Setra
TürOtobüs markası
SahibiDaimler Truck AG
Marka portföyü: Daimler Buses
KökeniUlm, Almanya
Çıkış1951
Satış alanıUluslararası
Önceki sahipleriKarl Kässbohrer Fahrzeugwerke (1951-1995)
Web sitesisetra-bus.com

Setra, Daimler Truck'ın Daimler Buses iş kolu bünyesinde yer alan Alman otobüs markasıdır. Daimler Buses farklı kullanım alanları için şehir içi, bölgesel, şehirlerarası ve seyahat otobüsleri geliştirir ve üretir. Setra ürün gamında, uzun yol ve tur taşımacılığına yönelik seyahat otobüsleri ile kent içi, bölgesel ve şehirlerarası düzenli hatlarda çalışmak üzere tasarlanan alçak girişli (İngilizce: low entry; LE) otobüsler yer alır. Daimler Truck'ın yayımladığı tesis ve model duyurularına göre Setra seyahat otobüslerinin son montajı (gövde, güç aktarma organları ve iç donanımın birleştirilerek aracın tamamlanması) Neu-Ulm'daki fabrikada yapılır; MultiClass 500 LE'nin Hoşdere (İstanbul) fabrikasında da üretildiği belirtilir.

Kurumsal yapı bakımından Daimler Truck AG, borsada işlem gören Daimler Truck Holding AG'nin yüzde 100 doğrudan bağlı ortaklığı ve ticari araç faaliyetlerini yürüten işletme şirketidir. Daimler Buses adı iki farklı kurumsal düzeyde kullanılır: Daimler Truck'ın finansal raporlamasındaki global otobüs iş kolu/segmenti ve 12 Temmuz 2023'te EvoBus GmbH'nin ticaret unvanı değişikliğiyle oluşan Daimler Buses GmbH tüzel kişiliği. Başka bir deyişle, "segment" raporlama ve yönetim sınıflandırmasıdır; Daimler Buses GmbH ise özellikle Avrupa'daki faaliyetleri yürüten kayıtlı şirkettir. 2023 tarihli şirket duyurusu, unvan değişikliğinden önceki EvoBus GmbH'yi Daimler Buses segmentinin yüzde 100 bağlı ortaklığı olarak tanımlar.

Markanın kökeni, Karl Kässbohrer'in Ulm'de bir ustanın yanında tekerlekçi ve atlı taşıt yapımcılığı çıraklığı (Almanca: Lehre als Wagner und Stellmacher) görmesinin ardından 1893'te açtığı atölyeye dayanır. Çıraklık sonrasında meslekî deneyim kazanmak için Stuttgart'ta Nägele firmasında ve Viyana'da Hofwagenfabrik Bähr'de çalıştı. İlk yıllarda onarım yapan işletme, daha sonra elle çekilen arabalar ile at arabaları üretmeye başladı; Kässbohrer'in ilk motorlu hat otobüsü ise Şubat 1911'de Ulm–Wiblingen hattında seferlere başladı. Setra adı, Otto Kässbohrer ile şirketin araç tasarım ekibinin başındaki mühendis Georg Wahl'ın (Almanca: Chefkonstrukteur) geliştirdiği S 8'in 1951'de tanıtılmasıyla kullanılmaya başlandı. Ad, Almanca selbsttragend sözcüğünden türetilmiştir. Türkçede "kendinden taşıyıcı" ya da "taşıyıcı gövde" olarak karşılanan bu yapıda, geleneksel otobüslerdeki ayrı kamyon şasisi kaldırılmış; tabanla bütünleşik boru profil gövde iskeleti aracın yüklerini taşıyan ana yapı hâline getirilmiştir. Başka bir deyişle gövde yalnızca şasinin üzerine yerleştirilen yolcu bölmesi değil, aynı zamanda aracın taşıyıcı iskeletidir.

Setra'nın model programı 1990'lardan beri üç ana ürün ailesine ayrılır: bölgesel ve şehirlerarası düzenli hatlara yönelik MultiClass, uzun yol ve tur taşımacılığına yönelik seyahat otobüslerinden oluşan ComfortClass ve seyahat otobüsleri ile çift katlı modeli kapsayan TopClass.

Tarihçe

Kässbohrer dönemi

Karl Kässbohrer, Ulm'de bir ustanın yanında Wagner und Stellmacher (tekerlekçi ve atlı taşıt yapımcısı) çırağı olarak tekerlek, araba ve ahşap tarım araçları yapmayı öğrendi. Çıraklık sonrasında meslekî deneyim kazanmak için Stuttgart'ta Nägele firmasında ve Viyana'da Hofwagenfabrik Bähr'de çalıştı. 1893'te Ulm'de bir tekerlekçi atölyesi (Almanca: Wagnerwerkstatt) kurdu. Başlangıçta ağırlıklı olarak onarım yapan işletme, daha sonra elle çekilen arabalar, at arabaları ve faytonlar imal etti; 1907'de Wagenfabrik Kässbohrer, 1911'de ise kaynaklarda Erste Ulmer Karosseriefabrik Karl Kässbohrer olarak geçen unvanı aldı.

Kässbohrer'in kapalı ahşap karoserini Saurer kamyon şasisi üzerine yaptığı ilk motorlu hat otobüsü, Şubat 1911'de Ulm–Wiblingen düzenli hattında seferlere başladı. Wiblinger Auto adı verilen araç 18 oturan ve 10 ayakta yolcu taşıyabiliyor, yaklaşık yarım saat süren yolculuğu gerçekleştiriyordu; Karl Kässbohrer aynı zamanda hattı işleten ulaşım şirketinin ortaklarındandı. Hattın başarılı olması üzerine Kasım 1911'de ikinci bir Kässbohrer otobüsü hizmete alındı. Şirket 1920'lerin sonlarında binek otomobil ve atlı taşıt üretiminden çekilerek otobüs, kamyon üstyapıları (kamyon şasisi üzerine yapılan kasa ve karoserler) ve römork üretimine yoğunlaştı; 1929'da üst bölümü geniş camlarla çevrili bir otobüs geliştirdi.

İkinci Dünya Savaşı'nın ardından kamyon şasilerinin yeniden yapılanma çalışmalarında kullanılması, karoser üreticilerinin yeterli şasi bulmasını güçleştirdi. Otto Kässbohrer ve Georg Wahl bunun üzerine taban ile boru profillerden oluşan gövde iskeletini tek bir taşıyıcı yapı hâline getiren bir otobüs geliştirdi. 1951'de Frankfurt'taki Uluslararası Otomobil Fuarı'nda tanıtılan S 8; kendinden taşıyıcı gövdeyi, arkaya yerleştirilmiş motoru ve arka aksa doğrudan aktarmayı bir araya getiriyordu. Setra'nın resmî tarihçesinde S 8, Almanya'nın ilk integral (kendinden taşıyıcı) otobüsü olarak tanımlanır. Bu düzenleme ayrı bir kamyon şasisine duyulan ihtiyacı ortadan kaldırırken aracın kullanılabilir iç ve bagaj hacmini artırdı. S 8 ile birlikte Setra adı da markalaştırıldı.

1954 yapımı bir Setra S 8

Alman kamu yayıncısı SWR'nin 2026 tarihli 75. yıl haberinde de S 8, Kässbohrer'in 1951'de tanıttığı ilk kendinden taşıyıcı seyahat otobüsü olarak ele alınır; haberde 1955'te şirkete çırak olarak giren Werner Maier'in tanıklığına da yer verilir.

Setra S 80 coach in Tallinn, Estonia.

1955'te Cenevre Otomobil Fuarı'nda tanıtılan S 6, markanın ürettiği en küçük otobüs oldu. İlk 10 serisi 1959'da tanıtıldı; seri S 6'dan S 15'e kadar modellerin yanı sıra ST 110 hat otobüsünü ve SG 165 körüklü otobüsü kapsıyordu. Aynı yıl uygulamaya konulan modüler sistem, modeller arasında ortak parçaların kullanılmasını ve farklı uzunluk ve kullanım amaçlarındaki araçların aynı temel yapı üzerinden üretilmesini sağladı. Setra'nın 1959'da tanıttığı SG 165, Avrupa'daki ilk kendinden taşıyıcı körüklü otobüslerden biri olarak tanımlandı.

100 ve 200 serileri

1967'de 10 serisinin yerini alan 100 serisi başlangıçta S 100, S 110, S 120, S 130 ve S 150 modellerinden oluşuyordu. Seride ortak parça kullanımına dayalı standartlaştırılmış üretim yaklaşımı sürdürüldü; önceki modellerin yuvarlak gövde çizgileri yerini daha köşeli bir tasarıma bıraktı. Seride bağımsız ön süspansiyon, havalı süspansiyon ve hidropnömatik çift devreli fren sistemi kullanıldı. Üretim süresince 100 serisine bağlı 22 modelden toplam 12.339 adet satıldı.

1973'te tanıtılan üç akslı S 200 tur otobüsü, daha sonra geliştirilecek 200 serisinin öncüsüydü. Seri üretim 1976'da S 211 H, S 212 H, S 213 H ve S 215 H ile S 213 HD ve S 215 HD seyahat otobüsü modelleriyle başladı. Ortak parça ve standartlaştırılmış üretim yöntemlerinin genişletilmesiyle günlük üretim kapasitesi yükseltildi; 1976-1991 arasında 200 serisinden 27.680 araç üretildi. Sürücü bölümü ile yolcu bölümünün ısıtma ve havalandırmasını birbirinden ayıran çapraz akışlı havalandırma sistemi de bu seride kullanıldı. Setra, artan yolcu kapasitesi talebine karşılık olarak 1981'de S 228 DT'yi tanıttı. Markanın ilk çift katlı tur otobüsü olan dört metre yüksekliğindeki model, 1982 ile 1993 arasında üretildi ve toplam 1.104 adet satıldı.

200 serisinden Setra S 215 HD

300 serisi ve EvoBus'un kurulması

Altı yıllık geliştirme sürecinin ardından 300 serisi 1991'de S 309 HD, S 315 HD ve S 315 HDH modelleriyle tanıtıldı. Serinin ayırt edici unsurları arasında sürücü kabininin arkasında yan gövde çizgisinin basamaklı biçimde yükselmesi (dışarıdan görülen karakteristik yan profil), aynaların gövde çizgisiyle bütünleştirilmesi (ayna yuvalarının karoser tasarımının parçası olması) ve temel gösterge ile kumandaların sürücünün bakış hattına yakın tek bir kokpit düzeninde toplanması bulunuyordu. Ürün programı bu kuşakta ComfortClass, TopClass ve MultiClass adları altında sınıflandırıldı. Çift katlı S 328 DT ile TopClass 1993'te, şehirlerarası modellere yönelik MultiClass ise 1994'te ürün programına katıldı.

Setra S 315 HDH (300 serisi)

Karl Kässbohrer Fahrzeugwerke 1990'ların başında mali güçlükler yaşadı. Şirketin bankalara olan borcu ve Mercedes-Benz'e planlanan satış, 1994 ve 1995'te rekabet hukuku tartışmalarına konu oldu. Avrupa Komisyonu, Mercedes-Benz'in Kässbohrer'i devralmasına 14 Şubat 1995'te belirli rekabet taahhütleriyle izin verdi. Mercedes-Benz'in otobüs bölümü ile Kässbohrer'in Setra faaliyetleri 23 Şubat 1995'te kurulan EvoBus GmbH altında birleştirildi; Mercedes-Benz ve Setra adları ayrı markalar olarak kullanılmaya devam etti. Üretim ağı da bu birleşmeyle birlikte Mannheim, Ligny-en-Barrois ve Ulm/Neu-Ulm merkezleri arasında yapılandırıldı; Sámano (İspanya) 1998'de parça tedarik tesisi olarak, Holýšov (Çekya) ise 1999'da üretim ağına katıldı. Holýšov tesisinde Setra otobüsleri için gövde segmentleri ve gövde bileşenleri üretilir; Daimler Truck bu tesisi otobüs gövde iskeletleri üretiminde uzmanlaşmış bir merkez olarak tanımlar.

400 ve 500 serileri

400 serisinin ilk ürün ailesi olan TopClass 400, 2001'de tanıtıldı. Bunu 2004'te ComfortClass 400 ve 2005'te MultiClass 400 izledi. Seri, 20'den fazla model içeriyordu; S 431 DT çift katlı otobüs TopClass ailesinin en büyük modeli olarak konumlandırıldı.

TopClass 400 ailesinden çift katlı S 431 DT

Dört yıllık geliştirme ve deneme sürecinin ardından ComfortClass 500 modelleri 2012'de tanıtıldı. TopClass 500'ün seri üretimi 2014'te başladı. S 431 DT'nin yerini alan çift katlı S 531 DT 2017'de tanıtıldı ve 2019'da pazara sunuldu. EvoBus GmbH'nin ticaret unvanı 12 Temmuz 2023'te Daimler Buses GmbH olarak değiştirildi.

Teknolojik gelişmeler

Setra'nın ilk modellerindeki temel yapısal özellik, geleneksel kamyon şasisi üzerine ayrı bir yolcu karoseri yerleştirmek yerine gövde iskeleti ile alt yapının yük taşıyan tek bir bütün oluşturmasıydı. S 8'de motorun arkaya alınması ve arka aksın doğrudan tahrik edilmesi, önde motor ve uzun aktarma organları için ayrılan alanı azaltıyordu. Daha sonraki serilerde ortak parçalı modüler üretim, süspansiyon, yardımcı fren, havalandırma ve sürücü görüş sistemleri geliştirildi.

Yıl Seri Model / örnek Teknik gelişme Kaynak
1951 — S 8 Kendinden taşıyıcı gövde, arkadan motor ve arka aksa doğrudan aktarma
1959 10 serisi S 6–S 15, ST 110, SG 165 Farklı uzunluktaki modeller için ortak parçalara dayalı ilk Setra modüler sistemi
1964 — — Aşınmasız retarderin yardımcı fren olarak kullanılması; bu tür sistemler servis (ana) frenlerini rahatlatarak aşınmayı azaltır.
1967 100 serisi S 100, S 110, S 120, S 130, S 150 Bağımsız ön süspansiyon ile havalı süspansiyonun seri üretime alınması
1976 200 serisi S 211 H, S 212 H, S 213 H, S 215 H, S 213 HD, S 215 HD Sürücü ve yolcu bölümleri için ayrı çalışan çapraz akışlı havalandırma sistemi
1991 300 serisi S 309 HD, S 315 HD, S 315 HDH Ayna yuvalarının karoser tasarımına entegre edilmesi; aynaların içeriden ayarlanıp ısıtılabilmesi

Kaynak sütunundaki atıflar, her satırdaki teknik bilgilerin dayandığı kaynakları gösterir.

Model serileri

Seri İlk tanıtım Kullanım ve konum Örnek modeller Kaynak
10 serisi 1959 (S 8'in 1951'deki tanıtımından sonra) Farklı uzunluk ve kullanım amaçları için ortak parça yaklaşımını kullanan ilk seri; düzenli hat ve seyahat otobüsleri S 6–S 15, ST 110, SG 165
100 serisi 1967 Ortak parça ve standart üretim yaklaşımını sürdüren; tur, yerleşimler arası ve kent içi kullanıma yönelik seri S 100, S 110, S 120, S 130, S 150
200 serisi 1976 Uzun yol ve tur otobüsleri ile çift katlı modeller S 211 H, S 215 HD, S 228 DT
300 serisi 1991 ComfortClass, TopClass ve MultiClass adlandırmasının yerleştiği kuşak S 309 HD, S 315 HD, S 315 HDH, S 328 DT
400 serisi 2001 (TopClass 400) TopClass, ComfortClass ve MultiClass ailelerinin 400 kuşağı S 431 DT ve 400 ailesinin diğer modelleri
500 serisi 2012 (ComfortClass 500) Güncel seyahat, çift katlı ve alçak girişli düzenli hat otobüsü aileleri ComfortClass 500, TopClass 500, MultiClass 500, S 531 DT

Seri adlarının ilk tanıtım tarihleri, Setra'nın resmî tarih kronolojisindeki aile başlangıçlarını gösterir; S 8, 10 serisinden önce tanıtılmış öncü modeldir. Kaynak sütunundaki atıflar, aynı satırdaki seri adı, tarih, kullanım ve örnek model bilgilerinin ortak dayanağını gösterir.

Üretim

Bu bölümdeki tesis bilgileri 2022-2025 arasında yayımlanan Daimler Truck ve Daimler Buses açıklamalarına dayanır; üretim ağının veya model–tesis eşleştirmelerinin daha sonraki değişiklikleri ayrıca doğrulanmalıdır.

Daimler Buses'ın üretim ağı birden fazla ülkedeki tesisleri kapsar. Daimler Truck'ın 2025 tarihli kurumsal açıklamasında Mannheim, Neu-Ulm, Holýšov, Ligny-en-Barrois, Sámano ve Hoşdere üretim ağı içindeki tesisler olarak sayılır; açıklama bu tesislerin her birini belirli bir Setra modeliyle eşleştirmez. Neu-Ulm tesisi, Daimler Truck açıklamasında Setra seyahat otobüslerinin üretildiği tek tesis ve Mercedes-Benz ile Setra seyahat otobüslerinin son montaj merkezi olarak tanımlanır. Neu-Ulm'da ayrıca her iki marka için şehirlerarası ve seyahat otobüsü koltukları üretilir; tesisin boya yetkinlik merkezi, merkezi yedek parça lojistiği, güvenlik ve sürüş destek sistemleri geliştirme, test ve 3B baskı işlevleri de bulunur. 2025 tarihli çevre bildirimi, Neu-Ulm'u Daimler Buses'ın premium seyahat otobüsleri için üretim ve yetkinlik merkezi olarak tanımlar; belge çevresel yönetim ve tesis kapsamına ilişkin bilgiler verir, ancak model bazında parça veya gövde üretim yeri belirtmez.

Buradaki "Setra seyahat otobüsü" ifadesi ComfortClass ve TopClass gibi coach sınıfı araçları belirtir; Neu-Ulm'un Setra seyahat otobüsleri için tek üretim yeri olarak tanımlanması, MultiClass 500 LE'nin de aynı tesiste üretildiğini göstermez. Daimler Truck, MultiClass 500 LE'nin Hoşdere (İstanbul) fabrikasında da üretildiğini ayrıca belirtir.

Ürün ailesi Modeller Resmî kaynakta belirtilen tesis
(kaynak dönemi: 2022-2025) 		Belirtilen işlev
ComfortClass 500 S 511 HD, S 515 HD, S 516 HD/2, S 516 HD, S 517 HD ve S 519 HD Neu-Ulm, Almanya Setra seyahat otobüslerinin son montajı
TopClass 500 S 515 HDH, S 516 HDH, S 517 HDH ve çift katlı S 531 DT Neu-Ulm, Almanya Setra seyahat otobüslerinin son montajı
MultiClass 500 LE S 510 LE, S 515 LE, S 516 LE ve S 518 LE Hoşdere, İstanbul Daimler Truck'ın 2023 açıklamasında serinin Hoşdere fabrikasında da üretildiği belirtilir. Almanca ayrıntılı duyuruya göre yaklaşık 12–13 m'lik iki akslı modellerin üretimi 2023 sonbaharında, S 510 LE ile üç akslı S 518 LE'nin üretimi 2024 başında planlanmıştır.

Bu tablo yalnızca Daimler Truck ve Setra'nın açıkça belirttiği üretim yerlerini gösterir. Resmî kaynaklarda bir model için ayrıca belirtilmeyen gövde imalatı, parça üretimi veya son montaj işlevleri hakkında çıkarım yapılmamıştır. MultiClass 500 LE'nin Hoşdere'de üretildiği bilgisi serinin tüm üretim adımlarının yalnızca bu tesiste yapıldığı anlamına gelmez; kaynak, Hoşdere'yi üretim ağı içindeki bir tesis olarak bildirir.

Güncel ürün gamı

Setra'nın uluslararası ürün sayfalarında sunulan güncel ürün gamı üç ana aileden oluşur; yerel kataloglarda model ve donanım seçenekleri değişebilir.

  • MultiClass 500 LE: S 510 LE, S 515 LE, S 516 LE ve S 518 LE modellerinden oluşan alçak girişli (low entry; LE) düzenli hat otobüsü ailesidir. Kullanım alanı kent içi hatlardan çevre yerleşimlere ve seyrek nüfuslu bölgelerdeki daha uzun yerleşimler arası hatlara kadar uzanır; donanıma bağlı olarak Sınıf I kent içi hat otobüsü veya Sınıf II yerleşimler arası hat otobüsü olarak tescil edilebilir. Bu nedenle ürün ailesini yalnızca "banliyö otobüsü" ya da uzun yol seyahat otobüsü olarak tanımlamak kapsamını eksik yansıtır. LE düzeninde ön kapıdan arka aksın önüne kadar basamaksız alçak taban bulunur; yükseltilmiş arka bölüme üç basamakla geçilir. Başka bir deyişle LE, tamamen alçak tabanlı (low-floor) otobüsle aynı gövde düzeni değildir. Ürün ailesinde dizel motorun yanında 48 voltluk yardımcı elektrik sistemine sahip hibrit seçenek de bulunur. 2026 Bus Euro Test için kullanılan S 515 LE Hybrid test aracı, Daimler Truck açıklamasında OM 936 motoru (260 kW, 1.400 Nm) ve hibrit tahrik sistemiyle tanıtılır; bu konfigürasyonun test aracına ait olduğu ve tüm seri üretim araçlarını temsil etmediği belirtilmelidir.
  • ComfortClass 500: S 511 HD, S 515 HD, iki akslı S 516 HD/2, üç akslı S 516 HD, S 517 HD ve S 519 HD seyahat otobüslerinden oluşur.
  • TopClass 500: Üç akslı S 515 HDH, S 516 HDH ve S 517 HDH tur ve uzun yol seyahat otobüsleri ile S 531 DT çift katlı otobüs.

MultiClass 500 LE için “şehirlerarası” ifadesi, uzun yol seyahat otobüsleriyle sınırlı değildir; kent içi, bölgesel ve yerleşimler arası düzenli hatları kapsayan interurban kullanımını ifade eder.

Alçak giriş (Low Entry) ve düzenleyici sınıflandırma

Setra'nın LE kısaltması, İngilizce low entry (alçak giriş) ifadesinden gelir. Bu düzende ön kapıdan arka aksın önüne kadar basamaksız veya az basamaklı bir alçak taban, arka bölümde ise yükseltilmiş döşeme bulunur; dolayısıyla LE, bütün gövdesi alçak tabanlı low-floor otobüsle eş anlamlı değildir. Avrupa Birliği'nin ağır hizmet araçlarına ilişkin Tüzüğü (AB) 2017/2400, araçların görev profillerinde urban, suburban, interurban ve coach ayrımını kullanır ve araç kodunda low entry niteliğini ayrıca dikkate alır. Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu'nun 107 sayılı düzenlemesi ise low-floor vehicle terimini, ayakta yolcu alanının en az yüzde 35'ine ve yolcuların olağan koşullarda kullandığı en az bir hizmet kapısına basamaksız erişim sağlayan araç olarak tanımlar. Buradaki "hizmet kapısı" belirli bir kapı numarasını (örneğin kapı 1 veya kapı 2) değil, normal biniş için kullanılan yolcu kapısını ifade eder. Bu iki mevzuat kaynağı Setra'ya özgü ürün tanımı değil, otobüs sınıflandırması için kullanılan genel teknik çerçevedir.

Güncel ürün ailelerinden örnekler

Model Görsel Çekim yeri ve tarihi Açıklama
S 515 LE
MultiClass 500 LE 		Busworld Europe 2023'te sergilenen Setra S 515 LE Brüksel, Busworld Europe 2023; 12 Ekim 2023. Sergi alanında önden üç çeyrek açıdan görüntülenen alçak girişli model.
S 515 HD
ComfortClass 500 		Busworld Europe 2023'te sergilenen Setra S 515 HD Brüksel, Busworld Europe 2023; 12 Ekim 2023. Sergi alanında önden üç çeyrek açıdan görüntülenen seyahat otobüsü.
Beljanska Cave yakınında Setra S 515 HD'nin arka görünümü Beljanska Cave yakınları, Slovakya; 28 Haziran 2018 (Commons dosyasında EXIF tarihi). Blaguss Slovakia işletmesindeki aracın arka görünümü.
S 531 DT
TopClass 500 		Göteborg'da görüntülenen Setra S 531 DT Göteborg, İsveç; 23 Eylül 2022. Çift katlı TopClass modelinin şehir ortamındaki dış görünümü.

Tarihî modellerden görsel örnekler

Model Görsel Tarihsel bağlam
S 8 (1951) 1954 yapımı Setra S 8 Setra adının kullanıldığı ilk model; kendinden taşıyıcı gövde, arka motor ve arka aksa doğrudan aktarma düzeniyle tanıtıldı.
S 215 HD (200 serisi) Setra S 215 HD 1976'da başlayan 200 serisinin tur otobüsü örneğidir.
S 431 DT (400 serisi) Setra S 431 DT çift katlı otobüs 2001'de tanıtılan TopClass 400 ailesinin çift katlı modeli ve S 531 DT'nin öncülüdür.

Güç aktarma organları ve kullanım alanları

Teknik değerler, erişilebilen güncel uluslararası model sayfaları ve teknik föylerin sürümlerini yansıtır; model yılı, ülke mevzuatı ve siparişe bağlı donanım nedeniyle seçenekler değişebilir. “Standart” ve “isteğe bağlı” nitelendirmeleri yalnızca kaynakta açıkça belirtilen durumlarda kullanılmıştır.

Bu bölümdeki güç aktarma organları (İngilizce: powertrain) bilgileri, Setra'nın güncel uluslararası teknik föylerinde her model için ayrı verilen konfigürasyonlarla sınırlıdır. Okunabilirliği artırmak için motor, şanzıman, tahrik aksı, süspansiyon ve fren ayrı sütunlarda gösterilmiştir; standart ve isteğe bağlı donanım ayrımı nedeniyle değerler her ülke ve her sipariş için değişmez bir paket olarak yorumlanmamalıdır. Kullanım alanları, üstteki ürün gamı açıklamalarıyla birlikte değerlendirilmelidir.

MultiClass 500 LE modelleri

Model Motor Şanzıman Tahrik aksı Süspansiyon Fren Resmî kullanım alanı
S 510 LE Mercedes-Benz OM 936 (220 kW; alternatif 260 kW). Mercedes-Benz GO 190-6, 6 ileri. Mercedes-Benz RO 440. ZF bağımsız ön tekerlek süspansiyonu; elektronik seviye kontrollü havalı süspansiyon. Pnömatik disk frenler; retarder isteğe bağlıdır. Sınırlı yolcu talebine sahip kısa mesafeli düzenli toplu taşımaya yönelik en kısa MultiClass modelidir.
S 515 LE Setra tarafından kent içi ve yerleşimler arası hatlar için evrensel alçak girişli model olarak tanımlanır; okul ve personel servislerinde de kullanılabilir.
S 516 LE Kent içi, bölgesel ve daha uzun yerleşimler arası düzenli hatlar ile okul, personel ve havaalanı servisleri.
S 518 LE Mercedes-Benz OM 470 (290 kW). Mercedes-Benz GO 250-8 PowerShift 3, 8 ileri. Mercedes-Benz RO 440. ZF bağımsız ön süspansiyon ve yönlendirilebilir ilave aks; elektronik seviye kontrollü havalı süspansiyon. Pnömatik disk frenler; retarder isteğe bağlıdır. MultiClass ailesinin daha yüksek kapasite ve daha uzun güzergâhlar için kullanılan üç akslı modelidir; yerel ve bölgesel hatlarda sunulur.

ComfortClass 500 HD modelleri

Model Motor Şanzıman Tahrik aksı Süspansiyon Fren Kullanım
S 511 HD Mercedes-Benz OM 470 (290 kW). Mercedes-Benz GO 230-6, 6 ileri; GO 250-8 PowerShift 3 seçeneği. Mercedes-Benz RO 440. ZF bağımsız ön süspansiyon; elektronik seviye kontrollü havalı süspansiyon. Pnömatik disk frenler; retarder standarttır. Tur ve uzun yol seyahat otobüsü.
S 515 HD Mercedes-Benz OM 470 (315 kW). Mercedes-Benz GO 230-6, 6 ileri; GO 250-8 PowerShift seçeneği. Mercedes-Benz RO 440. ZF bağımsız ön süspansiyon; elektronik seviye kontrollü havalı süspansiyon. Pnömatik disk frenler; retarder standarttır. Orta uzunlukta tur ve uzun yol seyahat otobüsü.
S 516 HD/2 İki akslı, daha uzun gövdeli tur ve uzun yol seyahat otobüsü.
S 516 HD Mercedes-Benz OM 470 (315 kW). Mercedes-Benz GO 250-8 PowerShift, 8 ileri. Üç akslı tur ve uzun yol seyahat otobüsü.
S 517 HD Daha uzun gövdeli, üç akslı tur ve uzun yol seyahat otobüsüdür.
S 519 HD ComfortClass ailesinin en uzun, üç akslı tur ve uzun yol modelidir.

TopClass 500 HDH modelleri

Model Motor Şanzıman Tahrik aksı Süspansiyon Fren Kullanım
S 515 HDH Mercedes-Benz OM 471 (350 kW; alternatif 375 kW). Mercedes-Benz GO 250-8 PowerShift 3, 8 ileri. Mercedes-Benz RO 440. ZF bağımsız ön ve aktif yönlendirmeli ilave aks süspansiyonu; elektronik seviye kontrollü havalı süspansiyon. Pnömatik disk frenler; retarder standarttır. Üst sınıf tur ve uzun yol seyahat otobüsü.
S 516 HDH Üst sınıf tur ve uzun yol seyahat otobüsü.
S 517 HDH Üst sınıf tur ve uzun yol seyahat otobüsü.

TopClass 500 S 531 DT

Model Motor Şanzıman Tahrik aksı Süspansiyon Fren Kullanım ve kapasite
S 531 DT Mercedes-Benz OM 471 (375 kW; 2.500 Nm). Mercedes-Benz GO 250-8 PowerShift 3, 8 ileri. Mercedes-Benz RO 440. ZF bağımsız ön ve aktif yönlendirmeli ilave aks süspansiyonu; elektronik seviye kontrollü havalı süspansiyon. Pnömatik disk frenler; retarder standarttır. Çift katlı uzun yol ve tur otobüsü; teknik föyde 83 standart koltuk, 54–93 yolcu kapasitesi verilir.

Pazarlar

Bu bölüm, tek tek Setra modellerinin ülke bazında satış listesini değil, Daimler Buses'ın Mercedes-Benz ve Setra markalarını birlikte kapsayan kurumsal pazar bildirimini özetler.

Daimler Truck, Mercedes-Benz ve Setra markalarını birlikte değerlendirdiği kurumsal raporlarında geleneksel çekirdek pazarları EU30, Brezilya, Arjantin ve Meksika olarak tanımlar; daha güncel 2025 açıklamasında Daimler Buses'ın önemli çekirdek pazarları Avrupa, Brezilya ve Meksika şeklinde özetlenir. Bu veriler Daimler Buses'ın Mercedes-Benz ve Setra markalarını kapsayan segmentine aittir; tek tek Setra modellerinin her pazarda satıldığı veya işletildiği anlamına gelmez.

Daimler Truck'ın Mart 2025 tarihli yatırımcı sunumunda verilen pazar payı tahminleri de Daimler Buses'ın 8 ton üzeri otobüs faaliyetinin tamamına aittir: Brezilya için %41, Meksika için %42 ve EU30 için %24. Bu oranlar Setra markasına özgü satış payı olarak yorumlanmamalıdır.

Kurumsal pazar / bölge Resmî kaynakta belirtilen kapsam Setra maddesi açısından güvenli ifade
EU30 (Avrupa Birliği üyesi 27 ülke ile Birleşik Krallık, Norveç ve İsviçre) Daimler Truck'ın Mercedes-Benz ve Setra markalarıyla tanımladığı geleneksel çekirdek pazar. Setra'nın Avrupa'daki ana pazar kümesi; ancak model ve donanım bulunurluğu ülkeye göre değişebilir.
Brezilya Mercedes-Benz ve Setra markaları için geleneksel çekirdek pazar; Daimler Buses Latin America'nın bölgesel yapısı içinde yer alır. Daimler Buses'ın Setra'yı da kapsayan Latin Amerika pazarlarından biri; belirli bir modelin Brezilya'da satışı ayrıca doğrulanmalıdır.
Arjantin 2024 yıllık raporunda geleneksel çekirdek pazarlar arasında sayılır. Daimler Truck'ın Setra'yı da kapsayan kurumsal pazar tanımında yer alır; model bazında satış iddiası kurulmamıştır.
Meksika Mercedes-Benz ve Setra markaları için geleneksel çekirdek pazar; 2025 açıklamasında önemli çekirdek pazar olarak da belirtilir. Daimler Buses'ın Setra'yı da kapsayan Kuzey Amerika/Latin Amerika pazarlarından biri; ülke konfigürasyonu ayrıca kontrol edilmelidir.
Diğer uluslararası pazarlar Daimler Buses çok sayıda ulusal bağlı ortaklık ve küresel servis ağıyla dünya çapında faaliyet gösterir; Setra ürün sayfaları bazı model ve donanımların ülkeye göre değişebileceğini bildirir. Belirli ülkelerdeki aktif kullanım için yerel Daimler Buses/Setra kataloğu veya işletmeci kaynağı gerekir; genel "dünyada her yerde satılır" ifadesi kullanılmamıştır.

Konuyla ilgili yayınlar

  • Mutard, Dieter; Loeffler, Stefan (2001). Setra: Omnibusse seit 1951 (Almanca). Stuttgart: Motorbuch Verlag. ISBN 978-3-613-02191-4. 
  • Weber, Alexander (2014). Kässbohrer & Setra Omnibusse (Almanca). 1. Brilon: Podszun Verlag. ISBN 978-3-86133-730-0. 

Kaynakça

  1. ^ a b c d e f g h i j "Happy Birthday Daimler Buses: 30 years of Mercedes-Benz and Setra buses under one roof" (İngilizce). Daimler Truck. 21 Şubat 2025. 4 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  2. ^ "Setra" (İngilizce). Daimler Truck. 4 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  3. ^ a b c d "Tüm araçlar". Setra Türkiye. 5 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  4. ^ a b c d e f g "Daimler Buses Neu-Ulm plant launches production of the next generation of Setra coaches" (İngilizce). Daimler Truck. 21 Haziran 2022. 4 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  5. ^ a b c d e f g "The revamped interurban bus Setra MultiClass 500 LE: extraordinary, economical and impressive across the board" (İngilizce). Daimler Truck. 26 Haziran 2023. 4 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  6. ^ a b "Umwelterklärung 2024: Daimler Buses Standort Neu-Ulm" (PDF) (Almanca). Daimler Buses. 2024. ss. 6-7. 5 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  7. ^ "Daimler Truck AG: Information Statement" (PDF) (İngilizce). Daimler Truck. 2 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  8. ^ a b "Change of name: EvoBus becomes Daimler Buses" (İngilizce). Daimler Truck. 12 Temmuz 2023. 4 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  9. ^ a b c d "Daimler Buses". Daimler Truck. 4 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  10. ^ a b "Kässbohrer, Karl Heinrich" (Almanca). LEO-BW. 5 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  11. ^ a b c "Ulmer Innovationsgeschichte(n): Der SETRA – eine selbsttragende Idee: Kässbohrer" (Almanca). Stadt Ulm. 20 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  12. ^ a b c d e f g h i j k l m n "SetraClassic: Die Tradition einer großen Marke" (Almanca). Setra. 4 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  13. ^ a b c d e f g h i j k l m "70 years of Setra – a self-supporting success" (İngilizce). Daimler Truck. 21 Haziran 2021. 4 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  14. ^ a b Mutard, Dieter; Loeffler, Stefan (2001). Setra: Omnibusse seit 1951 (Almanca). Stuttgart: Motorbuch Verlag. ISBN 978-3-613-02191-4. 
  15. ^ a b c d e f g h i j "Setra: On the road to success for 75 years" (İngilizce). Setra. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  16. ^ a b "Die Geschichte der Bustouristik" (PDF) (Almanca). Gütegemeinschaft Buskomfort e. V. ss. 15-16. 5 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  17. ^ "Jubiläum in Neu-Ulm: "Das beste Wort für Omnibus ist Setra"". SWR Aktuell (Almanca). 12 Mayıs 2026. 4 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  18. ^ a b c d e f g h i j k l m "Vielseitiger Erfolg mit einzigartigen Baureihen" (Almanca). Daimler Truck. 21 Haziran 2021. 4 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  19. ^ a b c d e f g h i j k "Setra milestones and innovations" (İngilizce). Daimler Truck. 21 Haziran 2021. 4 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  20. ^ "Alle wollen Mercedes". Die Tageszeitung (Almanca). 2 Şubat 1995. 4 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  21. ^ "Voran im Rückwärtsgang". Die Zeit (Almanca). 10 Şubat 1995. 10 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  22. ^ "Commission Decision 95/354/EC: Mercedes-Benz/Kässbohrer" (İngilizce). Avrupa Birliği Resmî Gazetesi. 14 Şubat 1995. 23 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  23. ^ "Buses from Mercedes-Benz and Setra – 25 years of successful bus manufacturing" (İngilizce). Daimler Truck. 20 Şubat 2020. 4 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  24. ^ "Holýšov, Daimler Buses Česká republika s.r.o." (İngilizce). Daimler Truck. 4 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  25. ^ "Intarder for Coaches" (İngilizce). ZF Friedrichshafen AG. 4 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  26. ^ a b c d e "Daimler Buses expands production capacity: Cooperation agreement signed with bus manufacturer Otokar" (İngilizce). Daimler Truck. 11 Eylül 2025. 4 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  27. ^ a b c "Umwelterklärung 2025: Daimler Buses Standort Neu-Ulm" (PDF) (Almanca). Daimler Buses. 2025. 4 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  28. ^ a b c "Neu-Ulm, Daimler Buses GmbH" (İngilizce). Daimler Truck. 5 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  29. ^ "Management of Daimler Buses and General Works Council agree on target picture" (PDF) (İngilizce). Daimler Truck. 1 Mart 2023. 4 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  30. ^ a b c d e f g h i j "ComfortClass 500 HD models" (İngilizce). Setra. 4 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  31. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u "ComfortClass 500 HD: Technical data and equipment" (PDF) (İngilizce). Setra. ss. 1, 5-6. 4 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  32. ^ a b c d e f "TopClass 500 HDH models" (İngilizce). Setra. 5 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  33. ^ a b c d "TopClass 500 S 531 DT" (İngilizce). Setra. 4 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  34. ^ a b c d e f g h i j k "TopClass HDH: Technical data and equipment" (PDF) (İngilizce). Setra. ss. 1, 4-6. 4 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  35. ^ a b c d e f g h i j "TopClass S 531 DT: Technical data and equipment" (PDF) (İngilizce). Setra. ss. 1, 3-5. 4 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  36. ^ a b c d e f g "MultiClass 500" (İngilizce). Setra. 4 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  37. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x "MultiClass 500: Technical data and equipment" (PDF) (İngilizce). Setra. ss. 1, 4-6. 4 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  38. ^ "Die neu entwickelten Überlandbusse Setra MultiClass LE" (Almanca). Daimler Truck. 26 Haziran 2023. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  39. ^ "Test vehicle Setra S 515 LE for the Bus Euro Test 2026 in Hungary" (İngilizce). Daimler Truck. 2026. 11 Haziran 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  40. ^ a b c d "A full programme" (İngilizce). Setra. 4 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  41. ^ "Commission Regulation (EU) 2017/2400" (İngilizce). Avrupa Birliği. 12 Aralık 2017. 3 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  42. ^ "UN Regulation No. 107: Uniform provisions concerning the approval of category M2 or M3 vehicles with regard to their general construction" (PDF) (İngilizce). Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (UNECE). 17 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  43. ^ "Setra S 515 LE, Busworld Europe 2023, Brussels (P1140118)" (İngilizce). Wikimedia Commons. 23 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  44. ^ "Setra S 515 HD, Busworld Europe 2023, Brussels (P1140122)" (İngilizce). Wikimedia Commons. 24 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  45. ^ "Setra S515HD Blaguss Slovakia – rear" (İngilizce). Wikimedia Commons. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  46. ^ "Goteborg autobus Setra S 531 DT" (İngilizce). Wikimedia Commons. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  47. ^ a b c d e f g h i j k "Daimler Truck Annual Report 2024" (PDF) (İngilizce). Daimler Truck. ss. 31, 43. 5 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  48. ^ a b c "Daimler Buses further strengthens its service leadership" (İngilizce). Daimler Truck. 17 Nisan 2026. 4 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 
  49. ^ "Daimler Truck Roadshow Presentation FY 2024" (PDF) (İngilizce). Daimler Truck. Mart 2025. s. 9. 4 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. 

Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Setra ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.