Sosyalist Devrim Partisi | |
|---|---|
 | |
| Kısaltma | SDP |
| Genel başkan | Mehmet Ali Aybar, Cenan Bıçakçı |
| Kurucu | Mehmet Ali Aybar |
| Kuruluş tarihi | 30 Mayıs 1975 (Sosyalist Parti olarak) |
| Kapanış tarihi | 16 Ekim 1981 (yasaklanma) 1995 (feshediliş) |
| Önceli | Türkiye İşçi Partisi |
| Gazete(ler) | Sosyalist Devrim |
| İdeoloji | Demokratik sosyalizm |
| Siyasi pozisyon | Sol |
| Slogan(lar) | "Güleryüzlü sosyalizm" |
Sosyalist Devrim Partisi (eski adıyla Sosyalist Parti), Türkiye İşçi Partisi (TİP) eski genel başkanı Mehmet Ali Aybar'ın 1971 yılında TİP'ten ayrılmasından sonra Aybar ve etrafında toplanan demokratik sosyalizmi savunan aydınlar tarafından 1975 yılında tarafından kurulmuş bir siyasi partidir. Parti "Sosyalist Devrim" adında bir siyasi dergi yayınlamıştır.
Hakkında
30 Mayıs 1975'te Mehmet Ali Aybar, Kemal Nebioğlu, Cenan Bıçakçı, Uğur Cankoçak ve arkadaşları tarafından kurulan Sosyalist Parti 1977'deki birinci kurultayında Sosyalist Devrim Partisi (SDP) adını aldı. Eski TİP'in gerçek mirasçısının kendisi olduğunu savunan SDP, sosyalist hareketin önündeki en temel engelin bürokrasi olduğunu, parti içinde yatay demokrasinin uygulanmasının gerekli olduğunu savunuyordu. Partinin tüzüğünde, genel başkan ve yöneticilerin üst üste iki dönem başa geçmelerini engelleyen ve yönetim kurulunun üçte ikisinin kol emekçilerinden oluşmasını öngören şartlar yer aldı. Parti başkanı Mehmet Ali Aybar Leninizmin zorunlu olarak bir parti diktatörlüğüne dönüşeceğini ileri sürüyor, bu diktatörlük biçiminin Marx'ın öngördüğü proletarya diktatörlüğüyle bir çelişki içerdiğini dile getiriyordu.
SDP, katıldığı tek seçim olan 1979 milletvekili ara seçimlerinde 7.677, yani yüzde 0,61 oranında oy almıştır. Parti, 12 Eylül Cuntası tarafından kapatılan 18 parti arasında bulunuyordu. 12 Eylül'den sonra kapatılan siyasi partilerin yeniden açılmasına olanak veren yasa sonrası 27 Aralık 1992'de SDP tekrardan kuruldu ve genel başkanlığa Cenan Bıçakçı geçti. 1995'te ise parti kendini feshetti.
Kaynakça
- ^ "Kitlesel Mücadeleler ve Sosyalist Hareket". Sosyalizm ve Toplumsal Mücadeleler Ansiklopedisi. Cilt 7. İletişim Yayınları. 1988. s. 2236.
- ^ Akyol, Hüseyin (Şubat 2022). Özçelik, Bülent (Ed.). Türkiye'de Sol Örgütler (3. bas.). Phoenix. s. 119. ISBN 978-605-5738-42-6.
- ^ "Milletvekili seçimi yapılan 5 İlde toplam olarak siyasi partilerle bağımsızların aldıkları geçerli oy pusulalarının, geçerli oy pusulaları toplamına olan oranı" (PDF). Resmî Gazete. 8 Kasım 1979. s. 17. 22 Mayıs 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 26 Nisan 2026.
- ^ "Siyasi Partiler". TBMM Kütüphane ve Arşiv İşleri Başkanlığı. 1 Nisan 2015. 1 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Eylül 2020.
- ^ Alpat, İnönü (Kasım 2008). Popüler Türkiye Solu Sözlüğü: Solun Yüz Yıllık Öyküsü (3. bas.). Dipnot. s. 239. ISBN 9789759051679.