| Kınalıçam | |
|---|---|
 Artvin'in Türkiye'deki konumu | |
  Kınalıçam Kınalıçam'ın Artvin'deki konumu | |
| Ülke |  Türkiye |
| İl | Artvin |
| İlçe | Yusufeli |
| Coğrafi bölge | Karadeniz Bölgesi |
| İdare | |
| • Yönetici | Muhtar İhtiyar heyeti |
| Rakım | 1276 m |
| Nüfus (2021) | |
| • Toplam | 449 |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| İl alan kodu | 0466 |
| İl plaka kodu | 08 |
| Posta kodu | 08820 |
Kınalıçam, Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Kınalıçam köyünün eski adı Asparaşeni'dir. Asparaşeni (ასპარაშენი), erkek adı Aspara'dan (ასპარა) türemiş olup "Aspara'nın köyü" anlamına gelir. Nitekim Aspara adı, 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterinde de geçer. Asparaşeni, Aspişeni (ასპიშენი) olarak da bilinir.
Asparaşeni, Orta Çağ'da Gürcistan'ın oluşturan bölgelerden biri olan Tao bölgesinde yer alır. Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köydeki kale ve kilse bu dönemdem kalmış olmalıdır. Kartlis Tshovreba adlı eski Gürcistan tarihinde köyden Asparaşeni olarak söz edilmiştir. Aşpişen veya Aşbişen adları Osmanlı döneminde ortaya çıkmış olmalıdır.
Asparaşeni veya Aspişeni, 1555 tarihli Osmanlı tahrir defterine göre, Erzurum Eyaleti'nin Tortum sancağına bağlı İşhan nahiyesinin köylerinden biriydi. Köyün nüfusu 40 haneden oluşuyordu. Daha sonra köy Ardanuç livasına bağlandı. Nitekim 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adı Osmanlı mufassal defterindeki kayda göre, bu livanın İşhan nahiyesine bağlıydı. Nüfusu, tamamı Hristiyan olan 30 haneden oluşuyordu. Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 tarihli nüfus sayımında "Aşbuz" adıyla Kiskim sancağının bir köyüydü. Bu defterde 13 hanede 30 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplan nüfusunun yaklaşık 60 kişiden oluştuğu söylenebilir.
Asparaşeni köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Aşbişan (آشبیشان) adıyla Artvin vilayetine bağlı Yusufeli kazasının merkez nahiyesindeki köylerden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında "Aşbişen" olarak kaydedilmiş olan köy, Çoruh vilayetine bağlı Yusufeli kazasının merkez nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 235 kişiden oluşuyordu. Asparaşen veya Aşbişen "yabancı kökten geldiği" gerekçesiyle 1959 yılında Kınalıçam olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Kınalıçam köyünün nüfusu 422 kişiden oluşuyordu ve bu nüfus içinde sadece 101 kişi okuma yazma biliyordu.
Asparaşeni'de iki tarihsel yapının varlığı bilinmektedir. Bunlardan biri, tek nefli bir köy kilisesi olan Asparaşeni Kilisesi'dir. Aşmaşeni Kilisesi olarak da bilinen yapı, Yusufeli'den Tortum'a giden yolun 50 metre sağında bulunuyordu. Kesme taştan inşa edilen ve 1970'lerde insan eliyle yıkılan kilisenin temeli bugün bir evin avlusunda bulunmaktadır. Kilisenin taşları söz konusu evin inşasında kullanılmıştır. Kiliseden geriye harçlı duvar ve seramik parçaları kalmıştır. Aşmaşeni Kalesi olarak da bilinen Asparaşeni Kalesi ise, köyün kuzey kesiminde, Yusufeli-Tortum yolu kıyısında, kayalık bir tepede yer alır. Kale bu noktadan İşhani Kalesi'ni görmektedir.
Coğrafya
Köy; Artvin il merkezine 103 km, Yusufeli ilçe merkezine 23 km uzaklıktadır.
Nüfus
| Yıllara göre köy nüfus verileri | |
|---|---|
| 2021 | 485 |
| 2020 | 449 |
| 2019 | 468 |
| 2018 | 452 |
| 2017 | 495 |
| 2016 | 508 |
| 2015 | 478 |
| 2014 | 520 |
| 2013 | 515 |
| 2012 | 501 |
| 2011 | 495 |
| 2010 | 488 |
| 2009 | 487 |
| 2008 | 527 |
| 2007 | 739 |
| 2000 | 694 |
| 1990 | 773 |
| 1985 | 650 |
Kaynakça
- ^ "Kinalicam, Turkey Page". Fallingrain.com. 30 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Şubat 2022.
- ^ a b c d e f g h i j k l m n o p "Artvin Yusufeli Kınalıçam Köy Nüfusu". Nufusune.com. 31 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Şubat 2022.
- ^ a b "5393 sayılı Belediye Kanunu" (PDF). mevzuat.gov.tr. 3 Temmuz 2005. s. 3. 1 Haziran 2024 tarihinde kaynağından (pdf) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2024. Madde 9- Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir.
- ^ Mirian Maharadze ve Zaza Şaşikadze, Yusufeli İlçesi (იუსუფელის რაიონი), Tiflis, 2022, s. 8, 299, 321. ISBN 978-9941-33-351-4
- ^ "Zura Batiaşvili, "Gürcü Krallığı ve Gürcü Sanatı"". 26 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2022.
- ^ Taner Artvinli, Yusufeli Külliyâtı, İstanbul, 2013, 2 cilt, I. cilt, s. 353, ISBN 9786058624818.
- ^ Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 70. 2 Aralık 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-25-828-2
- ^ Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 82.
- ^ 1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 170.
- ^ Köylerimiz, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, 1968, Ankara, s. 351.
- ^ 1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 89.
- ^ Kaynak hatası: Geçersiz
<ref>etiketi; "dspace.nplg.gov.ge" isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme) - ^ Tao-Klarceti - Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, 2018, Tiflis, s. 60, 241, ISBN 9789941478178.
- ^ a b c d "Kınalıçam Köyü". YerelNet.org.tr. 19 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2014.