Mutki (aşiret)

Motikan Aşireti ya da Mutki Aşireti, Güney Doğu Anadolu Bölgesi'nde bulunan bir aşirettir.

Şerefname'ye göre Motikan aşireti Bitlis'in yerli halkından olup yörede etkin olan Balkaya köyünün kolarından biridir. Bu gün itibarıyla Motikan ya da Modi ismi Bitlis'ten Urfa'ya kadar geniş bir coğrafyada geçen bir aşiret ismi. Yörede Kurmanci konuşan aşiretlere verilen bir isimdir.

Mutki Aşireti, Millî Mücadele döneminde Osmanlı sınırları içinde kalma mücadelesinde önemli bir rol oynamıştır. Mondros Mütarekesi'nden sonra Doğu Anadolu'da Ermenistan devletinin kurulma tehlikesine karşı Mustafa Kemal Paşa, bölgedeki aşiret liderleriyle temas kurarak destek aramıştır. Bu kapsamda, Bitlis-Diyarbakır hattında Ruslara karşı savaşırken tanıdığı Mutki Milis Kuvvetleri lideri Hacı Musa Bey ile bağlantıya geçmiştir. Mustafa Kemal Paşa'nın çağrısına olumlu yanıt veren Hacı Musa Bey, Erzurum Kongresi Heyet-i Temsiliyesi'ne üye olarak seçilmiş, ardından Sivas Kongresi'ndeki genişletilmiş Heyet-i Temsiliye'de de görev almıştır. Mutki Aşireti, bölgedeki Osmanlı otoritesinin korunması için mücadele etmiş ve Mustafa Kemal Paşa'nın önderliğinde Millî Mücadele'ye İslamî bir perpspektifle aktif destek vermiştir.Türk Kurtuluş Savaşı sonrası Türklerle anlaşamayan Mutkili Kürtler ve Hacı Musa Bey Şeyh Sait Kalkışmasını desteklemiş ve ayrıca Lübnan'daki Xoybûn Cemiyetinin kuruluşunda rol oynamış ve Ağrı Kürt Cumhuriyeti'nin lideri seçilmişsede bölgeye giderken yolda vefat etmiştir.Motikan ismi, Kürtçedeki "Moti/Modi" aşiret ismine gelen ve aidiyet bildiren "-an" çoğul ekiyle türetilmiş saf bir Kürtçe aşiret adıdır.