Makale serilerinden
Ateizm
  • Kavramlar
  • Tarih
Türleri
Ateizmin argümanları
Kişiler
İlişkili duruşlar
Agnostizm
Dinsizlik
Doğalcılık

Nihai Boeing 747 gambiti, Tanrı'nın varlığına yönelik tasarım argümanının modern versiyonlarına karşı üretilmiş bir karşı argümandır. Richard Dawkins tarafından 2006 basımı Tanrı Yanılgısı kitabının 4. bölümü olan "Neden neredeyse kesin olarak Tanrı yoktur" kısmında ortaya atılmıştır.

Gambitin açıklanması

Bu argüman, abiyogenez ve evrimin son derece olasılık dışı olduğunu ve karmaşık yapıların bir yaratıcının varlığıyla daha iyi açıklanabileceğini iddia eden "bir hurdalıktan geçen kasırganın tesadüfen bir Boeing 747 monte etmesi" analojisi üzerinden kurgulanmıştır (Bu benzetme ilk olarak yaratılışçılığı değil, panspermiayı savunmak amacıyla astrofizikçi Fred Hoyle tarafından kullanılmıştır).

Dawkins'e göre teistlerin kullandığı bu mantık kendi kendini çürütmektedir. Tasarım hipotezi, istatistiksel imkânsızlıkları açıklamak amacıyla yola çıkmasına rağmen, anında "tasarımcıyı kimin tasarladığı" sorusunu doğurur. Eğer Dünya'daki yüksek düzeyde karmaşık yaşamın varlığı, hurdalıktaki olasılık dışı bir Boeing 747'ye eşdeğer görülüyorsa; evrendeki her parçacığı izleyip kontrol eden, tüm düşünce ve duaları dinleyebilen bir tanrının varlığı çok daha karmaşıktır. Dolayısıyla böyle bir tanrı, kendi varlığını açıklamak için asıl imkânsız duruma ihtiyaç duyan "nihai Boeing 747"nin ta kendisidir. Karmaşık bir durumu ondan çok daha karmaşık ve olasılık dışı bir tasarımcıyla açıklamaya çalışmak bir çözüm değildir.

Dawkins argümanının merkezini Ockham'ın usturası prensibine ve filozof Daniel Dennett'ın kavramlarına dayandırır:

  • Vinçler ve Gök Kancaları: İstatistiksel imkânsızlıkları açıklamak için basitten başlayıp karmaşıklığa doğru kademeli ve makul bir şekilde inşa eden bir "vince" (crane) ihtiyaç vardır; temelsiz ve daha da mantıksız bir "gök kancasına" (skyhook) değil.
  • Doğal seçilim yoluyla evrim, şu ana kadar keşfedilmiş en güçlü ve basit "vinç"tir. Canlıların sahip olduğu o devasa karmaşıklığın, basit başlangıçlardan yavaş ve kademeli adımlarla nasıl evrimleştiğini açıklar.
  • Doğaüstü bir yaratılış hipotezi ise "kendi kendini çürüten bir gök kancası"dır. Bir tanrının var olma teorisi devasa bir açıklamaya muhtaçtır. Doğal seçilim çok daha az varsayımsal süreç gerektirdiği için mantıksal olarak çok daha basit ve tercih edilebilir bir açıklamadır.

Kaynakça

  1. ^ Dawkins, Richard (2007). The God Delusion. Londra: Black Swan. ISBN 978-0-552-77429-1.
  2. ^ Dawkins 2007, s. 113.
  3. ^ Dawkins 2007, ss. 157–158.
  4. ^ Dawkins 2007, ss. 147–149.

Bibliyografya

Tanrı'nın varlığı
Din metateorileriDini dilKötülük problemiDin filozofları
İlgili maddeler
  • Kategori