Gürcüce: ახალციხის (რაბათის) ციხე | |
 | |
| Eski ad(lar) | Lomsia |
|---|---|
| Genel bilgiler | |
| Şehir | Ahaltsihe |
| Ülke | Gürcistan |
| Koordinatlar | 41°38′34″K 42°58′41″D / 41.64278°K 42.97806°D / 41.64278; 42.97806 |
| Mevcut kullanan | Guaram Mampali |
| Tamamlanma | 9. yüzyıl |
| Yenileme | 2012 |
| Yenileme maliyeti | 26 mln ₾ |
| Yükseklik | 1.000 m (3.281 ft) |
| Teknik ayrıntılar | |
| Zemin alanı | 70.000 m2 (750.000 ft2) |
Ahıska Kalesi veya Rabati Kalesi (Gürcüce: ახალციხის (რაბათის) ციხე) Gürcistan'ın Ahaltsihe şehrinde bulunan bir tahkimattır. Aslen 9. yüzyılda Lomsia Kalesi adıyla inşa edilen kale, Osmanlı döneminde büyük değişiklikler geçirmiştir. Yapının ayakta kalan kısımlarının çoğu 17 ve 18. yüzyıldan kalmadır.
İsim
Kalenin 9. yüzyıldaki orijinal adı Lomsia idi ve bu isim Gürcüce'den "Aslan" olarak çevrilebilir. Lomsia aynı zamanda Mesheti'deki bir tepenin de adıydı. 12. yüzyılın sonunda Lomsia, kelime anlamı "Yeni Kale" olan yeni adı Ahal-tsihe'yi aldı; Arapçaden gelen bir isim olan "Rabati" ise, kale anlamına gelir.
Rabati genellikle kalenin yanındaki ticaret mahallesi için kullanılırdı. Eskiden bu mahallede çoğunlukla Yahudi tüccarlar ve zanaatkarlar yaşardı; ancak özellikle restorasyondan sonra bu isim kalenin tamamı için kalıcı hale geldi. Akhaltsihe belediyesinin resmi web sitesinde ve kalenin resmi Facebook sayfasında "Ahaltsihe (Rabati) Kalesi" veya sadece "Ahaltsikhe Kalesi" ismi kullanılmıştır. Tarihi belgelerin büyük bir kısmında ise kale, Ahaltsikhe Kalesi olarak geçmektedir. In most of all historical documents castle is mentioned as Akhaltsikhe castle
Ahıskas ise, Osmanlı kayıtlarında "Ahasihe" (آخسخه) şeklinde geçen adının "Ahısha" ve "Ahıska" şeklinde okunmasına bağlı olarak ortaya çıkmıştır.
Tarihi
Kartlis Tshovreba'ya göre, şehir 9. yüzyılda Kral Tao'nun oğlu Guaram Mampal tarafından kurulmuştur. Şehir, 13. yüzyıldan 14. yüzyılın sonuna kadar Gürcü prensler ve Cakeli Hanedanı tarafından yönetilen Samtshe Atabeyliği'nin başkentiydi. 1393 yılında şehir Timur'un orduları tarafından saldırıya uğradı. Türk-Moğol işgallerine rağmen, kale ayakta kaldı ve gelişmeye devam etti. 1590 yılında imzalanan Ferhat Paşa Antlaşması'ndan sonra, Samtshe Atabeyliği'nin tamamı Osmanlı İmparatorluğu'nun eline geçti. Türkler, kaleye çoğunlukla savunma amaçlı özellikler ekledi. 1752 yılında Rabati'deki ilk cami inşa edildi.
Başkentli John, 18. yüzyılın sonlarında nüfusun büyük bir kısmının Müslümanlaştırılmasına rağmen, hala işleyen bir Ortodoks kilisesi olduğunu yazmıştır. Kartli Krallığı ve Rus İmparatorluğu arasındaki Georgiyevsk Antlaşması imzalandıktan sonra, "Ahıska'nın kaderi ne olacak?" sorusu gündeme geldi. Kaleyi fethetmek için 1810 yılında yapılan ilk deneme başarısız oldu. Prens Paskeviç, 18 yıl sonra gerçekleşen Ahıska Savaşı'nda kaleyi başarılı bir şekilde fethetti. 1829 yılında imzalanan Edirne Antlaşması'ndan sonra, Osmanlılar Ahıska bölgesinin bir kısmını verdi.
Kale ve bitişiğindeki binalar, bölgeye daha fazla turist çekmek için 2011 ve 2012 yıllarında yeniden inşa edildi ve yenilendi.
Panorama
Kaynakça
- ^ "ისტორიული და არქიტექტურულ–კულტურული ძეგლები". Akhaltsikhe Municipality. 23 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2017. (ka)
- ^ a b "რაბათის ციხე-სიმაგრე". იმოგზაურე საქართველოში. 12 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2017. (ka)
- ^ a b "ახალციხის რაბათი – ისტორიული არქიტექტურის მეტამორფოზა". Manana Suramelashvili. 17 Aralık 2012. 27 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2017. (ka)
- ^ უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი : [3 ტომად / შეადგინა ალექსანდრე ელერდაშვილმა. - I-ლი გამოც.. - [თბ.] : ფანტაზია, 2006]
- ^ "Что значит рабат". Поиск слов. 30 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2023.
- ^ ""რაბათი – ტოლერანტობის სიმბოლო"". რადიო თავისუფლება. 18 Kasım 2011. 3 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2023.
- ^ "Ისტორია". 21 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ MacLean, Fitzroy (1976). "To Caucasus, the End of All the Earth: An Illustrated Companion to the Caucasus and Transcaucasia". 22 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი : გამოკვლევა: წიგნი III), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1947-1958, 3 cilt, III. Cilt (1958), s. 44". 15 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Nisan 2024.