| Güney Karolina | |
|---|---|
State of South Carolina | |
  | |
Takma ad: The Palmetto State | |
Sloganlar: Dum spiro spero* (Latin, 'While I breathe, I hope') Animis opibusque parati† (Latin, 'Prepared in mind and resources') | |
 Eyaletin Amerika Birleşik Devletleri'ndeki konumu | |
Koordinatlar: 34°N 81°W / 34°K 81°B / 34; -81 | |
| Ülke |  ABD |
| Eyalet olmadan önce | Province of South Carolina |
| ABD'ye katılışı | 23 Mayıs 1788 (8.) |
| Başkent | Columbia |
| En büyük şehir | Charleston |
| En büyük metro | Greenville |
| İdare | |
| • Vali | Henry McMaster (C) |
| • Vali vekili | Pamela Evette (C) |
| Yasama organı | Genel Kurul |
| • Üst meclis | Senato |
| • Alt meclis | Temsilciler Meclisi |
| Yargı | Güney Karolina Yüksek Mahkemesi |
| ABD senatörleri | Darline Graham (C) Tim Scott (C) |
| ABD temsilcileri | 6 Cumhuriyetçi 1 Demokrat (liste) |
| Yüzölçümü | |
| • Toplam | 82.932 km² |
| Yüzölçümü sırası | 40. |
| Boyutlar | |
| • Uzunluk | 420 km |
| • Genişlik | 320 km |
| Rakım | 110 m |
| En yüksek nokta | 1,085 m (3.559 ft) |
| En alçak nokta | 0 m (0 ft) |
| Nüfus (2020) | |
| • Toplam | 5.124.712 |
| • Sıra | 23. |
| • Yoğunluk | 60,6/km² |
| • Yoğunluk sırası | 19. |
| • Ortalama hanehalkı geliri | 50,570 $ |
| • Gelir sıralaması | 43. |
| Demonim | Güney Karolinalı |
| Dil | |
| • Resmî dil | İngilizce |
| • İGE | 0.890 |
| • İGE yılı | 2018 |
| Zaman dilimi | [[UTCEastern]] (-05.00) |
| • Yaz (YSU) | [[UTCEDT]] (-04.00) |
| USPS abbreviation | SC |
| Enlem | 32°2′ N to 35°13′ N |
| Boylam | 78°32′ W to 83°21′ W |
Resmî site sc.gov |
Güney Karolina (İngilizce: South Carolina), Amerika Birleşik Devletleri'nin Güneydoğu, Güney Atlantik ve Derin Güney bölgelerinde yer alan bir eyalettir. Kuzey ve kuzeydoğuda Kuzey Karolina, güneydoğuda Atlantik Okyanusu ve batı ve güneyde Savannah Nehri üzerinden Georgia ile sınır komşusudur. Kuzey Karolina ile birlikte Doğu Kıyısı'nın Karolina bölgesini oluşturur. Güney Karolina, 2020 nüfus sayımına göre 5,12 milyonluk nüfusuyla ABD'nin 11. en küçük ve 23. en kalabalık eyaletidir. Güney Karolina 46 ilçeden oluşmaktadır. Başkenti Columbia, en kalabalık şehri ise Charleston'dur. Diğer kentsel alanlar arasında, Greenville ve Spartanburg'u içeren eyaletin en büyük metropol alanı olan Upstate ve Myrtle Beach bulunmaktadır.
Güney Karolina, İngiliz kolonisini ilk kuran İngiltere Kralı I. Charles'ın onuruna adlandırılmıştır; Carolus, Latince'de "Charles" anlamına gelir. 1712'de Güney Karolina Eyaleti kurulmuştur. Orijinal On Üç Koloni'den biri olan Güney Karolina, 1719'da kraliyet kolonisi oldu. Amerikan Bağımsızlık Savaşı sırasında Güney Karolina, Amerikan kolonileri arasında önemli bir faaliyet alanıydı ve eyalet içinde 200'den fazla savaş ve çatışma yaşandı. Güney Karolina, 23 Mayıs 1788'de ABD Anayasasını onaylayan sekizinci eyalet oldu.
Köleci bir eyalet olan Güney Karolina, 1860'ta Amerika Birleşik Devletleri'nden ayrılma lehine oy kullanan ilk eyaletti; Amerikan İç Savaşı sırasında Konfederasyonun bir parçası olduktan sonra, eyalet 1868'de Birliğe yeniden kabul edildi. 20. yüzyılın başlarından ortalarına kadar, eyalet genelinde birçok tekstil fabrikası ve işletmenin kurulmasıyla ekonomik ilerleme görülmeye başlandı. 20. yüzyılın ortalarındaki sivil haklar hareketi, eyalet içindeki ayrımcılığı ve yasal ayrımcılık politikalarını sona erdirmeye yardımcı oldu. Güney Karolina'da ekonomik çeşitlenme, II. Dünya Savaşı sırasında ve sonrasındaki on yıllarda hız kazanmaya devam etti.
21. yüzyılın başlarında, Güney Karolina'nın ekonomisi havacılık, tarım, otomotiv üretimi ve turizm gibi sektörlere dayanmaktadır. 2019 yılında GSYİH'si 213,45 milyar dolardı. Güney Karolina'da doğudan batıya doğru üç ana coğrafi bölge bulunmaktadır: Atlantik kıyı ovası, Piedmont ve Güney Karolina'nın kuzeybatı köşesindeki Blue Ridge Dağları. Güney Karolina'da ağırlıklı olarak nemli subtropikal bir iklim hakimdir; yazları sıcak ve nemli, kışları ise ılımandır. Güney Karolina'nın kuzey kesimlerinde subtropikal yayla iklimi görülmektedir. Güney Karolina'nın doğu kıyı ovası boyunca birçok tuz bataklığı ve haliç bulunmaktadır. Güney Karolina'nın güneydoğu Lowcountry bölgesi, Atlantik Okyanusu boyunca uzanan bir dizi bariyer adası olan Deniz Adaları'nın bazı kısımlarını içermektedir.
Eyaletin tarihi
Eyaletin kayda geçen tarihi İspanyol kâşif Hernando de Soto'nun 1540 yılında Güney Karolina kıyılarına uğramasıyla başladı. 1670 yılında bir İngiliz kolonisi olan Barbados'tan gelen göçmenler günümüzdeki Charleston kenti'ne yerleştiler. Bölgeye Karolinalar adı verildi. 1712 yılında Karolinalar Kuzey Karolina ve Güney Karolina olarak ikiye ayrıldı. 1729 yılında Güney Karolina resmen Birleşik Krallık'a ait bir koloni olarak kabul edildi. 15 Mart 1776 tarihinde Güney Karolina Birleşik Krallık'tan bağımsızlığını ilan etti. Güney Karolina Amerikan Bağımsızlık Savaşı sırasında hazırlanan ilk anayasayı onaylayan ilk eyalet idi. Bağımsızlığın ilanından sonra da 23 Mayıs 1788 tarihinde resmen ABD'nin 8. eyaleti oldu.
Amerikan İç Savaşı'nın patlak vermesi üzerine 20 Aralık 1860 tarihinde ABD'den ayrılan ilk güneyli eyalet yine Güney Karolina'ydı. Savaşa çok sayıda askerle katılan Güney Karolina savaş sırasında çok büyük bir hasara uğradı. Kuzeyli general William Tecumseh Sherman'ın orduları eyaletin başkenti Columbia'yı ele geçirerek yerle bir ettiler. Amerikan İç Savaşı Güney Karolina eyaletinin ekonomisine çok büyük bir darbe vurdu. Günümüzde hâlen eyalet birçok ekonomik göstergeler açısından 50 eyalet arasında en alt sıralarda yer almaktadır.
Nüfus yapısı
Güney Karolina nüfusunun yaklaşık % 70'i beyaz, % 30'u ise siyah ırktan oluşmaktadır. Güney Karolina'ya ilk yerleşen Avrupalıların büyük bir bölümü Protestan İrlandalılardı. Afrikalı köleler 20. yüzyıla kadar nüfusun çoğunluğunu oluşturmaktaydılar. Ancak 20. yüzyıl başlarında özgürlüğünü kazanmış siyah ırktan gelen onbinlerce eski kölelerinin ABD'nin kuzey eyaletlerine göç etmeleri üzerine Güney Karolina'nın nüfus yapısı değişti ve beyazlar çoğunluk kazandılar. Günümüzde eyalet nüfusunun bu eski ögelerinin yanı sıra Latin Amerikalı göçmenler nüfusun % 3'ünü oluşturmaktadırlar, ancak oranları hızla artmaktadır. Din olarak Protestanlar eyalet nüfusunun % 84'ünü oluştururlar.
Kentler
Güney Karolina eyaletinin başkenti ve en büyük kenti Columbia'dır. İki diğer önemli kent ise güneydoğu kıyısında yer alan Charleston ve kuzeybatıdaki Greenville kentleridir. Diğer önemli kentler:
- Anderson
- Aiken
- Beaufort
- Florence
- Georgetown
- Greenwood
- Hilton Head Island
- Moncks Corner
- Mount Pleasant
- Myrtle Beach
- Newberry
- Orangeburg
- Rock Hill
- Spartanburg
- North Augusta
- Sumter
Kaynakça
- ^ "Population of Cities in South Carolina". World Population Review. 2019. 7 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ağustos 2019.
- ^ Bureau, US Census (26 Nisan 2021). "2020 Census Apportionment Results". The United States Census Bureau. 26 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2021.
- ^ "Median Annual Household Income". The Henry J. Kaiser Family Foundation. 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2016.
- ^ Kaynak hatası: Geçersiz
<ref>etiketi; ":0" isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme) - ^ "The Port Royal Experiment - Social Welfare History Project". web.archive.org. 15 Şubat 2017. 8 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Haziran 2021.
- ^ "Harvard Magazine". web.archive.org. 4 Eylül 2018. 8 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Haziran 2021.
- ^ "kentler hk". 1 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.