Sorgaktani Hatun
Sorgaktani Hatun kocası Tuluy ile birlikte. Reşîdüddîn Fazlullah-ı Hemedânî, 14. yüzyıl başları.
Doğumy. 1199
Moğol-Mançurya otlakları
Ölüm1 Mart 1252
Moğol İmparatorluğu
DefinKansu
Eş(ler)iTuluy
Çocuk(lar)ıMöngke Han
Kubilay Han
Hülagu Han
Arık Böke
HanedanKeraitler
BabasıCaha Gambhu (Tuğrul Han'ın kardeşi)
AnnesiVasai
DiniDoğu Kilisesi

Sorgaktani Hatun veya Sorgaktani Beki (y. 1199 – 1 Mart 1252) ölüm sonrası adı İmparatoriçe Xianyi Zhuangsheng, Kerait prensesi ve Cengiz Han'ın gelini.

Cengiz Han'ın en küçük oğlu Tuluy ile evlenen Sorgaktani, Moğol İmparatorluğu'nun en güçlü ve yetenekli kişilerinden biri oldu. Moğol İmparatorluğu'nun daha kozmopolit ve gelişmiş bir yönetim tarzına geçişine yol açan kritik bir dönemde aldığı politik kararları büyük önem taşıyordu.

Oğullarını lider olarak yetiştirdi ve aile içi siyaseti öyle bir şekilde yönetti ki, dört oğlu da; Möngke Han, Hülagu Han, Arık Böke ve Kubilay Han, dedelerinin mirasını devraldı. Moğol İmparatorluğu tarihinin kritik bir döneminde sahip olduğu önemli etki nedeniyle Sorgaktani Hatun, ortaçağın en etkili ve güçlü kadınlarından biri olarak kabul edilmektedir.

Notlar

  1. ^
    • Moğolca: Сорхагтани Бэхи, Moğolca telaffuz: [sɔr̥χə̆χtʰənɪ̆ pexɪ̆]
    • Çince: 唆魯禾帖尼; pinyin: Suōlǔhétiēní
  2. ^ Çince: 顯懿莊聖皇后; pinyin: Xiǎnyì Zhuāngshèng Huánghòu

Kaynakça

  1. ^ a b 許正弘 (June 2015). "〈唆魯禾帖尼生卒年壽及其相涉史〉". 《臺灣師大歷史學報》. Republic of China: Department of History, National Taiwan Normal University (53): 70. 對讀前揭《元史·許國禎傳》，兩條材料所記無疑為一事，下筆著墨濃淡有別，治病功勞則各執一詞，甚至不及彼此名諱。〈顏天翼神道碑〉的敘述顯得更為詳瞻與生動，最重要的是，《元史・許國禎傳》不詳的醫治時間，在此明確被繫於蒙哥即位（1251）之後。唆魯禾帖尼在1252年正月逝世，接受治療當在1251年，時年五十三歲，據以推算應生於1199年。 
  2. ^ a b Hung Chin-fu (March 2008). "〈唐妃娘娘阿吉剌考〉" (PDF). 《中央研究院歷史語言研究所集刊》 (Çince). Republic of China: Institute of History and Philology, Academia Sinica. 79 (1): 41－62. 2023-03-08 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi2023-03-08. 拖雷忌日在九月，玉華宮影堂有祭；唐妃忌日在正月，玉華宮影堂亦有祭。《元史·文宗紀三》載，至順元年（1330）十二月「乙丑（十九日），遣集賢侍讀學士珠遘詣真定，以明年正月二十日祀睿宗及后于玉華宮之神御殿」睿宗皇后忌日為正月二十日，這是又一旁證。同書〈文宗紀四〉載，至順二年十二月「庚申（十九日），遣集賢直學士答失蠻詣真定玉華宮，祀睿宗及顯懿莊聖皇后神御殿」。如同至順元年那次一樣，這次也是十二月十九日決定人選，遣赴真定，估計祭祀日期應當也是一個月後的正月二十日。至順三年以後，玉華宮神御殿正月之祭可能有變。或者日期更動或者不再舉行。重紀至元三年（1337），羊歸建議「每年宜於正月二十日致祭」，真正原因，我們不清楚，但正月二十日為唐妃忌日，應當沒有問題。 
  3. ^ a b Ke Shaomin. 《新元史‧卷六‧本紀第六‧憲宗》 (Çince). Republic of China. 二年春正月，帝幸失灰之地。命皇弟旭烈兀討木剌夷，以乃蠻人怯的不花爲前鋒。皇太后客烈亦氏崩。置經略司於汴。以忙哥、史天澤、楊惟中、趙壁等爲經略使，屯田唐、鄧諸州。 
  4. ^ Jack Weatherford, Genghis Khan and the Making of the Modern World, The Secret History of the Mongol Queens. [ISBN eksik]