Tını

Tını, aynı zamanda ses rengi veya ton kalitesi (psikoakustikten) olarak da bilinir, bir müzik notasının, sesin veya tonun algılanan kısmıdır. Tını, koro sesleri ve müzik aletleri gibi sesleri kaynaklarına göre ayırt etmeyi sağlar. Ayrıca dinleyicilerin aynı kategorideki enstrümanları (örneğin, her ikisi de nefesli çalgı olan obua ve klarnet) ayırt etmelerini de mümkün kılar.

Basitçe ifade etmek gerekirse, tını, belirli bir müzik aletinin veya insan sesinin, aynı notayı çalarken veya söylerken bile, diğerinden farklı bir sese sahip olmasını sağlayan şeydir. Örneğin, aynı notayı aynı ses seviyesinde çalan bir gitar ve bir piyano arasındaki ses farkıdır. Her iki enstrüman da aynı notayı çalarken birbirlerine göre eşit derecede akortlu ses çıkarabilir ve aynı genlik seviyesinde çalarken bile her enstrüman kendine özgü tını rengiyle farklı bir ses çıkaracaktır. Müzisyenler, aynı perde ve ses seviyesinde notaları çalan enstrümanları bile farklı tınılarına göre ayırt ederler.

Tınıyı belirleyen fiziksel özellikler arasında spektral yoğunluk ve zarf bulunur.

Müzisyenler, şarkı söyleme veya çalma tekniklerini değiştirerek tınıyı değiştirebilirler. Örneğin, bir kemancı farklı yay çekme stilleri kullanabilir veya telin farklı bölümlerine yay çekebilir. Örneğin, "sul tasto" (klavye üzerinde) çalmak hafif, havadar bir tını üretirken, "sul ponticello" (köprü üzerinde) sert, düzgün, agresif bir tını üretir. Elektrikli gitar ve elektrikli piyanoda ise, icracılar efekt üniteleri ve grafik ekolayzırlar kullanarak tınıyı değiştirebilirler.

Ses kalitesi ve ses rengi, tını ile eş anlamlıdır, ayrıca "tek bir enstrümana atfedilen doku" anlamına da gelir. Bununla birlikte, doku kelimesi, birden fazla, iç içe geçmiş melodi çizgisi ile eşlik eden alt akorlar eşliğinde söylenebilir bir melodi gibi düzenleme veya kompozisyonu da ifade edebilir. Hermann von Helmholtz Almanca "Klangfarbe" terimini kullandı ve John Tyndall İngilizce çevirisi olan "clangtint"i önerdi, ancak her iki terim de Alexander Ellis tarafından onaylanmadı; Ellis ayrıca register ve color (renk) terimlerini de önceden var olan İngilizce anlamları nedeniyle geçersiz saymaktadır.

Amerikan Akustik Derneği'nin (ASA) Akustik Terminoloji tanımı 12.09'da tını, "bir dinleyicinin, benzer şekilde sunulan ve aynı ses yüksekliğine ve perdeye sahip iki özdeş olmayan sesin birbirinden farklı olduğunu değerlendirmesini sağlayan işitsel duyum özelliği" olarak tanımlar ve ekler: "Tını, öncelikle Spektral yoğunluğa bağlıdır, ancak aynı zamanda ses basıncına ve sesin zamansal özelliklerine de bağlıdır."

"Parlaklık" terimi, görsel parlaklığa kabaca bir benzetmeyle, ses tınılarının tartışmalarında da kullanılır. Tını araştırmacıları, parlaklığı sesler arasındaki algısal olarak en güçlü ayrımlardan biri olarak kabul eder ve spektral merkez gibi bir ölçü kullanarak, bir sesteki yüksek frekanslı içeriğin miktarının bir göstergesi olarak akustik olarak resmîleştirir.

• Formant

• American Standards Association (1960). American Standard Acoustical Terminology. New York: American Standards Association. 
• Dixon Ward, W. (1965). "Psychoacoustics". In Audiometry: Principles and Practices, edited by Aram Glorig, 55. Baltimore: Williams & Wilkins Co. Reprinted, Huntington, N.Y.: R. E. Krieger Pub. Co., 1977. 0-88275-604-4.
• Dixon Ward, W. (1970) "Musical Perception". In Foundations of Modern Auditory Theory vol. 1, edited by Jerry V. Tobias, ^{[sayfa belirt]}. New York: Academic Press. 0-12-691901-1.
• Erickson, Robert (1975). Sound Structure in Music. Berkeley and Los Angeles: University of California Press. ISBN 0-520-02376-5. 
• McAdams, Stephen, and Albert Bregman (1979). "Hearing Musical Streams". Computer Music Journal 3, no. 4 (December): 26–43, 60.
• Schouten, J. F. (1968). "The Perception of Timbre". In Reports of the 6th International Congress on Acoustics, Tokyo, GP-6-2, 6 vols., edited by Y. Kohasi, 35–44, 90. Tokyo: Maruzen; Amsterdam: Elsevier.

• John Grey, 1975. An Exploration of Musical Timbre (Ph.D. Thesis)