 |
|---|
|
|
Suriye cumhurbaşkanları listesi, Suriye'de 1920 yılından beri görev yapmış cumhurbaşkanlarının listesidir.
Cumhurbaşkanları listesi
Sırasına göre cumhurbaşkanları
| Sıra | Resim | Cumhurbaşkanı | Görev aldığı tarihler |
|---|---|---|---|
| 1. |  |
Suphi Bereket | 29 Haziran 1922 - 31 Aralık 1924 1 Ocak 1925 - 21 Aralık 1925 (3 yıl, 175 gün) |
| 2. |  |
Ahmed Nami | 28 Nisan 1926 - 15 Şubat 1928 (1 yıl, 293 gün) |
| 3. |  |
Mehmed Ali Bey el-Abid | 11 Haziran 1932 - 21 Aralık 1936 (4 yıl, 193 gün) |
| 4. |  |
Haşim el-Etâsî | 21 Aralık 1936 - 7 Temmuz 1939 15 Ağustos 1949 - 2 Aralık 1951 28 Şubat 1954 - 6 Eylül 1955 (6 yıl 132 gün) |
| 5. |  |
Behiç el-Hatib | 10 Temmuz 1939 - 4 Nisan 1941 (1 yıl, 268 gün) |
| 6. |  |
Taceddin el-Hasani | 15 Şubat 1928 - 19 Kasım 1931 16 Eylül 1941 - 17 Ocak 1943 (5 yıl 35 gün) |
| 7. |  |
Ata Bey el-Eyyubi | 25 Mart 1943 - 17 Ağustos 1943 (145 gün) |
| 8. |  |
Şükri el-Kuvvetli | 17 Ağustos 1943 - 29 Mart 1949 6 Eylül 1955 - 22 Şubat 1958 (8 yıl 28 gün) |
| 9. |  |
Hüsnü Zaim | 30 Mart 1949 - 14 Ağustos 1949 (137 gün) |
| 10. |  |
Fevzi Selu | 3 Aralık 1951 - 11 Temmuz 1953 (1 yıl, 220 gün) |
| 11. |  |
Edib Çiçekli | 11 Temmuz 1953 - 25 Şubat 1954 (229 gün) |
| 12. |  |
Cemal Abdünnâsır | 22 Şubat 1958 - 29 Eylül 1961 (3 yıl, 219 gün) |
| 13. |  |
Nazım el-Kudsi | 14 Aralık 1961 - 8 Mart 1963 (1 yıl, 84 gün) |
| 14. |  |
Lu'ay el-Etâsî | 9 Mart 1963 - 27 Temmuz 1963 (140 gün) |
| 15. |  |
Emin el-Hafız | 27 Temmuz 1963 - 23 Şubat 1966 (2 yıl, 211 gün) |
| 16. |  |
Nureddin el-Etâsî | 25 Şubat 1966- 18 Kasım 1970 (4 yıl, 266 gün) |
| 17. |  |
Hafız Esad | 22 Şubat 1971 - 10 Haziran 2000 (29 yıl, 109 gün) |
| 18. |  |
Beşşar Esad | 17 Temmuz 2000 - 8 Aralık 2024 (24 yıl, 144 gün) |
| 19. | 
|
Ahmed eş-Şara | 29 Ocak 2025 - günümüz |
Tarih sırasına göre
| Sıra | Resim | Ad (Doğum-Ölüm) |
Seçim | Görev başlangıcı | Görev bitişi | Görev süresi | Siyasi parti | Not(lar) | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Fransız Mandası (1922-1930) | |||||||||
| Suriye Federasyonu (1922-1925) | |||||||||
| 1 |
|
Suphi Bereket Arapça: صبحي بك بركات (1883-1939) |
— | 29 Haziran 1922 | 31 Aralık 1924 | 2 yıl, 185 gün | Bağımsız | —
| |
| Suriye Devleti (1925-1930) | |||||||||
| (1) |
|
Suphi Bereket Arapça: صبحي بك بركات (1883-1939) |
—
|
1 Ocak 1925 | 21 Aralık 1925 | 354 gün | Bağımsız | —
| |
| Makam boş kaldı (21 Aralık 1925 - 9 Şubat 1926) | |||||||||
| — | 
|
François Pierre-Alype Arapça: فرانسوا بيير أليب (1853-1932) |
—
|
9 Şubat 1926 | 28 Nisan 1926 | 78 gün | Bağımsız | —
| |
| 2 |
|
Ahmed Nami Arapça: أحمد نامي (1873-1962) |
—
|
28 Nisan 1926 | 15 Şubat 1928 | 1 yıl, 293 gün | Bağımsız | —
| |
| — |
|
Taceddin el-Hasani Arapça: تاج الدين الحسني (1885-1943) |
—
|
15 Şubat 1928 | 14 Mayıs 1930 | 2 yıl, 88 gün | Bağımsız | —
| |
| Birinci Suriye Cumhuriyeti (1930-1950) | |||||||||
| Manda Yönetimindeki Suriye Cumhuriyeti (1930-1946) | |||||||||
| — |
|
Taceddin el-Hasani Arapça: تاج الدين الحسني (1885-1943) |
—
|
14 Mayıs 1930 | 19 Kasım 1931 | 1 yıl, 189 gün | Bağımsız | —
| |
| — | 
|
Léon Solomiac Arapça: ليون سولومياك (1873-1960) |
—
|
19 Kasım 1931 | 11 Haziran 1932 | 205 gün | Bağımsız | —
| |
| 3 |
|
Mehmed Ali Bey el-Abid Arapça: محمد علي بك العابد (1867-1939) |
—
|
11 Haziran 1932 | 21 Aralık 1936 | 4 yıl, 193 gün | Bağımsız | —
| |
| 4 |
|
Haşim el-Etâsî Arapça: هاشم الأتاسي (1875-1960) |
—
|
21 Aralık 1936 | 7 Temmuz 1939 | 2 yıl, 198 gün | Ulusal Blok | —
| |
| 5 |
|
Behiç el-Hatib Arapça: بهيج الخطيب (1895-1981) |
—
|
10 Temmuz 1939 | 4 Nisan 1941 | 1 yıl, 268 gün | Bağımsız | —
| |
| — | 
|
Halid el-Azm Arapça: خالد العظم (1903-1965) |
—
|
4 Nisan 1941 | 16 Eylül 1941 | 165 gün | Bağımsız | —
| |
| 6 |
|
Taceddin el-Hasani Arapça: تاج الدين الحسني (1885-1943) |
—
|
16 Eylül 1941 | 17 Ocak 1943 | 1 yıl, 123 gün | Bağımsız | Hasani görev sırasında öldü. | |
| — | 
|
Cemil el-Ulşi Arapça: جميل الألشي (1883-1951) |
—
|
17 Ocak 1943 | 25 Mart 1943 | 67 gün | Bağımsız | —
| |
| 7 |
|
Ata Bey el-Eyyubi Arapça: عطا الأيوبي (1877-1951) |
—
|
25 Mart 1943 | 17 Ağustos 1943 | 145 gün | Bağımsız | —
| |
| 8 |
|
Şükri el-Kuvvetli Arapça: شكري القوّتلي (1891-1967) |
—
|
17 Ağustos 1943 | 24 Ekim 1945 | 2 yıl, 68 gün | Ulusal Blok | —
| |
| Bağımsız Birinci Suriye Cumhuriyeti (1946-1950) | |||||||||
| (8) |
|
Şükri el-Kuvvetli Arapça: شكري القوّتلي (1891-1967) |
—
|
24 Ekim 1945 | 29 Mart 1949 | 3 yıl, 156 gün | Ulusal Blok | Kuvvetli, 29 Mart 1949'da Genelkurmay Başkanı Hüsnü Zaim tarafından devrildi. | |
| Ulusal Parti | |||||||||
| 9 |
|
Hüsnü Zaim Arapça: حسني الزعيم (1897-1949) |
1949 | 30 Mart 1949 | 14 Ağustos 1949 | 137 gün | Bağımsız (SSMP ilişkili) |
Zaim, 1949'da Edib Çiçekli liderliğindeki bir askeri darbeyle devrildi, daha sonra yeni hükûmetin emriyle idam edildi. | |
| — | 
|
Sami el-Hınnavi Arapça: سامي الحناوي (1898-1950) |
—
|
14 Ağustos 1949 | 15 Ağustos 1949 | 1 gün | Askeri (SSMP) |
—
| |
| (4) |
|
Haşim el-Etâsî Arapça: هاشم الأتاسي (1875-1960) |
—
|
15 Ağustos 1949 | 5 Eylül 1950 | 1 yıl, 21 gün | Halk Partisi | Bu dönemde Hınnavi, Edib Çiçekli liderliğindeki Aralık 1949 askerî darbesi ile devrilene kadar ülkenin fiili lideri olarak görev yaptı. | |
| İkinci Suriye Cumhuriyeti (1950-1958) | |||||||||
| (4) |
|
Haşim el-Etâsî Arapça: هاشم الأتاسي (1875-1960) |
—
|
5 Eylül 1950 | 2 Aralık 1951 | 1 yıl, 88 gün | Halk Partisi | Etâsî 1951 askerî darbesinin ardından istifa etti. | |
—
|
|
Edib Çiçekli Arapça: أديب الشيشكلي (1909-1964) |
—
|
2 Aralık 1951 | 3 Aralık 1951 | 1 gün | Suriye Sosyal Milliyetçi Partisi | —
| |
| 10 |
|
Fevzi Selu Arapça: فوزي سلو (1905-1972) |
—
|
3 Aralık 1951 | 11 Temmuz 1953 | 1 yıl, 220 gün | Askeri (AKH ilişkili) |
—
| |
| 11 |
|
Edib Çiçekli Arapça: أديب الشيشكلي (1909-1964) |
1953 | 11 Temmuz 1953 | 25 Şubat 1954 | 229 gün | Arap Kurtuluş Hareketi | Çiçekli 1954'teki darbenin ortasında görevinden istifa etti. Ülkenin bir iç savaşa sürüklenmesini istemediğini iddia ederek ülkeden kaçtı. | |
| — | Me'mun el-Küzberi Arapça: مأمون الكزبري (1914-1998) |
—
|
25 Şubat 1954 | 28 Şubat 1954 | 3 gün | Bağımsız | —
| ||
| (4) |
|
Haşim el-Etâsî Arapça: هاشم الأتاسي (1875-1960) |
—
|
28 Şubat 1954 | 6 Eylül 1955 | 1 yıl, 190 gün | Halk Partisi | —
| |
| (8) |
|
Şükri el-Kuvvetli Arapça: شكري القوّتلي (1891-1967) |
— | 6 Eylül 1955 | 22 Şubat 1958 | 2 yıl, 169 gün | Ulusal Parti | —
| |
| Birleşik Arap Cumhuriyeti (1958-1961) | |||||||||
| 12 |
|
Cemal Abdünnâsır Arapça: جمال عبد الناصر (1918-1970) |
1958 | 22 Şubat 1958 | 29 Eylül 1961 | 3 yıl, 219 gün | Ulusal Birlik | —
| |
| İkinci Suriye Cumhuriyeti (1961-1963) | |||||||||
| — | Me'mun el-Küzberi Arapça: مأمون الكزبري (1914-1998) |
— | 29 Eylül 1961 | 20 Kasım 1961 | 52 gün | Bağımsız | Kuzbari, Birleşik Arap Cumhuriyeti'ni dağıtan 1961 askerî darbesinin ardından göreve başladı. | ||
| — | 
|
İzzet en-Nus Arapça: عزت النص (1900-1972) |
— | 20 Kasım 1961 | 14 Aralık 1961 | 24 gün | Askeri | —
| |
| 13 |
|
Nazım el-Kudsi Arapça: ناظم القدسي (1906-1998) |
— | 14 Aralık 1961 | 8 Mart 1963 | 1 yıl, 84 gün | Halk Partisi | 8 Mart Devrimi olarak da bilinen 1963 askerî darbesi, Nazım el-Kudsi'yi devirdi ve gerçek güç darbeyi organize eden Baasçı Askerî Komitede olmasına rağmen, Ulusal Devrim Komutanlığı Konseyini (UDKK) iktidara getirdi. | |
| Baasçı Suriye (1961-2024) | |||||||||
| Makam boş kaldı (8 Mart 1963 - 9 Mart 1963) | |||||||||
| 14 |
|
Lu'ay el-Etâsî Arapça: لؤي الأتاسي (1926-2003) |
— | 9 Mart 1963 | 27 Temmuz 1963 | 140 gün | Bağımsız | Lu'ay el-Etâsî, Askerî Komitenin gücüne tehdit oluşturmadığı için UDKK tarafından başkan olarak atandı. Baasçı olmayan yüksek rütbeli subayların tasfiye edilmesinden sonra istifa etti. | |
| 15 |
|
Emin el-Hafız Arapça: أمين الحافظ (1921-2009) |
— | 27 Temmuz 1963 | 23 Şubat 1966 | 2 yıl, 211 gün | Baas Partisi (Suriye Bölgesi) |
Emin el-Hafız, Mişel Eflak'a ve Arap Sosyalist Baas Partisinin Ulusal Komutanlığına verdiği destek nedeniyle Askerî Komite tarafından devrildi. | |
| Makam boş kaldı (23 Şubat 1966 - 25 Şubat 1966) | |||||||||
| 16 |
|
Nureddin el-Etâsî Arapça: نور الدين الأتاسي (1929-1992) |
— | 25 Şubat 1966 | 18 Kasım 1970 | 4 yıl, 266 gün | Suriye Baas Partisi (Suriye Bölgesi) |
Nureddin el-Etâsî, 1966'dan 1970'e kadar Suriye'nin gerçek yöneticisi olan Salah Cedid ile Savunma Bakanı Hafız Esad arasında bir anlaşmazlık çıkınca devrildi. Esad, 1970 yılında Düzeltici Hareket olarak bilinen bir darbe başlattı. | |
| — | 
|
Ahmed el-Hatib Arapça: أحمد الخطيب (1933-1982) |
— | 18 Kasım 1970 | 22 Şubat 1971 | 96 gün | Suriye Baas Partisi (Suriye Bölgesi) |
—
| |
| 17 |
|
Hafız Esad Arapça: حافظ الأسد (1930-2000) |
1971 1978 1985 1991 1999 |
22 Şubat 1971 | 10 Haziran 2000 | 29 yıl, 109 gün | Suriye Baas Partisi (Suriye Bölgesi) |
Esad görev sırasında öldü. | |
| — | 
|
Abdülhalim Haddam Arapça: عبدالحليم خدام (1932-2020) |
— | 10 Haziran 2000 | 17 Temmuz 2000 | 37 gün | Suriye Baas Partisi (Suriye Bölgesi) |
—
| |
| 18 |
|
Beşşar Esad Arapça: بَشَّارُ ٱلْأَسَدِ (1965-) |
2000 2007 2014 2021 |
17 Temmuz 2000 | 8 Aralık 2024 | 24 yıl, 144 gün | Suriye Baas Partisi (Suriye Bölgesi) |
Esad, Suriye İç Savaşı'nda Şam'ın düşmesi sırasında devrildi ve Rusya'ya kaçtı. | |
| Suriye (2025-günümüz) | |||||||||
| Makam boş kaldı (8 Aralık 2024 - 29 Ocak 2025) | |||||||||
| 19 | 
|
Ahmed eş-Şara Arapça: أحمد الشرع (1982-) |
—
|
29 Ocak 2025 | Görevde | 1 yıl, 236 gün | Bağımsız | Şara, Esad rejiminin devrilmesinden cumhurbaşkanı olarak atanmasına kadar ülkenin fiili lideri olarak görev yaptı. |
Zaman çizelgesi
Ayrıca bakınız
Kaynakça
- ^ Arrêtés Nos. 1, 2 & 3, Bulletin hebdomadaire des actes administratifs du Haut-Commissariat (8 October 1922), p. 268 1 Temmuz 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.; [1] 5 Temmuz 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..
- ^ Moubayed 2006, s. 345.
- ^ Moubayed 2006, s. 311.
- ^ Moubayed 2006, s. 610.
- ^ a b Moubayed 2006, s. 339.
- ^ "Who's who in the Arab World". 1974. 14 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Şubat 2025.
- ^ Moubayed 2006, s. 133.
- ^ Moubayed 2006, s. 175.
- ^ Rabinovich 1972, s. 72.
- ^ Seale 1990, ss. 99–101.
- ^ Seale 1990, ss. 142–144.
- ^ Seale 1990, ss. 162–163.
- ^ Moubayed 2006, ss. 154–155.
- ^ "Syrian rebels topple President Assad, prime minister calls for free elections". Reuters. 8 Aralık 2024. 8 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Şubat 2025.
- ^
- Salame, Richard (29 Aralık 2024). "Syrian elections may not be held for 4 years, says de facto leader". Financial Times. 29 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- Sarkar, Alisha Rahaman (19 Aralık 2024). "Syria's de facto new leader says it is not a threat to the West". The Independent. 20 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- Jewers, Chris (19 Aralık 2024). "Syrian rebel leader says women's education will continue – but refuses to be drawn on alcohol". The Telegraph. 20 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Ahmed al-Sharaa, Syria's de facto leader, said he believed in education for women as he denied the new government would be another version of the Taliban.
- Bowen, Jeremy (18 Aralık 2024). "Syria not a threat to world, rebel leader Ahmed al-Sharaa tells BBC". BBC News. 18 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. The de facto leader of Syria, Ahmed al-Sharaa, has said the country is exhausted by war and is not a threat to its neighbours or to the West.
- Griswold, Eliza (17 Aralık 2024). "Reasons to Leave Syria—and to Return". The New Yorker. 17 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. He wanted to see how Abu Mohammed al-Jolani, the head of Hay’at Tahrir al-Sham—an Islamist group formerly linked to the Islamic State and Al Qaeda—and now the de-facto leader of Syria, behaved.
- Maher, Hatem (14 Aralık 2024). "Syria's de facto leader not interested in new conflicts despite Israeli attacks". Reuters. 14 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "الشرع رئيسا لسوريا وحل الفصائل وحزب البعث وتعطيل الدستور" [Sharaa as President of Syria, dissolving factions and the Baath Party, and suspending the constitution]. Al Jazeera Arabic (Arapça). 29 Ocak 2025. 29 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2025.
- ^ "Syria's Sharaa declared president for transitional period, state news agency says". Reuters. 29 Ocak 2025. 29 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2025.
Konuyla ilgili yayınlar
- Moubayed, Sami M. (2006). Steel & Silk: Men and Women who shaped Syria 1900–2000. Cune Press. ISBN 1-885942-40-0.
- Rabinovich, Itamar (1972). Syria Under the Ba'th, 1963–66: The Army Party Symbiosis. Transaction Publishers. ISBN 0-7065-1266-9.
- Seale, Patrick (1990). Asad of Syria: The Struggle for the Middle East. University of California Press. ISBN 978-0520069763.
