleki Kalesi) kalmıştır. Soleki köyünün nüfusu ise 20 veya 27 haneden oluşuyordu. Sonraki kayıtlarda bu köyün adına rastlanmamaktadır.

Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 nüfus sayımında Ersis'te 186 hanede 504 erkek kaydedilmişti. Erkek sayısı kadar kadın eklenince köyün nüfusunun yaklaşık 1.008 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Bu sırada Ersis, Çıldır Eyaleti'nin Kiskim sancağına bağlıydı.

Ersis köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Ersis (ارسیس) adıyla Artvin vilayetine bağlı Yusufeli kazasının merkez nahiyesindeki köylerden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında Çoruh vilayetine bağlı Yusufeli kazasının merkez nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 2.201 kişiden oluşuyordu. 1945 genel nüfus sayımında Ersis köyü, yeni kurulmuş olan Ersis nahiyesinin idari merkeziydi. Ersis nahiyesi 13 köyü kapsıyordu ve toplam nüfusu 9.416 kişiden oluşuyordu. Ersis Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Kılıçkaya olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Kılıçkaya köyünün nüfusu 2.198 kişiden oluşuyordu ve bu nüfus içinde 901 kişi okuma yazma biliyordu. Bu tarihte Ersis nahiyesinin adı Kılıçkaya bucağı olarak değiştirilmişti. Kılıçkaya bucağı 11 köyü kapsıyor ve toplam nüfusu 9.822 kişiden oluşuyordu. Bu nüfus içinde 2.901 kişi okuma yazma biliyordu.

Cumhuriyet kurulduktan sonra belediye statüsü alarak beldeye dönüşen kasabanın belediye statüsü, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi üzerine 2013 yılında sona erdi.

Eskiden bir köy olan Soleki, bugünkü Kılıçkaya köyü sınırları içinde bulunuyordu. Bu köyden geriye kale kalıntıları ve tarım arazisi kalmıştır.

Soleki

Soleki veya Söllek köyü, 1574 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterine göre, "Solporek" veya "Solborek" adıyla, Tortum sancağının Pertekrek nahiyesinin köylerinden biriydi. Köyün nüfusu 20 veya 27 haneden oluşuyordu. 1555 yılında ise, köyde 16 hane tespit edilmişti.

Soleki veya Söllek, sonraki Osmanlı kayıtlarında bit köy olarak yer almamıştır. Çoruh Nehri kenarında, "Söllek Bağları" diye anılan yerde önemli miktarda çeltik tarımı yapılıyordu. Ancak Yusufeli Barajı'nın inşasıyla birlikte Söllek bağları çeltik tarımı yapamaz hale gelmiştir. Söllek yöresinde, Ormalık alan içerisinde yer alan Aros adlı mevkide her yıl temmuz ayında Aros Yayla Festivali düzenlenmektedir.

Soleki veya Söllek köyünden geriye kalan tek tarihi yapı olan Soleki Kalesi, Kaceti Kalesi veya Sollek Kalesi olarak da bilinir. Kale, Çoruh Nehri’nin sağ kıyısında bir kayanın üzerinde yer alır. Günümüze ulaşan duvarlarının yüksekliği 2 metreyi bulur.

Kılıçkaya köyü sınırları içinde Ersis Kalesi ve Soleki Kalesi dışında yıkık eski bir hamam bulunmaktadır.

Coğrafya

Köy, Yusufeli ilçe merkezine 22 km, Artvin il merkezine 120 km uzaklıktadır.

Nüfus

Yıllara göre belde/köy nüfus verileri
2021 806
2020 831
2019 852
2018 1.068
2017 1.036
2016 1.082
2015 1.113
2014 1.199
2013 1.462
2012 1.953
2011 1.212
2010 1.277
2009 1.307
2008 1.027
2007 1.139
2000 2.659
1990 2.762
1985 2.198
1980 2.025
1975 2.025
1970 2.183
1965 2.178
1960 2.193

Yönetim

Belediye başkanlığı

Seçildiği yıl Belediye başkanları
2009 Erdoğan Gazihan (CHP)
2004 Selçuk Fırıncı (AKP)
1999 Selçuk Fırıncı (DYP)
1994 Selahattin Turhan (DYP)
1989 Tuncay Özaslan (SHP)
1984 Tuncay Özaslan (SODEP)
1977 Tuncay Özaslan (CHP)
1973 Tuncay Özaslan (CHP)
1968 Tuncay Özaslan (BĞMSZ)
1963 Ali Osman Ergüner (AP)

Sadiye Hanım, 1930 yılında Kılıçkaya Belediyesine Belediye Başkanı seçilerek, "Türkiye’nin İlk Kadın Belediye Başkanı" olmuş iki yıl bu görevi yürütmüştür.

Kaynakça

  1. ^ "Kilickaya, Turkey Page" (İngilizce). Fallingrain.com. 5 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Aralık 2019. 
  2. ^ a b c d e f g h i j "Artvin Yusufeli Kılıçkaya Köy Nüfusu". Nufusune.com. 21 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2022. 
  3. ^ a b "5393 sayılı Belediye Kanunu" (PDF). mevzuat.gov.tr. 3 Temmuz 2005. s. 3. 1 Haziran 2024 tarihinde kaynağından (pdf) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2024. Madde 9- Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir. 
  4. ^ Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2013, s. 115, ISBN 978-605-5708-85-6.
  5. ^ a b Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 82.
  6. ^ 2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 99 17 Nisan 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-9470-8-7
  7. ^ Taner Artvinli, Yusufeli Külliyâtı, İstanbul, 2013, 2 cilt, I. cilt, s. 306-307, ISBN 9786058624818.
  8. ^ Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 99. 2 Aralık 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-25-828-2
  9. ^ Taner Artvinli, Yusufeli Külliyâtı, İstanbul, 2013, 2 cilt, I. cilt, s. 306-307, ISBN 9786058624818.
  10. ^ 1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 170.
  11. ^ 1945 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1953, s. 161.
  12. ^ "Köylerimiz, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, Ankara, 1968, s. 649". 23 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2021. 
  13. ^ 1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 90.
  14. ^ "İşte Kapatılacak 559 Belde !". kamudan.com. 10 Ekim 2012. 27 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mayıs 2020. 
  15. ^ Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 99. 2 Aralık 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-25-828-2
  16. ^ Taner Artvinli, Yusufeli Külliyâtı, İstanbul, 2013, 2 cilt, I. cilt, s. 307, ISBN 9786058624818.
  17. ^ Ayşe Çelik Kan, "Eskiden Yeniye Geçiş Sürecinde Kent Kültürünün Değişimi (Yusufeli Örneği)", Asya Studies, Yıl: 8, Sayı: 30, Sayfa: 227-236, Kış 2024
  18. ^ Taner Artvinli, Yusufeli Külliyâtı, İstanbul, 2013, 2 cilt, I. cilt, s. 307, ISBN 9786058624818.
  19. ^ 2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 99. 17 Nisan 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-9470-8-7
  20. ^ 2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 71, 99. 17 Nisan 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-9470-8-7
  21. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p "Kılıçkaya Belediyesi". YerelNet.org.tr. 22 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Aralık 2018. 
  22. ^ "Sadiye Hanım". www.08haber.com. 08Haber.com sitesi, 5 Aralık 2012. 6 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Aralık 2017. 

Dış bağlantılar