Kutsal Kabir Kilisesi

Kutsal Kabir Kilisesi
	Kutsal Kabir Kilisesi (2010)
Temel bilgiler
Konum	Kudüs
Koordinatlar	31°46′42″K 35°13′47″D / 31.77833°K 35.22972°D / 31.77833; 35.22972
İnanç	Hristiyanlık

Kutsal Kabir Kilisesi, Ortodoks Kilisesi tarafından Yeniden Diriliş Kilisesi olarak adlandırılır, Kudüs'ün eski şehir duvarları içerisinde yer alan bir Hristiyan kilisesidir. Eski şehrin Hristiyan bölgesinden (Muristan) birkaç adım ötededir.

Dördüncü yüzyıla kadar uzanan geleneklere göre bu kilise, hem "Golgotha" (Yeni Ahitte geçen, İsa'nın çarmıha gerildiği tepe) tepesini hem de İsa'nın gömüldüğü ve dirildiğine inanılan boş mezar alanını içermektedir. Her iki konum da çoğu Hristiyan tarafından son derece kutsal kabul edilir.

Kilise ve içindeki "rotunda" (yuvarlak yapı), 4. yüzyılda Büyük Konstantin döneminde inşa edilmiş, ancak 1009 yılında Fatimi halifesi el-Hakim tarafından yıktırılmıştır. El-Hakim’in oğlu, İmparator IX. Konstantinos Monomachos'un kiliseyi yeniden inşa etmesine izin vermiş ve yapı 1048 yılında tamamlanmıştır. 1099 yılında Haçlılar tarafından ele geçirildikten sonra kilise çeşitli değişikliklere uğramış, bu da özgün mimarisinden önemli ölçüde uzaklaşmasına neden olmuştur. Osmanlı döneminde de çeşitli yenileme ve restorasyon çalışmaları gerçekleştirilmiştir. İsa'nın mezarı olarak kabul edilen alan, 19. yüzyılda inşa edilen ve "Aedicule" (Küçük Yapı/Tapınak) adı verilen bir türbe ile çevrilidir.

Kilise binasının içerisinde, İsa'nın çilesinin son bölümlerini temsil eden Via Dolorosa'nın (Çile Yolu) son dört istasyonu bulunmaktadır. Kilise, İsa'nın dirilişinin geleneksel yeri olarak 4. yüzyıldaki kuruluşundan bu yana önemli bir Hristiyan hac merkezidir; bu nedenle orijinal Yunanca adı "Diriliş Kilisesi" anlamına gelen Anastasis Kilisesi'dir.

Saha üzerinde, 1757 yılına dayanan ve dini topluluklar arasında bir uzlaşı olan "Status Quo" (Mevcut Durum) kuralları uygulanmaktadır. Kilisenin kontrolü, esasen 160 yılı aşkın süredir değişmeyen, bazıları ise çok daha eskiye dayanan karmaşık düzenlemelerle birkaç Hristiyan mezhebi ve laik kuruluş arasında paylaşılmaktadır. Kilisenin çeşitli bölümleri üzerinde mülkiyet hakkını paylaşan başlıca mezhepler; Katolik Kilisesi, Rum Ortodoks Kilisesi, Ermeni Apostolik Ortodoks Kilisesi, Süryani Kadim Ortodoks Kilisesi, İskenderiye Kıpti Kilisesi ve Etiyopya Ortodoks Tevhîdî Kilisesidir. Kutsal Mezar Kilisesi'nin hemen bitişiğinde ise bölgedeki Lüteriyen varlığını temsil eden Kurtarıcı Kilisesi (Church of the Redeemer) yer almaktadır.

Kutsal Kabir Kilisesi

Roma Tapınağına bağlantı

Kilisenin bulunduğu alan, Konstantin'in yapısı inşa edilmeden önce Hadrian tarafından yaptırılmış bir Jüpiter veya Venüs tapınağıydı. Hadrian, bu tapınağı kentin ana kuzey-güney yolu ile iki ana doğu-batı yolundan birinin kesişim noktasına, yani forumun hemen yanına (bugünkü Muristan bölgesi) yerleştirmişti. Forumun kendisi de Roma şehir geleneklerine uygun olarak, ana kuzey-güney yolu ile diğer ana doğu-batı yolunun (bugünkü El-Bazar/Davut Caddesi) kesiştiği yerde konumlanmıştı.

1970'lerdeki arkeolojik kazılardan, kilisenin inşaatının önceki tapınak alanının çoğunu kapladığı ve "Triportico" (üçlü sundurma) ile "Rotunda"nın (yuvarlak yapı) kabaca tapınak binasıyla örtüştüğü anlaşılmaktadır. Kazılarda bulunan bir Fransisken rahibi ve arkeolog olan Virgilio Canio Corbo, tapınağın batı istinat duvarının varsayılan mezarın doğu tarafına çok yakın geçtiğini tahmin etmiştir; ona göre duvar daha batıda olsaydı, mezar ya duvarın ağırlığı altında ezilecek ya da duvarın temelleri atılırken yok edilecekti.

Diğer arkeologlar Corbo'nun bu rekonstrüksiyonlarını eleştirmiştir. Kudüs'ün eski şehir arkeoloğu Dan Bahat, Corbo'nun tasarımına uyan bilinen bir Afrodit (Venüs) tapınağı olmadığını ve tapınağın, Kutsal Mezar'ın (Aedicule) bulunduğu yerdeki herhangi bir yapıyı içermeyecek kadar yüksek bir platform üzerinde olduğuna dair arkeolojik bir kanıt bulunmadığını belirterek, bu görüşü yetersiz bulmaktadır. Bahat, birçok Afrodit tapınağının zaten yuvarlak (rotunda benzeri) bir tasarıma sahip olduğuna dikkat çekmekte ve günümüzdeki rotunda yapısının, alandaki önceki tapınağın rotunda yapısına dayanmadığını varsaymak için hiçbir arkeolojik neden olmadığını savunmaktadır.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

^ McMahon, Arthur .L. "Holy Sepulchre". 15 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Şubat 2009.
^ "Church of the Holy Sepulchre, Jerusalem". 3 Eylül 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Eylül 2010.
^ Gates, Charles (2011). Ancient cities: the archaeology of urban life in the ancient Near East and Egypt, Greece and Rome (2. bas.). Londra: Routledge. s. 424. ISBN 978-0-203-83057-4.
^ Murphy-O'Connor, Jerome (1998). The Holy Land. Oxford University Press. ss. 56, 59. ISBN 978-0-1915-2867-5.
^ United Nations Conciliation Commission (1949). United Nations Conciliation Commission for Palestine Working Paper on the Holy Places. 8 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2017.
^ Cust, L. G. A. (1929). wikisource:The Status Quo in the Holy Places. H.M.S.O. for the High Commissioner of the Government of Palestine.
^ "Church of the Holy Sepulchre - Madain Project (en)". madainproject.com. 2 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Nisan 2026.
^ "Church of the Holy Sepulcher". Jerusalem 101. Generation Word. 17 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mayıs 2018.
^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; "Corbo" isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme)
^ Bahat, Dan (May–June 1986). "Does the Holy Sepulchre Church Mark the Burial of Jesus?". Biblical Archaeology Review. 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi19 Eylül 2014. (abonelik gereklidir)

Dış bağlantılar

Kutsal Kabir Kilisesi Sanal Olarak Gez (360TR Sanal Gezi Sitesi) 12 Kasım 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Özel Olarak Hazırlanan Sanal Gezi İçin Tıklayınız 12 Kasım 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

[1] McMahon, Arthur .L. "Holy Sepulchre". 15 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Şubat 2009.

[2] "Church of the Holy Sepulchre, Jerusalem". 3 Eylül 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Eylül 2010.

[:02-3] Gates, Charles (2011). Ancient cities: the archaeology of urban life in the ancient Near East and Egypt, Greece and Rome (2. bas.). Londra: Routledge. s. 424. ISBN 978-0-203-83057-4.

[Murphy56-4] Murphy-O'Connor, Jerome (1998). The Holy Land. Oxford University Press. ss. 56, 59. ISBN 978-0-1915-2867-5.

[5] United Nations Conciliation Commission (1949). United Nations Conciliation Commission for Palestine Working Paper on the Holy Places. 8 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2017.

[6] Cust, L. G. A. (1929). wikisource:The Status Quo in the Holy Places. H.M.S.O. for the High Commissioner of the Government of Palestine.

[7] "Church of the Holy Sepulchre - Madain Project (en)". madainproject.com. 2 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Nisan 2026.

[8] "Church of the Holy Sepulcher". Jerusalem 101. Generation Word. 17 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mayıs 2018.

[Corbo-9] Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; "Corbo" isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme)

[BahatBAR-10] Bahat, Dan (May–June 1986). "Does the Holy Sepulchre Church Mark the Burial of Jesus?". Biblical Archaeology Review. 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi19 Eylül 2014. (abonelik gereklidir)