Lejyon I Parthica ("1. Parthia Lejyonu"), İmparator Septimius Severus (h. 193-211) tarafından, Part İmparatorluğu'na karşı düzenleyeceği seferde savaşmak üzere MS 197 yılında kurulan Roma İmparatorluk ordusu lejyonudur. Batı Asya ve Mezopotamya'nın kaderini tayin eden askeri harekatlarda kritik roller üstlenen bu lejyonun Orta Doğu'daki varlığı, MS 5. yüzyılın başlarına kadar uzanan yazılı kayıtlarda ve epigrafik buluntularda düzenli olarak belgelenmiştir.
Lejyon I, II ve III Parthica, İmparator Septimius Severus tarafından Part İmparatorluğu üzerine düzenleyeceği sefer için silah altına alınmış askeri birliklerdir. Severus'un Mezopotamya topraklarını ele geçirmesiyle başarıya ulaşan bu harekatın ardından, bölgedeki olası isyanların önüne geçmek ve doğu eyaletlerini Part akınlarına karşı güvence altına almak amacıyla I ve III Parthica lejyonları bölgede bırakılarak Singara (bugünkü Sincar, Irak) ordugahında kalıcı olarak konuşlandırılmıştır. II Parthica ise Roma yakınlarındaki Alban Dağı'na (Mons Albanus) kaydırılarak imparatorluğun stratejik ihtiyat gücü olarak konumlandırılmıştır.
Lejyon I Parthica'nın üçüncü yüzyıl boyunca gerçekleştirilen pek çok askeri sefere aktif olarak katıldığı düşünülmektedir. Bu harekatlar arasında, Septimius Severus'un oğlu İmparator Caracalla'nın komuta ettiği Doğu seferi ile İmparator Alexander Severus döneminde Sasani İmparatorluğu'na karşı yürütülen büyük çaplı savaşlar öne çıkmaktadır.
Lejyon I Parthica’ya bağlı lejyonerler, düzenli olarak Likya (Lycia) ve Sirenayka (Cyrenaica) gibi imparatorluğun diğer eyaletlerine de görevlendiriliyordu.
Takvimler MS 360 yılını gösterdiğinde, lejyon kendi ana karargahını Sasanilerin gerçekleştirdiği yoğun taarruza karşı savunmaya çalışsa da bu üssü korumayı başaramadı. Yaşanan bu yenilginin ardından birlik, bugün Türkiye sınırları içinde yer alan Nusaybin (Nisibis) kentine kaydırıldı. Lejyon, İmparator Jovianus’un MS 363 yılında kenti barış antlaşması yoluyla Sasani Perslerine teslim etmesine kadar bu stratejik sınır merkezinde konuşlu kaldı. Kentin el değiştirmesi üzerine Konstantina (bugünkü Viranşehir yakınları) yerleşimine nakledilen askeri birliğin adına, tarihi kayıtlarda son olarak MS 5. yüzyılda rastlanmaktadır.
Askeri disiplini ve gücü simgeleyen lejyonun resmi amblemi ise bir kentaur (centaur / yarı insan, yarı at biçimli mitolojik yaratık) idi.
Alıntılar
- ^ Sage, 2020, s. 81.
- ^ "Legio I Parthica - Livius". www.livius.org. 9 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2024.
- ^ "Legio I Parthica - Livius". www.livius.org. 9 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2024.
Kaynaklar
- Sage, Michael. Septimius Severus ve Roma Ordusu . Yorkshire, Philadelphia: Pen & Sword Military, 2020. ISBN 978-1-3990-0323-0 .
Ayrıca bakınız
Harici bağlantılar
- livius.org'un Legio I Parthica hakkındaki hesabı, Arşiv tarihi 24 Kasım 2014
