| Makale serilerinden |
| Sosyoloji |
|---|
 |
|
Konular |
Tüketim teorileri, iktisat biliminin temel kavramlarındandır. Tüketicilerin gelir düzeylerindeki değişimlere dayandırılan teorilerdir. Birçok ünlü iktisatçının geliştirdiği farklı tüketim teorileri vardır. John Maynard Keynes, Irving Fisher ve Franco Modigliani'nin teorileri literatüre girmiş ve iktisat (ekonomi) biliminde ders kitaplarında yerini almıştır.
Mutlak Gelir Hipotezi
John Maynard Keynes tarafından ortaya konmuştur. 1929 Ekonomik Buhranına çözüm için devletin üstüne alması gereken sorumluluğu dile getirmiş ve tüketim teorisi de bu çerçevede şekillenmiştir. Keynes'e göre gelir arttıkça tüketim de artacaktır. Fakat tüketimdeki artış, gelir ile aynı düzeyde olmayacak ve gelirin bir kısmı tasarrufa ayrılacaktır.
Keynes, tüketici harcamaları düzeyinin, harcanabilir gelirin toplam düzeyinin durağan bir fonksiyonu olduğunu iddia eder. Keynes, tüketim teorisini aşağıdaki şekilde formüle etmiştir:
Yd =Y-tY+TR
Yd harcanabilir gelir, Y milli gelir, t vergi oranı ve tY toplam vergi ödemeleridir.
Gossen'in nadirlik ve fayda yasaları bir ürünün imalatının sınırlı olduğunu belirtir. John Maynard Keynes'in tüketim teorisinde ise tüketim, müşterilerin satın aldığı mal ve hizmetler kombinasyonu olarak ifade edilmektedir. Nüfusun bu amaçlarla harcadığı finansman, tüketici harcamaları şeklindedir. Keynesyen tüketim teorisinde tüketimin marjinal eğilimi sıfırdan büyüktür. Kâr marjı arttıkça, hedef tüketimi olan payın azalmasına neden olur. Aynı teoriye göre tasarruf ve tüketimi tetikleyen faktörler vardır. Göreceli gelir teorisi tüketim teorisiyle bağlılık içerir. Dusenberry, tüketici kararları üçüncü tarafın satın alımları tarafından önceliklendirildiğini öne sürer. Göreceli gelir kavramı en sade haliyle bir kişinin tüketiminin doğrudan geliri ile ilgili olmasını ifade eder. Yaşam döngüsü teorisi, cari tüketimde cari gelirin değil, toplam tüketim servetinin bir işlevi olduğunu savunur. Zamanlar arası tüketim optimizasyonu teorisinde tüketimi belirleyen faizdir. Tüketicinin kararları bugünkü gelirle gelecekte beklenen gelirin, günümüz değerinindeki toplamına bağlı olarak alınır. Tüketim bulmacası teorisi marjinal tüketimin eğilimi verili durumdayken ortalama olarak tüketim eğilimi kısa dönemde düşmekte fakat uzun dönemde değişmediğini savunur. Tüketimi sürükleme etkisi teorisinde uzun dönemde ortalama tüketimi şehirleşme, yaşam standardı ve servet gibi unsurlar etkiler.
Kaynakça
- ^ Yıldız Sağlam (2006), "KEYNESYEN TÜKETİM FONKSİYONUNUN TÜRKİYE UYGULAMASI", Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 3, Sayı: 6
- ^ "Tüketim Teorileri". 23 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Tüketim Teorileri". 23 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.