Malik bin Nebi
Malik bin Nebi, 1965
Tam adıMalik bin Nebi
Doğumu28 Ocak 1905(1905-01-28)
Konstantin, Cezayir
Ölümü31 Ekim 1973 (68 yaşında)
MilliyetiCezayirli
Alma materESME Sudria
Çağı20. yüzyıl
İlgi alanlarıMedeniyet, kültür, sömürgecilik, toplumsal değişim
Önemli eserlerLe phénomène coranique
Les conditions de la renaissance
Vocation de l’Islam
Önemli fikirleriSömürülebilirlik
Etkiledikleri

Malik bin Nebi (Arapça: مالك بن نبي; 28 Ocak 1905, Konstantin – 31 Ekim 1973), Cezayirli düşünür, yazar ve mühendistir. Çalışmalarında özellikle medeniyet, kültür, sömürgecilik ve İslam dünyasının toplumsal meseleleri üzerinde durdu.

Hayatı

1905'te Konstantin'de doğdu. İlk ve orta öğrenimini Tebessa ve Konstantin'de tamamladı. 1930'da yüksek öğrenim görmek amacıyla Fransa'ya gitti. Doğu Araştırmaları Enstitüsü'nde öğrenim görme girişiminin sonuçsuz kalmasının ardından elektrik mühendisliği eğitimi aldı ve 1935'te mezun oldu. Fransa'da bulunduğu yıllarda felsefe, sosyoloji ve tarih alanlarıyla ilgilendi; aynı zamanda Kuzey Afrikalı Müslüman gençlere yönelik kültürel faaliyetlerde bulundu.

Malik bin Nebi'nin Cezayir'deki mezarı

Fransız sömürgeciliğine karşı görüşleri nedeniyle çeşitli güçlüklerle karşılaşan Bin Nebi, II. Dünya Savaşı yıllarında iki kez hapsedildi. 1956'da Fransa'dan ayrıldı; hac ziyaretinin ardından Kahire'ye yerleşti. Burada eserlerini kaleme almaya ve İslam dünyasının meseleleri üzerine konferanslar vermeye devam etti. Cezayir'in bağımsızlığını kazanmasının ardından 1963'te ülkesine döndü ve Cezayir Üniversitesi ile yüksek öğretim alanında çeşitli görevlerde bulundu. 1967'de resmî görevlerinden ayrılarak çalışmalarını sürdürdü ve 31 Ekim 1973'te öldü.

Düşünceleri

Malik Bin Nebi'nin düşüncesinin merkezinde medeniyet meselesi yer aldı. İslam dünyasının içinde bulunduğu sorunları yalnızca siyasî veya ekonomik nedenlerle değil, kültür ve toplum yapısıyla ilişkili bir medeniyet sorunu olarak değerlendirdi. Batı medeniyetinden yararlanmanın gerekli olabileceğini, ancak bunun toplumların kendi kültürel kimliklerini kaybetmeden gerçekleşmesi gerektiğini savundu.

Sömürgeciliği yalnızca dışarıdan uygulanan bir hâkimiyet biçimi olarak ele almadı; toplumların sömürgeciliğe elverişli hâle gelmesini de sorunun bir parçası olarak değerlendirdi. Bu yaklaşımını daha sonra kendisiyle özdeşleşen “sömürülebilirlik” kavramıyla ifade etti. Medeniyetin yeniden kurulabilmesi için İslam dünyasında fikir üretiminin canlandırılmasına, kültürel özgüvenin korunmasına ve toplumsal dönüşüme önem verdi.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

Notlar

  1. ^ Malik bin Nebi'nin doğum tarihi kaynaklarda farklı verilmektedir. TDV İslâm Ansiklopedisi 28 Ocak 1905 tarihini verirken, Al Jazeera Ansiklopedisi 1 Ocak 1905 tarihini vermektedir.

Kaynakça

  1. ^ a b c d e f Murâd, Saîd (2003). "Mâlik b. Nebî". TDV İslâm Ansiklopedisi. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi. 1 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Eylül 2026. 
  2. ^ "مالك بن نبي". Al Jazeera Encyclopedia (Arapça). 24 Eylül 2014. 10 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Eylül 2026. 
  3. ^ a b c d İğdi, Ahmet. "Malik bin Nebi". İslam Düşünce Atlası. 7 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Eylül 2026. 
  4. ^ Yıldırım, Tamer (1 Haziran 2011). "Malik Bin Nebi'de Sömürülebilirlik Olgusu". Milel ve Nihal Dergisi. 8 (2). Milel ve Nihal: Eğitim, Kültür ve Düşünce Platformu Derneği. ss. 33-52. 8 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi7 Eylül 2026. 

Dış bağlantılar