Şarlman sandukası (Almanca: Karlsschrein; İngilizce: Shrine of Charlemagne), Aachen Katedrali'nde bulunan ve Şarlman'ın naaşını muhafaza eden bir röliker sandukadır. II. Friedrich'in emriyle 1215 yılında Aachen'de tamamlanmıştır. Şarlman'ın naaşı 1165 yılına kadar katedralin Saray Şapeli'nde korunmuş, bu tarihte ise I. Friedrich tarafından katedralin zemininin altındaki bir lahde yerleştirilmiştir.
Tarihi
II. Friedrich, Şarlman'ın kemiklerinin sandukaya nakledilmesini ve sandukanın mühürlenmesini, Bouvines Muharebesi'nin birinci yıl dönümü olan 27 Temmuz 1215'te bizzat gerçekleştirmiştir.
Tanım
Şarlman sandukası, 12. yüzyılın sonlarında gelişen röliker sandukası geleneğine aittir. Transepti bulunmayan, nef planlı bir kilise biçiminde tasarlanmıştır. Meşe ağacından yapılan sanduka 2,04 m uzunluğunda, 0,57 m genişliğinde ve 0,94 m yüksekliğindedir. Yaldızlı gümüş, yaldızlı bakır, telkâri işçiliği, değerli taşlar ve mine bezemeleriyle süslenmiştir. Çift basamaklı kaidesi mine levhalar, kabartmalar, telkâri işçiliği ve bitkisel motifli dövme gümüşlerle bezenmiştir. Uzun yüzlerin her birinde, çift sütunların taşıdığı sekiz kemerli revak içerisinde tahtta oturan sekiz kral ve imparator tasvir edilmiştir.
Ön alınlıkta Şarlman tahtında oturur hâlde betimlenmiş, sağında Papa III. Leo, solunda ise Başpiskopos Turpin'e yer verilmiştir. Şarlman'ın üzerinde bulunan madalyon içinde yarım figür hâlinde İsa tasvir edilmiştir. Sandukanın bezeme programı büyük ölçüde geometrik ve bitkisel motiflerden oluşmaktadır. Arka alınlıkta Meryem, kucağındaki çocuk İsa ile birlikte tahtta oturur şekilde betimlenmiş ve iki yanında, Mikâil ve Cebrâil'e yer verilmiştir. Üst bölümde ise İnanç, Umut ve Sevgi erdemlerini simgeleyen üç yarım figür bulunmaktadır. Çatının iki yüzünde Şarlman'ın efsaneleştirilmiş yaşamını konu alan dört kabartma yer alır. Mahya ve alınlık bölümü ise beş kuleli yaldızlı bakır bir süslemeyle taçlandırılmıştır.
Sandukanın uzun yüzlerinin her birinde tahtta oturan sekiz hükümdar tasvir edilmiştir. Ön cepheden bakıldığında sağ tarafta sırasıyla II. Heinrich, III. Otto, I. Otto, II. Otto, III. Charles, VI. Heinrich ve II. Friedrich yer alır. Karşı tarafta ise III. Heinrich, V. Heinrich, IV. Heinrich, IV. Otto, I. Heinrich, I. Lothar ve I. Louis tasvir edilmiştir.
-
-
-
-
Soldan sağa: Papa III. Leo, Şarlman ve Başpiskopos Turpin -
-
Kaynakça
- ^ a b "Kunstreinemachen für die Pilgerscharen". kirchenzeitung-aachen.de (Almanca). Erişim tarihi: 25 Haziran 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
- ^ a b c d "Karlsschrein · Art and Architecture of the Middle Ages: Exploring a Connected World · Omeka S". artofthemiddleages.com. 19 Şubat 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2026.
- ^ Sulovsky, V. (2024). The Decorative Imagery of the Karlsschrein, Making the Holy Roman Empire Holy: Frederick Barbarossa, Saint Charlemagne and the Sacrum Imperium. Cambridge Studies in Medieval Life and Thought (4 bas.). Cambridge University Press. ss. 343-346.