Panchayati raj (kelime anlamıyla “beş yetkiliden oluşan konsey”), kentsel ve banliyö belediyelerinin aksine, Hindistan’ın kırsal kesimindeki köylerin yerel özyönetim sistemidir.
Bu sistem, köylerin özyönetimini sağlayan Panchayati Raj Kurumları’ndan (PRI’ler) oluşmaktadır. Bu kurumların görevleri arasında “ekonomik kalkınma, sosyal adaletin güçlendirilmesi ve Hindistan Anayasası’nın On Birinci Ek’inde listelenen 29 konu da dahil olmak üzere Merkezi ve Eyalet Hükümeti programlarının uygulanması” yer almaktadır.
Hindistan Anayasası’nın IX. Bölümü, Panchayat’larla ilgili olan bölümdür. Bu bölümde, nüfusu iki milyondan fazla olan eyaletlerde veya Birlik Bölgelerinde üç kademeli Yerel Yönetim Kurumları (PRI) bulunacağı belirtilmektedir:
- köy düzeyindeki gram panchayat
- İlçe düzeyindeki panchayat samiti (blok samiti, mandal parishad) ve
- İlçe düzeyindeki zilla panchayat (ilçe meclisi).
Nüfusu iki milyondan az olan eyaletlerde veya Birlik Bölgelerinde, sadece iki kademeli PRI yapısı bulunmaktadır. Gram Panchayat, Gram Panchayat bölgesinde yaşayan tüm kayıtlı seçmenlerden oluşur ve köy sakinlerinin yerel yönetime doğrudan katıldıkları yapıdır. Her düzeydeki Panchayat üyelerinin seçimi beş yılda bir yapılır. Federal yasaya göre, Panchayatlar genel nüfustaki oranla aynı oranda Kayıtlı Kastlar (SC) ve Kayıtlı Kabileler (ST) mensuplarını içermelidir ve tüm koltukların ve başkanlık görevlerinin en az üçte biri kadınlara ayrılmalıdır. Bazı eyaletler, kadınlar için gerekli asgari oranı yarıya çıkarmıştır.
Jawaharlal Nehru, 2 Ekim 1959 tarihinde Nagaur’da Panchayat’ın açılışını yaptı. Bu tarih, Mahatma Gandi’nin doğum günü vesilesiyle seçildi. Gandi, Panchayati Raj yoluyla Gram Swaraj’ı gerçekleştirmeyi amaçlıyordu. Sistem, 1992 yılında 73. anayasa değişikliği ile revize edildi.
Hindistan'da, Panchayati Raj sistemi günümüzde gram panchayatların yerel yönetimin temel birimleri olduğu bir yönetim sistemi olarak işlev görmektedir. Şu anda Panchayati Raj sistemi, Nagaland, Meghalaya ve Mizoram hariç tüm eyaletlerde ve Delhi hariç tüm Birlik Bölgelerinde mevcuttur.
Kaynakça
- ^ "Panchayati Raj Institutions in India". India.gov.in. 15 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2026.
- ^ a b c d "Basic Statistics of Panchayati Raj Institutions" (PDF). Ministry of Panchayati Raj. 2019. 7 Nisan 2024 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ekim 2020.
- ^ Renukadevi Nagshetty (2015). "IV. Structure and Organisational Aspects of Panchayati Raj Institutions in Karnataka and Gulbarga District". Problems and Challenges in the Working of Panchayat Raj Institutions in India. A Case Study of Gulbarga Zilla Panchayat (PhD). s. 93. hdl:10603/36516. 13 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 28 Ekim 2020.
- ^ "Record of Proceedings. Writ Petition (Civil) No. 671/2015" (PDF). Website "India Environment Portal" by the Centre for Science and Environment. Supreme Court of India. 2015. s. 3. 28 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 28 Ekim 2020.
- ^ Sharma, Shakuntla (1994). Grass Root Politics and Panchayati Raj. Deep & Deep Publications. s. 131.
- ^ Singh, Surat (2004). Decentralised Governance in India: Myth and Reality. Deep & Deep Publications. s. 74. ISBN 978-81-7629-577-2.
- ^ "Structure of Rural Local Government of India". 3 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2022.
- ^ Singh, Vijandra (2003). "Chapter 5: Panchayate Raj and Gandhi". Panchayati Raj and Village Development: Volume 3, Perspectives on Panchayati Raj Administration. Studies in public administration. New Delhi: Sarup & Sons. ss. 84-90. ISBN 978-81-7625-392-5.
- ^ "Living in the villages | D+C - Development + Cooperation". 12 Şubat 2013. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2026.
- ^ Today, Telangana (22 Şubat 2024). "Opinion: Make Panchayats more effective". Telangana Today (İngilizce). 26 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Haziran 2024.