| Piero Portaluppi | |
|---|---|
| Doğum | 19 Mart 1888 Milano |
| Ölüm | 06 Temmuz 1967 (79 yaşında) Milano |
| Mezar yeri | Cimitero Monumentale di Milano |
| Alma mater | |
| Meslek | Mimar, Şehir plancısı, cartoonist, görsel sanatlar sanatçısı |
| İşveren | |
| Eserler | 1928 Milan Uluslararası Fuarı, 1929 Barselona Uluslararası Fuarı, Arengario, Casa Atellani, Milano Kent Planetaryumu, Pinacoteca di Brera (Milano), Santa Maria delle Grazie, Villa Necchi Campiglio |
| Siyasi parti | Ulusal Faşist Parti |
| Ödüller | |
| Resmî site | http://www.portaluppi.org |
Piero Portaluppi (19 Mart 1888 - 6 Temmuz 1967), İtalyan bir mimardı. Milano'da 100'den fazla yapı tasarlamıştır.

Hayatı
Pietro (bilinen adıyla Piero) Portaluppi, Milano'da doğdu. Mühendis Oreste Portaluppi ile eşi Luisa Gadda'nın oğluydu.
1905'te Istituto Tecnico Carlo Cattaneo'dan mezun oldu ve Politecnico'ya kaydoldu. Burada Enrico Agostino Griffini ve Carlo Calzecchi ile çalıştı. Bu dönemde aynı zamanda Il Babau, A quel paese ve Guerin Meschino adlı hiciv gazetelerinde karikatürist olarak görev aldı.
Eylül 1910'da mimar olarak mezun oldu ve Milano Mühendisler ve Mimarlar Koleji'nin Altın Madalyası'nı kazandı. Conti Elektrik Şirketi için çoğu Formazza'da bulunan hidroelektrik santralleri üzerinde çalıştı. Bunların en ünlüleri Verampio (1912-1917), Valdo (1920-1923), Crevoladossola (1923-1924) ve Cadarese (1925-1929) santralleridir. Azienda Elettrica Municipale di Milano için Grosio santralini tasarladı (1918-1920).
Birinci Dünya Savaşı sırasında Portaluppi, Veneto ve Friuli bölgelerinde ordu için çalıştı. Savaştan sonra mesleki faaliyetine yeniden başladı; Pinacoteca di Brera, Villa Fossati ve Ettore Conti'nin Corso Magenta'daki evi Casa degli Atellani'yi yeniden inşa etti. Conti, Portaluppi'yi Milano'nun yüksek sosyetesine tanıttı ve böylece Borletti, Fossati, Venti ve Crespi aileleri, Angelo Campiglio ve Mino Brughera gibi kentin en önemli aileleri onun müşterileri arasına girdi. 1920'de Portaluppi, mimarlığının simgesel örnekleri olarak görülen Allabanuel bölgesi için S.K.N.E. gökdeleni ve ütopyacı bir kent olan Hellytown projelerini tasarladı.
Bu dönemdeki diğer projeleri arasında Palazzo della Banca Commerciale Italiana (1928-1932), Hoepli Planetaryumu (1929-1930), Buonarroti-Carpaccio-Giotto ailesi için konut yapıları (1926-1930), Corso Venezia'daki Casa Crespi (1927-1930) ve Corso Giacomo Matteotti'deki Palazzo Crespi (1928-1932) yer alır. Ayrıca 1929'da Barselona'daki Evrensel Sergi için İtalyan pavyonunu tasarladı.
En önemli eserleri arasında Piazza Diaz'daki Palazzo INA (1932-1937), via Mozart'taki Villa Necchi Campiglio (1932-1935), Casa Corbellini-Wassermann (1934-1936), via Torino'daki Palazzo Ras (1935-1938) ve Milano'daki via Tiziano üzerinde yer alan Case Brughera (1936-1938) sayılabilir. 1934-1938 yılları arasında Santa Maria delle Grazie Kilisesi'nin tarihî restorasyonu üzerinde çalıştı ve savaştan sonra da bu çalışmayı sürdürdü.
İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra giderek daha fazla öğretim faaliyetlerine ve meslek örgütlerine yöneldi. Tasarım yapmaya devam etti ve daha sonraki bazı mimari projelerde Gio Ponti ile iş birliği yaptı (1956-1962). Portaluppi, "savaş sonrasında [Faşist] rejimle mesleki ilişkisi nedeniyle gölgede kalmış ve göreli olarak unutulmuştu". Ancak 2009'da Villa Necchi Campiglio'nun Luca Guadagnino'nun Benim Adım Aşk filminde başlıca çekim mekânı olarak kullanılmasıyla yeniden dikkat çekti. Villa ayrıca Ridley Scott'ın 2021 tarihli Gucci Ailesi filminde de belirgin biçimde yer aldı.





Kişisel yaşamı ve ölümü
Temmuz 1913'te Portaluppi, Lia Baglia ile evlendi. Çiftin Luisa ve aile içinde Tuccio olarak bilinen Oreste adında iki çocuğu oldu. Oğlu Tuccio, İkinci Dünya Savaşı'nda hayatını kaybetti. 6 Temmuz 1967'de Piero Portaluppi, Milano'daki Corso Magenta'daki evinde öldü.
Başlıca Başarıları ve Projeleri
1950'den itibaren Piero Portaluppi, ölümüne kadar Gualtiero Galmanini ile iş birliği yaptı ve İtalyan rasyonalizminin kilit figürlerinden biri olarak konumunu güçlendirdi. Galmanini'nin projelerine katılmış olsa da, resmî belgeleri her zaman imzalamadı; ayrıca Milano'daki tapu sicilinde çıkan bir yangında birçok malzeme kayboldu. Son yıllarında Portaluppi, projelerini giderek daha fazla Galmanini'ye devretmeye başladı.

Önemli Eserleri
- Milano Politeknik Üniversitesi'nin genişletilmesi ve Milano Mimarlık ve Tasarım Üniversitesi'nin inşası (1956), Gualtiero Galmanini, Gio Ponti ve Giordano Forti ile birlikte
- Leonardo da Vinci'nin Casa Atellani'si, Corso Magenta, Milano (1919-21, 1943, 1946-52), Gualtiero Galmanini ile birlikte
- Pinacoteca di Brera'nın restorasyonu ve yeniden inşası (1919-50), Gualtiero Galmanini ile birlikte
- Milano Katedrali'nin ön avlusu (1926-29, 1964), Gualtiero Galmanini ve Giannino Castiglioni ile birlikte
- Villa Plinii (Como), Lierna, Como Gölü (1953-1956), Gualtiero Galmanini ile birlikte
- Banca Commerciale Italiana Palazzo'su (1955), Gualtiero Galmanini ile birlikte
- Viale Coni Zugna ve via Foppa'daki Casa Bassanini (1928-29, 1930-34), Gualtiero Galmanini ile birlikte
- Corso Venezia'daki Hoepli Planetaryumu, Milano (1929-30)
- Milano'daki Casa degli Omenoni'nin restorasyonu (1929)
- Leonardo da Vinci'nin Son Akşam Yemeği (1929-31, 1934-38) dahil olmak üzere Santa Maria delle Grazie Kilisesi'nin restorasyonu
Binalar ve Villalar
- V. Milan Trienali'nde Eşlerin Cumartesisi Evi (1932-33, yıkıldı), BBPR, Lucio Fontana, Umberto Sabbioni, Luigi Santarella, Pietro Chiesa ile birlikte
- Villa Necchi Campiglio, via Mozart, Milano (1932-35)
- Palazzo Galmanini Portaluppi (1953-1956), viale Beatrice d'Este 23, Milano, Gualtiero Galmanini ile birlikte
- Merate'deki Villa Crespi "Il Biffo" (1935-38)
- Palazzo dell'Arengario (1937-56), Enrico Agostino Griffini, Pier Giulio Magistretti, Giovanni Muzio, Gualtiero Galmanini ile birlikte
- Via de Amicis 25'teki Palazzo, Milano (1944-45, Impresa Bassanini), Gualtiero Galmanini ile birlikte
Restorasyonlar ve Müzeler
- Milano Anıt Mezarlığı, Girola Mozolesi (1941), Giannino Castiglioni'nin heykelleri
- San Vittore Manastırı'nın Leonardo da Vinci Bilim ve Teknoloji Müzesi'ne dönüştürülmesi (1947-53), Gualtiero Galmanini ile birlikte
- Şu anda Milano Üniversitesi'nin merkezi olan Ospedale Maggiore'nin restorasyonu (1949-70), Gualtiero Galmanini ile birlikte
Diğer Eserler
- Milano viale Sarca'daki "La Bicocca" olarak bilinen Arcimboldi Kalesi'nin restorasyonu (1952-54) Gualtiero Galmanini ile birlikte
- Maison de l'Italie, Paris, Cité Universitaire (1952-58)
- Villa Plinii (Como), Lierna, Como Gölü (1953-56), Gualtiero Galmanini ile birlikte
- Banco Ambrosiano'nun Piazza Ferrari 10, Milano'daki genel merkezi (1960-66), Gualtiero Galmanini ile birlikte
Yayınları (İtalyanca)
- Piero Portaluppi, Aedilitia I, Bestetti e Tumminelli, Milano-Roma 1924.
- Piero Portaluppi, Marco Semenza, Milano com'è ora Come sarà, Bestetti e Tumminelli, Milano-Roma 1927.
- Piero Portaluppi, Aedilitia II, Bestetti e Tumminelli, Milano-Roma 1930.
Kaynakça
- ^ Piero Portaluppi – itinerari – Ordine degli architetti, P.P.C della provincia di Milano 28 Ekim 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ a b c Hass, Nancy (16 Mayıs 2019). "A Villa Built During Milan's Fascist Period Finds a Second Life". T Magazine. 14 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mart 2024.
- ^ Luca Cottini (Sonbahar 2017). "Palazzeschi's "La passeggiata" and the Urban Miniatures of the Modern World". Italica. 94 (3): 504. 18 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi1 Haziran 2026.
- ^ a b "Portaluppi, Piero - Treccani". Treccani (İtalyanca). 29 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mart 2024.
- ^ Villa Necchi Campiglio, Milan by Piero Portaluppi | 5 Kasım 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Catesthill.com (28 January 2014). Retrieved on 3 July 2015.
- ^ Frearson, Amy (7 Haziran 2022). "The story of Villa Necchi Campiglio, featured in House of Gucci". ELLE Decoration (İngilizce). 24 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mart 2024.
- ^ "Piero Portaluppi's Rationalist Masterpiece Welcomes Massimo De Carlo in Milan". ELLE Decor (İtalyanca). 16 Mart 2019. 28 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mart 2024.
- ^ "Case Brughera". Fondazione Piero Portaluppi (İtalyanca). 17 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Nisan 2023.
- ^ Appert, Caroline (14 Kasım 2021). "Le iconiche ville italiane che fanno da sfondo al film House of Gucci". Architectural Digest Italia (İtalyanca). 21 Ekim 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Nisan 2023.
- ^ Maria Manuela Leoni; Fulvio Irace (2015). "Facoltà di architettura del Politecnico di Milano". lombardiabeniculturali.it (İtalyanca). 8 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Haziran 2026.
- ^ Roberto Arsuffi (18 Ocak 2022). "Milano - Città Studi – Edificio 11 Facoltà di Architettura: restaurato". blog.urbanfile.org (İtalyanca). 31 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Haziran 2026.
- ^ Carlo Pedretti (2000). Leonardo and Milan. Giunti. ss. 120-125.
- ^ Antonio Paolucci (1998). The Pinacoteca di Brera and its history. Skira. ss. 90-102.
- ^ "Duomo di Milano: restoration and history". 15 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mart 2025.
- ^ Guido Canella (2001). Milan: Architecture and Urbanism. Hoepli. ss. 200-210.
- ^ Paolo Portoghesi (1995). Residential Architecture in Milan. Electa. ss. 55-65.
- ^ "History of the Hoepli Planetarium in Milan". 3 Şubat 1999 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mart 2025.
- ^ Giuseppe Mazzotta (2010). Hidden Milan. Mondadori. ss. 144-150.
- ^ "Restoration of Leonardo da Vinci's Last Supper and Santa Maria delle Grazie". 5 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mart 2025.
- ^ Marco De Michelis (2005). The Milan Triennale: History and Architecture. Electa. ss. 230-245.
- ^ Giuseppe Dardanello (2015). Milan in Villas. Skira. ss. 110-120.
- ^ Gian Mario Andina (1998). The Villas of Brianza. Hoepli. ss. 90-98.
- ^ Luigi Moneta (1999). Architecture and Politics in 20th Century Italy. Laterza. ss. 170-185.
- ^ Federico Bucci (1995). Modern Architecture in Milan. Electa. ss. 210-220.
- ^ Giovanni Ricci (2010). Monumental Cemeteries of Italy. Skira. ss. 280-290.
- ^ Carlo Franci (1985). The Science Museum of Milan. Mondadori. ss. 150-160.
- ^ Francesco Repishti (2002). Ca' Granda: History and Architecture. Electa. ss. 220-235.
- ^ Massimo Polidoro (2007). Bicocca: History of a District. Hoepli. ss. 180-195.
- ^ Bruno Zevi (1995). University Architecture in Europe. Electa. ss. 90-105.
- ^ Giovanni Zucconi (2005). Historic Villas of Lake Como. Skira. ss. 60-75.
- ^ Guido Beltrami (1999). Banks and Architecture in Milan. Hoepli. ss. 200-215.
Dış bağlantılar
- Piero Portaluppi Vakfı Resmi Sitesi
- Catalogo della mostra Piero Portaluppi - Linea errante nell'architettura del Novecento
- Portaluppi, Piero maddesi (İtalyanca) Enciclopedia italiana
- L'Amatore, Portaluppi hakkında bir belgesel film (fragman, İtalyanca)
